Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Cijfers vergelijken kan leiden tot betere schoolprestaties

15 april 2008

Je eigen proefwerkcijfers vergelijken met die van medeleerlingen kun je beter niet doen. Tenminste, dat is de gangbare opvatting. In werkelijkheid hoeft het vergelijken van cijfers in het middelbaar onderwijs niet noodzakelijkerwijs nadelig te zijn. Het kán zelfs positieve gevolgen hebben voor nieuwe leerprestaties. Vooral leerlingen die hun resultaten vergelijken met die van beter presterende klasgenoten doen het op de lange termijn beter op school. Zij moeten daarbij dan wel in hun eigen kunnen geloven. Dit blijkt uit onderzoek van drs. Maike Wehrens. Zij promoveert 28 april 2008 bij de Rijksuniversiteit Groningen.

Wehrens’ promotieonderzoek is onderdeel van een overkoepelend project, het Voortgezet Onderwijs Cohort Leerlingen 1999 (VOCL ’99). In dat project worden 20.000 leerlingen van alle niveaus in het voortgezet onderwijs onderzocht die in 1999 in de brugklas kwamen. De leerlingen vergeleken hun toetscijfers met elkaar en werden gevolgd tijdens hun hele schoolloopbaan. Op basis van de verzamelde gegevens concludeert Wehrens dat de manier waarop leerlingen hun cijfers met elkaar vergeleken, invloed had op hun eigen prestaties. Leerlingen die een positief beeld hadden van zichzelf en hun resultaten vergeleken met hogere scores presteerden twee jaar later beter dan leerlingen die hun resultaten vergeleken met die van slechter presterende klasgenoten.

Negatieve reactie

Het vergelijken van schoolcijfers leidde in het VOCL ’99 onderzoek tot drie mogelijke reacties. Leerlingen die negatief, ofwel ‘destructief’, reageerden op de resultaten van anderen behaalden zelf slechtere resultaten. Zij waren bijvoorbeeld jaloers op een beter scorende medeleerling. Uit eerder onderzoek is gebleken dat jongens vaker destructief reageren dan meisjes. Wanneer leerlingen deze negatieve houding combineerden met een constructieve gedachte, haalden zij minder lage cijfers dan leerlingen die alleen maar destructief reageerden.

Realistisch of positief

Een constructieve reactie is niet negatief en ook niet positief, eerder neutraal of realistisch. Scholieren die op deze manier reageerden, namen het cijfer bijvoorbeeld voor kennisgeving aan of namen zich voor het de volgende keer net zo of beter te doen. Een constructieve reactie op zich leverde geen verband op met schoolresultaten. In het derde geval reageerden leerlingen met empathie op de resultaten van klasgenoten. Zij leefden bijvoorbeeld op een positieve manier mee met het falen of met het succes van medeleerlingen. Meisjes toonden vaker empathie ten opzichte van medescholieren dan jongens, zo blijkt uit eerder onderzoek.

Overschatten of onderschatten

Sommige leerlingen overschatten hun eigen prestaties, terwijl andere die juist onderschatten. Leerlingen die hun prestaties ten opzichte van medescholieren overschatten hadden een soepelere schoolloopbaan en gingen minder vaak voortijdig van school dan leerlingen die hun scores realistischer hadden ingeschat. Scholieren die zichzelf onderschatten kwamen juist moeilijker door de jaren heen en stopten eerder vroegtijdig met hun schoolloopbaan dan leerlingen die dichter bij de werkelijkheid bleven. Scholieren van niet-Nederlandse afkomst, met name Turken en Marokkanen, hadden vaker de illusie dat zij beter presteerden dan hun klasgenoten.

Curriculum Vitae

Maike Wehrens (Schimmert, 1981) studeerde sociale en organisatie psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Haar promotieonderzoek is onderdeel van een overkoepelend project, het Voortgezet Onderwijs Cohort Leerlingen 1999 (VOCL ’99), van het aan de RUG verbonden Gronings Instituut voor Onderzoek van onderwijs (GION). Wehrens promoveert bij prof.dr. A.P. Buunk en prof.dr. M.P.C. van der Werf. Haar co-promotor is dr. H. Kuyper. Sinds september 2007 werkt Wehrens deels als coördinator van de Graduate School van de faculteit Gedrags- en Maatschappijwetenschappen en deels als docent Psychologie. De titel van haar proefschrift luidt: ‘How did YOU do? Social comparison in secondary education’. /JR

Noot voor de pers

Voor meer informatie: Maike Wehrens, tel. 050-3636531 (werk), e-mail: m.j.p.w.wehrens@rug.nl

Laatst gewijzigd:30 november 2017 16:02

Meer nieuws

  • 11 september 2018

    Van Klokhuis-vraag naar Veni-subsidie

    Als kind was Jorrig Vogels al gefascineerd door taal en vergeleek hij de verschillende woorden voor ingrediënten op verpakkingen. Een jaar terug sleepte de taalonderzoeker een Veni-beurs in de wacht. ‘Taal heeft iets telepathisch: het beeld dat ík in...

  • 07 september 2018

    Constructief overleg – gezamenlijke overeenkomst

    Na een intensief en constructief gesprek met de actievoerende studenten van studentenpartij DAG en ROOD (jongeren SP) is donderdagavond een gezamenlijke overeenkomst bereikt op vier punten, vooral gericht op de lange termijn.

  • 04 september 2018

    Weg met die systeemplafonds

    Als Zuidlarens jongetje vond hij al die oude gebouwen in de stad Groningen maar niks. De interesse in historische panden kwam pas later, tijdens zijn studie Bouwkunde. Als bouwkundige is René Bosscher nu verantwoordelijk voor de buitenkant van de gebouwen...