Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Aansprakelijkheid van leidinggevenden. Naar privaatrechtelijke, strafrechtelijke en bestuursrechtelijke maatstaven

29 januari 2009

Promotie: S.N. de Valk, 16.15 uur, Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen

Proefschrift: Aansprakelijkheid van leidinggevenden. Naar privaatrechtelijke, strafrechtelijke en bestuursrechtelijke maatstaven

Promotor(s): prof.dr. L. Timmerman, prof.dr. D.A. Lubach

Faculteit: Rechtsgeleerdheid

 

Aansprakelijkheid van leidinggevenden van bedrijven en overheden vergeleken

Het proefschrift van Simone de Valk gaat over aansprakelijkheid van leidinggevenden. Regelmatig rijst de vraag in hoeverre bestuurders van bedrijven persoonlijk aansprakelijk gehouden kunnen worden, bijvoorbeeld bij ongevallen of onbehoorlijk bestuur. Ook bij overheden (de staat, provincies, gemeenten) kan de vraag rijzen of leidinggevende functionarissen persoonlijk aansprakelijk kunnen worden gehouden voor fouten die primair als die van de organisatie kunnen worden beschouwd. Voor strafrechtelijke aansprakelijkheid van leidinggevenden van de staat en decentrale overheden bestaat als gevolg van rechtspraak van de Hoge Raad thans echter weinig ruimte. Deze immuniteiten zijn omstreden (denk aan de Schipholbrand, vuurwerkramp Enschede) en zouden volgens De Valk moeten worden opgeheven. In de bestuursrechtspraak is volgens De Valk terecht (nog) geen immuniteit van overheden aanvaard.

Simone de Valk onderzocht onder welke omstandigheden leidinggevenden van privaatrechtelijke en publiekrechtelijke rechtspersonen persoonlijk aansprakelijk kunnen worden gesteld in geval de activiteiten van de rechtspersoon strafbaar zijn, een derde schade toebrengen en/of in strijd zijn met een bestuursrechtelijke norm. Het feit dat de rechtspersoon als primaire overtreder moet gelden, sluit persoonlijke aansprakelijkheid niet uit. De aansprakelijkheid van de leidinggevende is dan als een secundaire aan te merken. Ten aanzien van de voorwaarden voor secundaire aansprakelijkheid bestaan in grote lijnen overeenkomsten tussen strafrecht, bestuursrecht en privaatrecht: aansprakelijkheid wordt slechts aangenomen in geval van een ernstig onzorgvuldig handelen of nalaten. Er zijn in de voorwaarden echter ook accentverschillen aan te wijzen, die verband houden met de aard van de sanctie en de aard van de taak. Verder is opvallend dat in het privaatrecht, strafrecht en bestuursrecht verschillend wordt omgegaan met de (soms) bijzondere positie van publiekrechtelijke rechtspersonen, hetgeen doorwerkt in de aansprakelijkheidspositie van overheidsfunctionarissen. De immuniteiten die in het strafrecht en privaatrecht in de rechtspraak zijn aangenomen zijn niet wenselijk en zouden moeten worden opgeheven, aldus De Valk. Het in 2006 ingediende initiatiefwetsvoorstel tot opheffing van de strafrechtelijke immuniteiten verdient daarom instemming. In de bestuursrechtspraak is, terecht volgens de Valk, (nog) geen immuniteit van overheden aanvaard.

Simone de Valk (Wageningen, 1969) verrichtte haar onderzoek bij de sectie Handelsrecht en Arbeidsrecht, aan de Faculteit Rechtsgeleerdheid van de RUG. Zij is werkzaam als universitair docent Arbeidsrecht aan dezelfde faculteit. Van het proefschrift verschijnt een handelseditie bij uitgeverij Kluwer (Uitgaven Instituut voor Ondernemingsrecht, deel 63).

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:39

Meer nieuws