Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Turkish agrammatic aphasia. Word order, time reference and case

17 september 2009

Promotie: mw. T. Yarbay Duman, 14.45 uur, Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen

Proefschrift: Turkish agrammatic aphasia. Word order, time reference and case

Promotor(s): mw. prof.dr. Y.R.M. Bastiaanse, prof.dr. G. Aygen

Faculteit: Letteren

 

Agrammatisme in het Turks hetzelfde als in het Nederlands

Tuba Yarbay Duman onderzocht agrammatisme (een symptoom van afasie) in het Turks. Hoewel het Turks en het Nederlands qua structuur zeer verschillende talen zijn, blijkt uit haar onderzoek dat afasiepatiënten in beide talen problemen hebben met woordvolgorde en verwijzing naar het verleden. Naamvallen blijven relatief intact, maar kunnen de agrammatische spreker desondanks niet altijd helpen een zin goed te begrijpen.

Afasie is een taalstoornis die kan optreden als gevolg van hersenbeschadiging. Letsel in de linker frontale hersenkwab kan grammaticale stoornissen veroorzaken. Een afasiepatiënt met een dergelijke stoornis zal een complexe grammaticale constructie als ‘de jongen wordt door het meisje achtervolgd’ niet begrijpen. De patiënt spreekt in korte, eenvoudige zinnen die voornamelijk uit zelfstandige naamwoorden, werkwoorden en adjectieven bestaan; kleine woordjes worden weggelaten. Dit syndroom wordt ook wel ‘afasie van Broca’ of ‘agrammatisme’ genoemd. Het onderzoek van Yarbay Duman is het eerste dat zich richt op agrammatisme in het Turks.

Anders dan in het Nederlands staat in het Turks de woordvolgorde niet vast en is het de naamval die bepaalt wie wat bij wie doet. Daarnaast kan in het Turks wel gebruik gemaakt worden van werkwoordsvervoeging om te verwijzen naar gebeurtenissen in het verleden (ben etek ütüledim, ‘Ik heb de rok gestreken’) en de toekomst (ben etek ütüleyeceğim, ‘Ik zal de rok strijken’). Yarbay Duman toont aan dat agrammatische sprekers bij voorkeur de volgorde onderwerp-lijdend voorwerp-werkwoord aanhouden. Bovendien kunnen zij zinnen in deze volgorde het gemakkelijkst begrijpen, mits eenvoudige naamvallen worden gebruikt. Bovendien blijkt dat bij Turkse agrammatische sprekers, net als bij hun Nederlandse lotgenoten, specifiek het vermogen tot verwijzen naar het verleden door middel van werkwoordsvervoeging beschadigd is.

Tuba Yarbay Duman (Turkije, 1978) deed de masteropleiding Clinical Linguistics aan de Rijksuniversiteit Groningen. Ze deed haar promotieonderzoek bij de afdeling Linguïstiek van de Faculteit der Letteren van de RUG, gefinancierd door NWO.

 

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:38
printOok beschikbaar in het: English

Meer nieuws

  • 21 februari 2018

    Provincie en RUG maken werk van duurzame landbouw

    De Provincie Groningen en de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) slaan de handen ineen om de landbouwsector verder te verduurzamen. Hiertoe wordt een Bijzondere Leerstoel Natuurinclusieve Landbouw opgericht aan de RUG. De Provincie​draagt via haar Programma...

  • 19 februari 2018

    Prinses Beatrix en Prinses Mabel bij uitreiking 4e Prins Friso Ingenieursprijs in Groningen

    Het Koninklijk Instituut Van Ingenieurs (KIVI) reikt op 21 maart 2018 voor de vierde keer de Prins Friso Ingenieursprijs uit aan de Ingenieur van het Jaar. Ook dit jaar zijn Prinses Beatrix en Prinses Mabel hierbij aanwezig. ​De Rijksuniversiteit Groningen,...

  • 15 februari 2018

    Populaire wetenschapsblogger deelt spintronicafilm

    Een filmpje over het onderzoek van RUG-natuurkundige Bart van Wees is opgepikt door de populaire wetenschapsblogger Hashem Al-Ghaili. Via zijn Facebook site is de film in een paar dagen tijd meer dan 260.000 keer bekeken en ruim 2.100 keer gedeeld....