Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Gen en omgeving

22 september 2009

Oratie: mw.prof.dr. H.M. Boezen, 16.15 uur, Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen

Titel: Gen en omgeving

Leeropdracht: Genetische epidemiologie van chronische luchtwegaandoeningen

Faculteit: Medische Wetenschappen

 

Astma en COPD (Chronic Obstructive Pulmonary Disease) zijn veel voorkomende chronische respiratoire aandoeningen. Astma kenmerkt zich door luchtweginflammatie en aanvallen van reversibele luchtwegobstructie. COPD wordt gekenmerkt door progressieve chronische luchtwegobstructie en verlies van longfunctie. Beide ziekten komen in bepaalde families vaker voor en blijken dan ook een genetische basis te hebben. Sommige mensen hebben een genetische ontvankelijkheid voor het ontwikkelen van astma of COPD, waardoor ze, na blootstelling aan bepaalde omgevingsfactoren als bijvoorbeeld actief of passief roken van sigaretten of luchtverontreiniging het ziektebeeld kunnen ontwikkelen.

Er zijn verschillende manieren om de rol van genen bij het ontstaan van astma en  COPD te onderzoeken. Het belangrijkste onderscheid van de verschillende typen onderzoek zit in de onderzoekspopulatie die men bestudeert. Men kan bijvoorbeeld familiestudies uitvoeren of studies onder niet-verwante mensen. Het meeste genetische onderzoek naar astma en COPD richtte zich tot dusver op het onderzoeken van genetische varianten in genen die in een rol spelen bij inflammatie, het herstel van longweefsel, of het opruimen van in de longen belande stoffen als teer- en luchtverontreinigingsdeeltjes. Met deze kandidaat-gen studies zijn een aantal vrijwel zekere astmagenen en COPD-genen geïdentificeerd. Recentelijk worden in astma en COPD ook genoombrede assocatiestudies uitgevoerd, waarbij merkers worden gezet over het hele genoom, met als doel gebieden op het genoom te identificeren die samenhangen met astma of COPD.

Bij de kandidaat-gen studies en bij de genoombrede studies wordt vaak geen rekening gehouden met de omgevingsfactoren die mogelijk een doorslaggevende rol spelen bij het ontwikkelen van de ziekte in een genetisch ontvankelijk mens.

Het bestuderen van gen-omgevingsinteracties zal ons helpen de routes van genotype naar fenotype beter te begrijpen, en inzicht geven in het ontstaan van complexe ziekten als astma en COPD. De rede zal ingaan op nieuwe ontwikkelingen en technologieën in het genetisch epidemiologisch onderzoek naar astma en COPD en de (on)mogelijkheden hiervan voor toekomstige preventie van deze ziekten en toegepaste interventies en therapieën.

 

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:38

Meer nieuws