Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Overleven en voortplanten: de motor van natuurlijke selectie

16 september 2008

Oratie: prof.dr. J.M. Tinbergen, 16.15 uur, Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen

Titel: Overleven en voortplanten: de motor van natuurlijke selectie

Leeropdracht: Ecology of Life Histories, vanwege de Stichting Leonardo da Vinci

Faculteit: Wiskunde en Natuurwetenschappen

 

Organismen verschillen enorm in hun levensloop, sommige leven kort andere lang, sommige beginnen vroeg in hun leven met de voortplanting en andere veel later, sommige produceren weinig nageslacht andere veel. Het fascineert Joost Tinbergen hoe dergelijke patronen gedurende de evolutie zijn ontstaan.

Hij heeft veel tijd gestoken in het meten van selectiedrukken. Hij deed dit door bij koolmezen de gevolgen van natuurlijke en experimentele variatie in eigenschappen, als de legselgrootte en de sekseverhouding in het nest, te meten in termen van overleving en voortplanting. Om dit voor elkaar te krijgen werden duizenden in het wild levende koolmezen, vaak al vanaf hun tweede levensdag, individueel herkenbaar gemaakt en gedurende hun hele leven vervolgd.

Het bleekdat selectiedrukken op legselgrootte meer dan verwacht varieerden,in ruimte en tijd. Populatiesamenstelling in een bosje, in termen van de sekseverhouding van de uitgevlogen jongen, bleek weinig effect te hebben op het succes van het individuele jong. Spectaculair was dat vrouwelijke broedvogels meer dochters produceerden nadat zij in het seizoen ervoor een experimenteel verhoogde jongendichtheid hadden ervaren. 

Deze effecten laten zien dat onderzoek aan selectie op gedrag in de sociale context belangrijk is. Tinbergen wil daarom dit type werk sterk stimuleren. Door zijn kennis te combineren met kennis over de genetische achtergrond van de eigenschappen als de legselgrootte en de sekseverhouding in het nest verwacht hij uitspraken te kunnen doen over hoe de gemeten selectiedrukken de levensloop van koolmezen bepalen; en daarmee een bijdrage te leveren aan het begrip van het ontstaan van patronen in de levensloop.

 

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:38
printOok beschikbaar in het: English

Meer nieuws