Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Overleven en voortplanten: de motor van natuurlijke selectie

16 september 2008

Oratie: prof.dr. J.M. Tinbergen, 16.15 uur, Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen

Titel: Overleven en voortplanten: de motor van natuurlijke selectie

Leeropdracht: Ecology of Life Histories, vanwege de Stichting Leonardo da Vinci

Faculteit: Wiskunde en Natuurwetenschappen

 

Organismen verschillen enorm in hun levensloop, sommige leven kort andere lang, sommige beginnen vroeg in hun leven met de voortplanting en andere veel later, sommige produceren weinig nageslacht andere veel. Het fascineert Joost Tinbergen hoe dergelijke patronen gedurende de evolutie zijn ontstaan.

Hij heeft veel tijd gestoken in het meten van selectiedrukken. Hij deed dit door bij koolmezen de gevolgen van natuurlijke en experimentele variatie in eigenschappen, als de legselgrootte en de sekseverhouding in het nest, te meten in termen van overleving en voortplanting. Om dit voor elkaar te krijgen werden duizenden in het wild levende koolmezen, vaak al vanaf hun tweede levensdag, individueel herkenbaar gemaakt en gedurende hun hele leven vervolgd.

Het bleekdat selectiedrukken op legselgrootte meer dan verwacht varieerden,in ruimte en tijd. Populatiesamenstelling in een bosje, in termen van de sekseverhouding van de uitgevlogen jongen, bleek weinig effect te hebben op het succes van het individuele jong. Spectaculair was dat vrouwelijke broedvogels meer dochters produceerden nadat zij in het seizoen ervoor een experimenteel verhoogde jongendichtheid hadden ervaren. 

Deze effecten laten zien dat onderzoek aan selectie op gedrag in de sociale context belangrijk is. Tinbergen wil daarom dit type werk sterk stimuleren. Door zijn kennis te combineren met kennis over de genetische achtergrond van de eigenschappen als de legselgrootte en de sekseverhouding in het nest verwacht hij uitspraken te kunnen doen over hoe de gemeten selectiedrukken de levensloop van koolmezen bepalen; en daarmee een bijdrage te leveren aan het begrip van het ontstaan van patronen in de levensloop.

 

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:38
printView this page in: English

Meer nieuws

  • 22 januari 2019

    NNV-Diversiteitsprijs 2018 voor de Faculty of Science and Engineering

    De eerste editie van de NNV-Diversiteitsprijs is gewonnen door de Faculty of Science and Engineering van de Rijksuniversiteit Groningen. De NNV heeft de prijs in het leven geroepen voor de natuurkunde-instelling die het succesvolst is in het in de praktijk...

  • 16 januari 2019

    Twee jonge onderzoekers naar topinstituten met Rubiconbeurs

    Dr. Michael Lerch en Sanne van Dijk, twee veelbelovende RUG-wetenschappers, gaan dankzij het programma Rubicon van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) twee jaar onderzoek doen aan buitenlandse topinstituten.

  • 14 januari 2019

    RUG-student Boomstra opnieuw wereldkampioen dammen

    Roel Boomstra heeft voor de tweede keer de wereldtitel dammen gewonnen. Hij nam het op tegen viervoudig wereldkampioen Alexander Schwarzman. In 2016 veroverde Roel Boomstra de wereldtitel ook al. Boomstra is masterstudent Physics aan de Rijksuniversiteit...