Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Hoe insecten evolueren nadat exoten hun ecosysteem zijn binnengedrongen

Menno Schilthuizen benoemd tot bijzonder hoogleraar
04 februari 2008

De Amerikaanse vogelkers, het Aziatisch lieveheersbeestje, de Australische inktviszwam. Allemaal soorten die zich in de Nederlandse natuur hebben gevestigd, maar eigenlijk van elders komen. De ecologische effecten van zulke ‘exoten’ baren veel natuurbeschermers en beleidsmakers terecht grote zorgen. Maar het hoeft niet bij ecologische effecten te blijven. Menno Schilthuizen, aangesteld als bijzonder hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen, wil weten of de Nederlandse insecten ook mee-evolueren met deze veranderingen in hun ecosystemen. Naar aanleiding van de instelling van de leerstoel zal er op 8 februari 2008 het symposium Insects in a Changing World plaatsvinden.

Dat exoten ecosystemen kunnen verstoren is algemeen bekend. Zogenoemde ‘invasieve soorten’ concurreren met inheemse soorten of ze decimeren inheemse dieren en planten door ze als voedselbron te gebruiken, met alle gevolgen van dien. En ecologen proberen al jaren met computermodellen te voorspellen wat die gevolgen kunnen zijn. Daarbij wordt meestal aangenomen dat de betreffende soorten onveranderlijk zijn, maar dat hoeft niet zo te zijn. ‘We weten dat insecten razendsnel kunnen evolueren,’ zegt Schilthuizen. ‘Een invasieve soort in hun voedselweb kan zo’n sterke natuurlijke selectie teweegbrengen dat de insecten zich aan de nieuwe situatie gaan aanpassen.’ In theorie kan dit zelfs binnen enkele mensengeneraties tot nieuwe soorten leiden, zegt hij.

Kennishiaat

Evolutie als gevolg van invasie is dus een belangrijke ontbrekende component in het voorspellen van de veranderingen in de Nederlandse ecosystemen, en met de leerstoel wil Schilthuizen ervoor zorgen dat deze kennishiaat wordt gevuld. Daarvoor gaat hij samen met studenten en amateur-entomologen onderzoek doen aan de Nederlandse insecten die zich hebben gevestigd op invasieve planten zoals de Amerikaanse vogelkers. Maar ook bijvoorbeeld aan sluipwespen die het Aziatisch lieveheersbeestje parasiteren.

Symposium

Het startschot voor het onderzoeksprogramma wordt op 8 februari 2008 gelost tijdens het symposium Insects in a Changing World in het Centre for Ecological and Evolutionary Studies in Haren. De leerstoel is ingesteld door de Uyttenboogaart-Eliasen Stichting die als doel heeft het bevorderen van de entomologische wetenschap in Nederland. De nieuwe hoogleraar, evolutiebioloog en publicist Menno Schilthuizen, is tevens verbonden als Hoofd Onderzoek aan het Nationaal Natuurhistorisch Museum 'Naturalis'.

Het symposium vindt plaats op het Biologisch Centrum, Kerklaan 30 te Haren en begint om 13.30 uur.

Noot voor de pers

Meer informatie over de leerstoel, het onderzoeksprogramma en het symposium:
prof. dr. Menno Schilthuizen, Nationaal Natuurhistorisch Museum 'Naturalis' en Rijksuniversiteit Groningen, e-mail: schilthuizen@naturalis.nl, tel. 071-568 7769 (werk); 06-22030313 (mobiel); 0318-300380 (privé)
prof. dr. Leo Beukeboom, Centre for Ecological and Evolutionary Studies, Rijksuniversiteit Groningen, e-mail: l.w.beukeboom@rug.nl, tel. 050-363 8448 (werk)

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:27

Meer nieuws

  • 21 juni 2018

    Grenzeloos lallen met Martijn Wieling op Lowlands Science

    Het is bekend dat alcoholgebruik spraak negatief beïnvloedt, maar hoe zit dat bij het spreken van een vreemde taal? Onderzoek suggereert dat het effect hier juist positief lijkt te zijn. Onduidelijk is echter wat er in de mond gebeurt. Dr. Martijn Wieling...

  • 08 juni 2018

    Waardedaling woningen in aardbevingsgebied tot 2015 gemiddeld 9,3%

    Woningen in het Groningse aardbevingsgebied zijn tot 2015 gemiddeld 9,3% in waarde gedaald. Dat concluderen promovendus Nicolás Durán en hoogleraar Ruimtelijke Econometrie Paul Elhorst van de Rijksuniversiteit Groningen. Zij analyseerden data van de...

  • 08 juni 2018

    Feringa verguld met bronzen buste en boek

    Donderdagmiddag 7 juni werd een klein Nobel-feestje gevierd op de Rijksuniversiteit Groningen. Beide Nobelprijswinnaars van de RUG zijn in brons vereeuwigd: natuurkundige prof. dr. Frits Zernike staat al zo'n 60 jaar in het Academiegebouw en vanaf nu...