Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Overgewicht leidt tot nierschade

18 maart 2008

Overgewicht geeft een verhoogde kans op nierschade. In de toekomst vormt nierschade door overgewicht een steeds groter probleem. Dat blijkt uit onderzoek van Renate Bosma van het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG). Vrij algemeen bekend is dat overgewicht tot hart- en vaatziekten, diabetes en hoge bloeddruk kan leiden. Onafhankelijk hiervan leidt overgewicht ook tot nierschade door verminderde bloeddoorstroming van de nier. Bosma promoveert op 26 maart 2008 op haar onderzoek aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Gevolgen van overgewicht zijn onder meer hoge bloeddruk en suikerziekte. Deze aandoeningen kunnen op hun beurt nierschade tot gevolg hebben. Maar ook los daarvan kan overgewicht nierschade veroorzaken, doordat het leidt tot verminderde bloeddoorstroming van de nier. In laboratoriumonderzoek en onderzoek met proefdieren is dit verband al veelvuldig aangetoond. Studies bij de mens zijn zeldzamer. In de meeste gevallen is bovendien onderzoek gedaan bij mensen met ernstige vetzucht. Uit het onderzoek van Bosma blijkt dat ook bij mensen met minder ernstige vormen van overgewicht de bloeddoorstroming van de nier vermindert.

Body Mass Index

De afgelopen 30 jaar werd in het UMCG bij een groot aantal niertransplantatiepatiënten en gezonde vrijwilligers de bloeddoorstroming van de nier (renale hemodynamiek) gemeten. Bosma analyseerde de gegevens en constateert een duidelijke relatie tussen een hogere Body Mass Index (BMI) en een hogere bloeddruk lokaal in de nier. Bij niertransplantatiepatiënten was dit zelfs voorspellend voor afstoting van de getransplanteerde nier op langere termijn. Dit suggereert dat een hogere bloeddruk in de nier een rol speelt bij het risico op nierschade op de lange termijn.

Afvallen of medicijnen

De meest logische manier om de kans op nierschade te verminderen is afvallen. Maar dat is niet in alle gevallen haalbaar. Na een niertransplantatie treedt veelal zelfs gewichtstoename op, door het wegvallen van de dieetbeperkingen, en het gebruik van eetlust versterkende medicijnen (prednisolon). Hoopgevend is dat de bloeddruk in de nier ook met medicijnen (ACE-remmers) beïnvloed kan worden. Ook een zoutarm dieet draagt bij aan verlaging van de bloeddruk in de nier. Of deze maatregelen ook op langere termijn de nier daadwerkelijk beschermen tegen de schadelijke gevolgen van overgewicht, moet nog worden onderzocht.

Langer leven, meer risico

Door verbeterde behandeling overlijden sinds de jaren 1970 steeds minder mensen aan hart- en vaatziekten, en ook diabetes wordt steeds beter beheersbaar met behulp van medicijnen en leefregels. Hierdoor blijven ouderen met een verhoogde BMI langer leven, en hebben zij een grotere kans, of anders gezegd meer tijd, om nierschade te ontwikkelen.

Grootste gezondheidsprobleem

Het aantal mensen met overgewicht en obesitas neemt onrustbarend toe. In Nederland is al zo’n veertig procent van de bevolking te zwaar. Overgewicht (BMI hoger dan 25) en obesitas (BMI hoger dan 30) komen steeds vaker voor, en lijken het grootste gezondheidsprobleem van de 21ste eeuw te gaan vormen. In de Verenigde Staten (VS) heeft momenteel bijna 65% van de inwoners overgewicht, terwijl er bij ruim 30% sprake is van obesitas. De situatie in Nederland is weliswaar minder ernstig, maar toch is bij zo’n 40% van de bevolking sprake van overgewicht en bij 10% van obesitas.

Curriculum vitae

Renate Bosma (Borger, 1971) studeerde geneeskunde te Groningen. Ze verrichtte haar promotieonderzoek aan de afdeling Interne Geneeskunde van het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG). Ze promoveert tot doctor in de Medische Wetenschappen bij prof.dr. G.J. Navis en prof.dr. P.E. de Jong. Ze werkt thans als internist-nefroloog in het Meander Medisch Centrum te Amersfoort. De titel van haar proefschrift luidt: ‘Role of renal hemodynamics in obesity-associated renal risk’.

Noot voor de pers

Informatie: via Joost Wessels, UMCG, Communicatie, tel. 050-361 4464 / 361 2200, e-mail: j.r.l.wessels@bvl.umcg.nl

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:27

Meer nieuws

  • 16 oktober 2018

    Digital Society Conferentie Nederlandse universiteiten

    De digitale informatietechnologie dringt steeds dieper door in onze samenleving. Daarom organiseren de veertien Nederlandse universiteiten, verenigd in de VSNU, op dinsdag 27 november de internationale Digital Society Conference in de Rijtuigenloods...

  • 16 oktober 2018

    Consultatiebureaus voor ouderen niet effectief

    Kan een Consultatiebureau voor ouderen er voor zorgen dat (kwetsbare) ouderen zo gezond mogelijk oud worden? Nee, zo blijkt uit onderzoek van het UMCG, Rijksuniversiteit Groningen, Hogeschool Windesheim en Leyden Academy on Vitality and Ageing.

  • 09 oktober 2018

    Wat de wereld écht moet weten over leiderschap

    ‘Weet jij hoe vaak organisaties een verkeerde leider selecteren?’, vraagt Janka Stoker. ‘Volgens recent onderzoek van Gallup gebeurt dat in maar liefst 82% van de gevallen! Deze leiders werden vaak gekozen omdat ze toevallig uitblonken in hun vorige,...