Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Prof.dr. Arie Jan van Winkelhoff en Prof.dr. Frank Abbas: ‘Gevaren van tandvleesontsteking worden onderschat’

16 juni 2009

Dat we gaatjes in tanden en kiezen krijgen, is een welvaartsziekte: we eten te veel suiker. Maar met tandvleesontsteking kampt de mensheid al sinds de oudheid. De ziekte is niet alleen gevaarlijk voor onze tanden, maar ook voor de rest van onze gezondheid. Een onderschat risico, menen Frank Abbas en Arie Jan van Winkelhoff,  hoogleraren aan de Rijksuniversiteit Groningen/UMCG. ‘Alleen tandenpoetsen is niet genoeg.’

Veel suiker is slecht voor onze tanden, dat weten we allemaal. Maar in onze mond loert nog een groter gevaar, waarover veel mensen maar weinig weten: chronische tandvleesontsteking. Bijna een derde van de algemene bevolking lijdt eraan, veelal onbewust. Bij zo’n tien tot vijftien procent van de bevolking neemt het ernstige gevolgen aan. Er moet meer aandacht komen voor de aandoening, vinden Frank Abbas en Arie Jan van Winkelhoff. En niet alleen om tanden en kiezen te beschermen. Want tandvleesontsteking kan bijdragen aan tal van andere medische klachten. Tot reuma, hartklachten en vroeggeboorte aan toe.

Bacteriën uit tandplaque

Tandvleesontstekingen ontstaan door bacteriën in de tandplaque die het tandvlees doen zwellen, legt hoogleraar parodontologie Frank Abbas uit. Hierdoor ontstaan holtes rondom de tanden (‘pockets’). Wanneer de bacteriën hun gang kunnen blijven gaan, verdwijnt ook kaakbot, waardoor de tanden uiteindelijk loszitten.
De aandoening begint door gebrekkige mondhygiëne. Hoe snel zij om zich heen grijpt, hangt af van erfelijke aanleg en het type bacterie dat zich in de mond nestelt. Maar ook stress, roken en een verminderde weerstand kunnen meespelen. Abbas: ‘Je merkt niet dat je beginnende tandvleesontsteking hebt, omdat je de ontstekingshaard niet ziet en het ontstekingsvocht in de mond snel wordt afgevoerd. Er ontstaan dus geen abcessen, zodat je geen pijn hebt. Maar zou je met een dergelijke ernstige ontsteking aan je arm of je been bij de huisarts komen, dan gaan alle alarmbellen af, en word je met spoed voor behandeling naar het ziekenhuis gestuurd.’

Verband met andere ziektes

‘Door de tandvleesontsteking verkeert je immuunsysteem in een constante alarmfase,’ legt hoogleraar medische microbiologie Arie Jan van Winkelhoff uit. ‘De bacteriën in de pockets kunnen in de bloedbaan terecht komen en zo ook in de rest van je lichaam problemen veroorzaken.’ Dat is overigens al duizenden jaren bekend, tekent hij aan: de Griekse medicus en wijsgeer Hippocrates had al in de gaten dat ongezond tandvlees op een slechte lichamelijke conditie wees. Maar de laatste jaren wordt steeds duidelijker wat precíes het verband is tussen tandvleesontsteking en andere aandoeningen. Zo neemt door de ontsteking de hoeveelheid C-reactief proteïne (CRP) in het bloed toe, legt Van Winkelhoff uit, hetgeen kan bijdragen aan hart- en vaatziekten. Ook de hoeveelheid prostaglandine (PGE) neemt toe, wat tot vervroegde geboorte kan leiden.

Nader onderzoek belangrijk

Moeders van te vroeg geboren kinderen hebben significant vaker last van tandvleesontsteking, zo blijkt uit recent onderzoek. Andersom ziet het er naar uit dat behandeling van de ontsteking de kans op vroeggeboorte kan helpen verminderen. En ook patiënten met reuma en diabetes kunnen baat hebben bij genezing van chronische tandvleesaandoeningen. Het belang van nader onderzoek is ruimschoots aangetoond, menen de beide hoogleraren. Van Winkelhoff: ‘RUG en UMCG doen nu in het LifeLines-project grootschalig onderzoek naar risicofactoren voor ziektes. Decennialang wordt vanuit Groningen de gezondheidstoestand van 165.000 noorderlingen gevolgd. Voor tandvleesconditie is in het project helaas nog geen aandacht, terwijl het van grote invloed is op onze gezondheid. Deze belangrijke onderzoekskans mogen we niet missen, vinden wij. Als we het nu niet gaan doen, hebben we over tien jaar grote spijt.’

Tandenpoetsen niet genoeg

Wie om zijn gezondheid geeft, zorgt goed voor zijn tanden én zijn tandvlees. Abbas: ‘Goed poetsen is zéker niet genoeg. Mensen moeten meer flossen, en meer gebruik maken van tandenstokers en ragers. Alleen zo houd je je tanden en kiezen écht goed schoon en voorkom je dat bacteriën in de tandplaque het tandvlees aantasten.’ Ook niet alle tandartsen besteden genoeg aandacht aan de conditie van het tandvlees, meent de parodontoloog. ‘Vraag je tandarts hoe het met je tandvlees staat, is mijn advies.  Zorg dat goed gecontroleerd wordt of er een beginnende ontsteking is. Want als je het op tijd ontdekt, kun je met goede mondhygiëne een hoop problemen voorkomen. Patiënten mogen best wat mondiger worden tegen hun tandarts.’

Curriculum vitae

Prof.dr. Arie Jan van Winkelhoff is hoogleraar Medische microbiologie, in het bijzonder de microbiologie van de mondholte, aan de RUG/UMCG. Hij studeerde medische biologie in Utrecht, promoveerde aan de Vrije Universiteit te Amsterdam en was gasthoogleraar aan de University of New York te Buffalo en het Royal College te Londen. Tot zijn benoeming in Groningen was hij als hoogleraar verbonden aan het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA).
Prof.dr. Frank Abbas is hoogleraar Parodontologie aan de RUG/UMCG. Hij studeerde tandheelkunde in Groningen en parodontologie in Amsterdam. Hij promoveerde in Amsterdam, bekleedde vele bestuurlijke functies binnen de universitaire wereld en beroepsvereniging NVVP, is mede-oprichter van de Kliniek voor Parodontologie Amsterdam en voorzitter van het Centrum voor Tandheelkunde en Mondzorgkunde van het UMCG.

Contact: via de persvoorlichters van het UMCG, tel. 050-361 2200, e-mail: voorlichting@bvl.umcg.nl

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:10
printOok beschikbaar in het: English

Meer nieuws