Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

De invloed van ruimtelijke verandering op operationele strategieën in de vroeg-moderne Nederlandse scheepvaart

28 mei 2009

Promotie: W.F.Y. Scheltjens, 14.45 uur, Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen

Proefschrift: De invloed van ruimtelijke verandering op operationele strategieën in de vroeg-moderne Nederlandse scheepvaart. Een case study over Nederlandse scheepvaart in de Finse Golf en op Archangel, 1703-1740

Promotor(s): prof.dr. H.W. Hoen

Faculteit: Letteren

 

Invloed ruimtelijke veranderingen op Nederlandse scheepvaart onderzocht

De operationele strategieën van de Nederlandse scheepvaart in de vroeg-moderne tijd werden gekenmerkt door een voortdurende afweging tussen specialisatie in bepaalde routes en/of het transport van bepaalde producten of flexibiliteit in de keuze van routes en cargo's. Dat concludeert promovendus Werner Scheltjens. Hij ontdekte bijvoorbeeld dat Nederlandse schippers actief in de vaart op Sint-Petersburg meestal niet gespecialiseerd waren in deze bestemming, maar in de meeste gevallen slechts sporadisch deze haven aandeden. Deze strategie staat in schril contrast met de zeer regelmatige, repetitieve patronen van Nederlandse schippers actief in de vaart op Narva.

Scheltjens onderzocht wat de invloed was van ruimtelijke verandering op de operationele strategieën van de Nederlandse scheepvaart in de vroeg-moderne tijd. Met dat doel werd een case geformuleerd rond de vraag welke invloed de stichting van Sint-Petersburg had op Nederlandse scheepvaart in de Finse Golf en op Archangel in de periode 1703-1740.

In zijn historiografische analyse stelt Scheltjens vast dat een coherente definitie van maritieme scheepvaart als economische activiteit ontbreekt en dat maritieme scheepvaart daardoor al te vaak wordt beschouwd als een spin-off effect van handel. Vervolgens stelt hij dat de evolutionaire benadering in staat is deze beperkingen te overwinnen. Voorwaarde daarvoor is echter dat de verwerking van bronnen voor de historische studie van de maritieme scheepvaart kan worden aangepast aan de specifieke eisen van de evolutionaire economische theorie. De ontwikkeling en het testen van een evolutionair informatiesysteem namen zodoende in dit onderzoek een centrale plaats in.

Uit empirische analyse blijkt dat zowel individuele gedragsstrategieën van Nederlandse schippers als veranderingen in het gedrag van populaties van schippers konden worden gerelateerd aan processen van polarisatie en specialisatie. Dit resulteerde in een evolutionair patroon dat opvallende gelijkenissen vertoont met het micro meso macro analytische raamwerk van evolutionaire economie. De analyse van microcases en hun daaropvolgende bredere integratie hebben duidelijk aangetoond dat relationele databases waarin het micro meso macro raamwerk wordt gereflecteerd de verklaringsmogelijkheden van economische historici effectief doen toenemen.

Werner Scheltjens (België, 1978) studeerde Oost-Europese Talen en Culturen aan de Katholieke Universiteit Leuven. Hij verrichtte zijn onderzoek bij het Instituut voor Cultuurwetenschappelijk Onderzoek Groningen aan de Faculteit der Letteren. Hij werkt nu als postdoc aan de Université de Lyon. Van het proefschrift verschijnt een handelseditie bij Barkhuis Publishing.

 

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:39

Meer nieuws

  • 15 november 2018

    Keuzegids 2019: RUG-opleidingen constant in de Nederlandse top

    Tien bacheloropleidingen aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) krijgen dit jaar van de Keuzegids Universiteiten het kwaliteitszegel Topopleiding, waarmee ze tot de top van het Nederlandse wetenschappelijke onderwijs behoren. In de categorie ‘Brede...

  • 13 november 2018

    De toekomst is digitaal, nu jij nog

    Voor zijn promotieonderzoek naar de geschiedschrijving van de Leeuwarder Courant analyseerde Marcel Broersma jaren geleden vergeeld krantenpapier. Door de intrede van digitalisering verschoof zijn onderzoek naar sociale media, nieuwe vormen van mediagebruik...

  • 12 november 2018

    Aletta Westra wint Stimuleringsprijs Autisme 2018

    Aletta Westra wint Stimuleringsprijs Autisme 2018