Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Prof.mr.dr. Jan Brouwer: ‘Buurtrechter kan oplossing zijn voor probleemwijken’

17 juni 2008

Probleemwijken staan hoog op de politieke agenda. Ondanks al die aandacht is er nog steeds geen succesvolle strategie om de problemen in deze wijken op te lossen. Jan Brouwer, hoogleraar Algemene rechtswetenschap aan de Rijksuniversiteit Groningen, denkt dat zogenaamde buurtrechters wel eens soelaas zouden kunnen bieden. ‘Het is een methode om de sociale controle in een wijk weer te herstellen.’

Nu wordt via straatcoaches geprobeerd om overlast in probleemwijken te beperken. Brouwer vindt dat deze straatcoaches goed werk doen, maar hij zou graag willen dat ze meer bevoegdheden krijgen. Daarom pleit hij ervoor om zogenaamde buurtrechters aan te stellen die gedragsaanwijzingen kunnen uitdelen. Want straatcoaches, politiemensen en burgers staan min of meer machteloos als mensen overlast in de buurt veroorzaken, constateert Brouwer. ‘Ik denk dat de brede steun voor extreme politici als Verdonk en Wilders samenhangt met deze machteloosheid. Het enige wat je nu kan doen is naar de burgerrechter gaan. Maar dat is een hele omslachtige en kostbare procedure.’

ASBO

De buurtrechter is volgens Brouwer een makkelijke en goedkope manier om dit soort mensen aan te pakken. In Engeland hebben ze al tien jaar een soortgelijk systeem. Daar kunnen mensen die zich schuldig maken aan wangedrag een zogenaamde Anti-Social Behaviour Order (ASBO) opgelegd krijgen door een professionele rechter die bijgestaan wordt door lekenrechters. ‘Een ASBO is een gedragsaanwijzing waarin staat wat mensen wel of niet mogen doen. Er kan bijvoorbeeld instaan dat je geen keiharde muziek meer mag draaien met het raam open. Of dat je niet meer mag rondhangen op straat. Of niet meer mag bedelen.’ Als mensen zich vervolgens niet houden aan de ASBO kunnen ze strafrechtelijk vervolgd worden. ‘In Engeland gaat dat heel ver. Daar kun je zelfs een gevangenisstraf van vijf jaar krijgen als je je niet houdt aan je ASBO. Daardoor is het een effectief pressiemiddel.’

Sociale controle herstellen

In Rotterdam worden al een soort van ASBO’s uitgedeeld. ‘Daar worden het ‘FF Kappe-bevelen’ genoemd. Deze worden gegeven door de burgemeester op basis van de Gemeentewet, maar een echte wettelijke grondslag ontbreekt, zodat je mensen niet werkelijk kunt bevelen iets wel of niet te doen. Daar komt nog bij dat ook de politie sinds kort met lege handen staat, omdat zij sinds januari van dit jaar geen algehele bevelsbevoegdheid meer heeft.’ Brouwer vindt het niet goed dat de burgemeester bevelen uitdeelt. ‘Het is beter als de buurt zelf verantwoordelijk is. Daarom voel ik er veel voor om een wet in te stellen die het mogelijk maakt dat speciale buurtrechters ASBO’s kunnen uitdelen. Bovendien kun je dan ook verder gaan. Je zou dan zelfs iemand kunnen bevelen om af te kicken.’ De buurtrechters zouden kunnen werken in groepjes van drie: een professionele rechter gesteund door twee straatcoaches. ‘Het is een methode om de sociale controle in een wijk weer te herstellen. En sociale controle is nodig om een wijk leefbaar te houden.’

NSB-achtige praktijken

Brouwer geeft toe dat de buurtrechter ook gevaarlijke kanten heeft. ‘Je kan natuurlijk snel NSB-achtige praktijken krijgen. Als je aan iemand met een ASBO een hekel hebt, kun je hem flink te pakken nemen door te zeggen dat hij zich er niet aan heeft gehouden. Maar ik denk dat dit in de praktijk wel meevalt. In Engeland moet je in dat geval met heel hard bewijs komen. Ik ben ook niet zo bang voor willekeur. De straatcoaches kennen de wijk, zijn verantwoordelijke mensen en weten dat de buurt zich tegen je kan keren als je onterecht een ASBO uitdeelt. Bovendien zit er een professionele rechter bij die weet waar de grenzen liggen.’ De politiek zal daarbij ook een belangrijke rol moeten spelen. ‘Want hoe ver willen we gaan? We willen allemaal wel dat er iets gedaan wordt aan de man die altijd keiharde muziek draait. Maar willen we ook wat doen aan een Pakistaanse vrouw die aan het koken is en reukoverlast veroorzaakt? Waar houdt het op? Dat moet de politiek uiteindelijk beslissen.’

Curriculum Vitae

Jan Brouwer (1951) studeerde rechten en geschiedenis in Groningen. Tijdens zijn studie was hij docent recht en maatschappijleer aan een MEAO te Groningen. In 1980 en 1981 werkte hij als docent Monde Contemporain aan de Grande Ecole Supélec te Parijs. Sindsdien is Brouwer verbonden aan de Faculteit Rechtsgeleerdheid van de RUG, bij de vakgroepen Volkenrecht, Inleiding, Algemene Rechtswetenschap en Staatsrecht. Sinds 2005 is hij hoogleraar Algemene Rechtswetenschap. Hij richt zich met name op vraagstukken over openbare orde en op internationale en nationale regelgeving. Brouwer is lid van de bezwaarschriftencommissies van de ministeries van VWS en OCW, rechter-plaatsvervanger bij de rechtbank te Assen en Honorair Consul van Frankrijk in Groningen.

Informatie

Prof.mr.dr. J.G. Brouwer

Voor meer achtergrondinformatie, zie Adams Appel,

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:11
printView this page in: English

Meer nieuws