Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Allochtone Biodiversiteit: Integratie door Evolutie

07 september 2009

Oratie: prof.dr. M. Schilthuizen, 16.15 uur, Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen

Titel: Allochtone Biodiversiteit: Integratie door Evolutie

Leeropdracht: Biodiversiteit van Nederlandse insecten, vanwege de Uyttenboogaart-Eliassen Stichting

Faculteit: Wiskunde en Natuurwetenschappen

In On The Origin Of Species schrijft Darwin: ‘We see nothing of these slow changes in progress until the hand of time has marked the long lapse of ages’. Met andere woorden: natuurlijke selectie is, zo vermoedde Darwin, een zeer traag verlopend proces waarvan de effecten slechts op een geologische tijdschaal waarneembaar zijn. De tijd heeft geleerd dat Darwin te pessimistisch was: veldonderzoek heeft de laatste halve eeuw een ruime sortering aan bewijzen opgeleverd dat evolutie zeer snel (soms zelf binnen het tijdsbestek van een mensenleven) kan plaatsvinden. Veel van zulke pijlsnelle evolutionaire veranderingen (het groter worden van de snavels van Darwinvinken, bijvoorbeeld) zijn echter niet permanent, omdat ze weer kunnen terugkeren naar de oorspronkelijke toestand wanneer de omgevingsverandering (een droger klimaat, bijvoorbeeld) wordt opgeheven. Anders is het met evolutie die het gevolg is van aanpassing aan een verandering in de samenstelling van het ecosysteem: een plantenetend insect dat zich aanpast aan een exotische, door de mens ingevoerde plantensoort, bijvoorbeeld. Doordat bij zo’n nieuwe ecologische interactie beide partners zich aan elkaar aanpassen evolueert het duo al snel een onomkeerbare richting op. Met het almaar vaker binnendringen van exoten in ons ecosysteem bestaat de kans dat dit onomkeerbare evolutionaire effecten heeft op de voedselwebben in de Nederlandse natuur, tot aan het ontstaan van nieuwe insectensoorten aan toe. We kunnen dit zien als een verregaande aantasting van onze ecosystemen, maar het kan ook betekenen dat invasieve soorten, dankzij hun effecten op de evolutie van de organismen waarmee ze ecologische interacties aangaan, spoedig worden opgenomen in het ecosysteem en hun invasieve karakter verliezen.

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:38
printOok beschikbaar in het: English

Meer nieuws