Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

The effect of temperature on sex determination

24 april 2009

Promotie: mw. B.V. Feldmeyer, 14.45 uur, Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen

Proefschrift: The effect of temperature on sex determination

Promotor(s): prof.dr. I. Pen, prof.dr. F.J. Weissing, prof.dr. L.W. Beukeboom

Faculteit: Wiskunde en Natuurwetenschappen

 

Interactie tussen genen en temperatuur bij geslachtsbepaling

Barbara Feldmeyer onderzocht hoe de interactie tussen genen en temperatuur de geslachtsbepaling dicteert bij huisvliegen als experimenteel modelsysteem. Zij ontwikkelde hiertoe evolutionaire modellen gebaseerd op nieuwe inzichten.

In de meeste dieren bepalen de genen of een individu man of vrouw wordt. Bij de mens en andere zoogdieren bijvoorbeeld bepaalt het Y-chromosoom de mannelijkheid. Maar in veel koudbloedige dieren, zoals reptielen en vissen, wordt het geslacht bepaald door de omgevingstemperatuur van het individu. Recentelijk werk aan de moleculaire basis van geslachtsbepaling ondermijnt de klassieke tweedeling tussen genetische seksedeterminatie (GSD) and temperatuursafhankelijk seksedeterminatie (TSD). De onderliggende genetische netwerken lijken sterk op elkaar, waardoor een GSD systeem gemakkelijk in een TSD systeem omgezet kan worden en omgekeerd. Bovendien zijn meerdere soorten ontdekt waarbij zowel genen als temperatuur de seksuele ontwikkeling sturen. Op basis van deze nieuwe inzichten ontwikkelde Feldmeyer haar evolutionaire modellen. Deze tonen aan dat een mix van GSD en TSD gemakkelijk kan evolueren en dat snelle evolutionaire transities tussen GSD en TSD te verwachten zijn, in overeenstemming met de waarnemingen. Een gedetailleerd model gebaseerd op veldgegevens van de sneeuwskink, een levendbarende hagedis waarvan sommige populaties TSD hebben en andere GSD, voorspelt correct de geëvolueerde geslachtsbepalingsystemen gebaseerd op locale temperatuursfluctuaties en de demografie van de hagedissen. In de huisvlieg bestaan verschillende GSD systemen naast elkaar, die verdeeld zijn langs een noord-zuid gradiënt op het noordelijk halfrond. Feldmeyer ontdekte een vergelijkbare maar omgekeerde zuid-noord trend op het zuidelijk halfrond. Aan de hand van analyse van klimatologische condities van de verschillende huisvliegpopulaties toont zij bovendien aan dat temperatuur een belangrijke, maar niet de enige, klimatologische factor is die dit verklaart.

Barbara Feldmeyer (Duitsland, 1978) studeerde biologie aan de universiteit van Würzburg. Haar promotieonderzoek deed zij aan de Rijksuniversiteit Groningen bij theoretische biologie en evolutionaire genetica. Het werd gefinancierd door de Robert Bosch Stiftung. Inmiddels werkt zij als postdoc bij het Senckenberg Museum en het Biodiversity and Climate Institute van de universiteit van Frankfurt.

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:38

Meer nieuws