Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Turkish agrammatic aphasia. Word order, time reference and case

17 september 2009

Promotie: mw. T. Yarbay Duman, 14.45 uur, Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen

Proefschrift: Turkish agrammatic aphasia. Word order, time reference and case

Promotor(s): mw. prof.dr. Y.R.M. Bastiaanse, prof.dr. G. Aygen

Faculteit: Letteren

 

Agrammatisme in het Turks hetzelfde als in het Nederlands

Tuba Yarbay Duman onderzocht agrammatisme (een symptoom van afasie) in het Turks. Hoewel het Turks en het Nederlands qua structuur zeer verschillende talen zijn, blijkt uit haar onderzoek dat afasiepatiënten in beide talen problemen hebben met woordvolgorde en verwijzing naar het verleden. Naamvallen blijven relatief intact, maar kunnen de agrammatische spreker desondanks niet altijd helpen een zin goed te begrijpen.

Afasie is een taalstoornis die kan optreden als gevolg van hersenbeschadiging. Letsel in de linker frontale hersenkwab kan grammaticale stoornissen veroorzaken. Een afasiepatiënt met een dergelijke stoornis zal een complexe grammaticale constructie als ‘de jongen wordt door het meisje achtervolgd’ niet begrijpen. De patiënt spreekt in korte, eenvoudige zinnen die voornamelijk uit zelfstandige naamwoorden, werkwoorden en adjectieven bestaan; kleine woordjes worden weggelaten. Dit syndroom wordt ook wel ‘afasie van Broca’ of ‘agrammatisme’ genoemd. Het onderzoek van Yarbay Duman is het eerste dat zich richt op agrammatisme in het Turks.

Anders dan in het Nederlands staat in het Turks de woordvolgorde niet vast en is het de naamval die bepaalt wie wat bij wie doet. Daarnaast kan in het Turks wel gebruik gemaakt worden van werkwoordsvervoeging om te verwijzen naar gebeurtenissen in het verleden (ben etek ütüledim, ‘Ik heb de rok gestreken’) en de toekomst (ben etek ütüleyece─čim, ‘Ik zal de rok strijken’). Yarbay Duman toont aan dat agrammatische sprekers bij voorkeur de volgorde onderwerp-lijdend voorwerp-werkwoord aanhouden. Bovendien kunnen zij zinnen in deze volgorde het gemakkelijkst begrijpen, mits eenvoudige naamvallen worden gebruikt. Bovendien blijkt dat bij Turkse agrammatische sprekers, net als bij hun Nederlandse lotgenoten, specifiek het vermogen tot verwijzen naar het verleden door middel van werkwoordsvervoeging beschadigd is.

Tuba Yarbay Duman (Turkije, 1978) deed de masteropleiding Clinical Linguistics aan de Rijksuniversiteit Groningen. Ze deed haar promotieonderzoek bij de afdeling Linguïstiek van de Faculteit der Letteren van de RUG, gefinancierd door NWO.

 

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:38
printView this page in: English

Meer nieuws

  • 11 december 2018

    Eeuwenoude recepten uit de beerput (video)

    Archeoloog Merit Hondelink onderzoekt wat Nederlandse stedelingen uit de middenklasse aten in de 16e tot en met de 18e eeuw. Ze onderzoekt monsters uit oude beerputten op sporen van voedselbereiding. Maar Hondelink kookt zelf ook vergeten gerechten,...

  • 07 december 2018

    Nieuw themanummer Stem-, Spraak en Taalpathologie

    Stem-, Spraak- en Taalpathologie heeft het themanummer “Research Tutorials door Nederlandstalige onderzoekers in het buitenland, deel II” gepubliceerd.

  • 05 december 2018

    Fotoreportage: De schatten van de UB

    Fotoreportage over bijzondere boeken op de afdeling Bijzondere collecties van de UB.