Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

014 - iMedia: nieuwe journalistiek, nieuw burgerschap?

06 februari 2007

In een wereld waarin nieuwsfeiten in toenemende mate overal en van iedereen zijn, zullen journalisten meer informatiebemiddelaars en –duiders worden dan stadsomroepers die weten hoe alles zit. In die rol kunnen zij opnieuw nuttig zijn voor burgers die in een online samenleving actief willen deelnemen aan het democratisch proces. Dat zegt prof.mr. M.E. Chavannes dinsdag 6 februari 2007 bij de aanvaarding van het ambt van gewoon hoogleraar ‘Journalistiek, in het bijzonder nieuwsgaring, -selectie en –presentatie’.

De nieuwe werkelijkheid komt hard aan voor ‘oude’ media. Zij zijn ook niet meer de belangrijkste brengers van amusement of reclame. Zelfs hun sociale functie wordt overgenomen door vriendschaps- en ontmoetingssites, waarop de burger, desgewenst in cybervermomming, zijn tweede leven leidt. De nationale zenders en de landelijke debatingclubs die de verschillende opiniepagina’s willen zijn, maken geleidelijk plaats voor allerhande elektronische dorpspompen.

Andere nieuwsrol

Het meest ingrijpend is de veranderende nieuwsrol van radio en tv. Door de steeds snellere beschikbaarheid van feiten, beeld en geluid via internet én de fragmentatie van het aanbod verliezen de bestaande omroepen gestaag hun unieke karakter. Het programmeren van televisie-avonden verliest zijn dwingende karakter doordat steeds meer wordt gekeken via internet en op momenten die de kijker bepaalt.

Virtueel markplein

Ook voor kranten is het zwaar weer. Hun oplages en advertentie-inkomsten lopen terug. De leesgewoonten van twintigers en dertigers wereldwijd zijn een veelzeggend voorteken. Wie goed opgeleid is en desondanks het leven meent aan te kunnen zonder het regelmatig lezen van kranten zoals wij die nu kennen, zendt een krachtig signaal naar krantenmakers.

Journalisten zullen eraan moeten wennen dat zij hun oude ambacht op het virtuele marktplein uitoefenen. De media moeten harder lopen om hun aanzien te bewaken. Zij zullen transparanter moeten werken: laten zien wat hun grondstoffen zijn en wat zij er mee doen. Het verschil tussen een dagblad en omroep vervaagt.

Weblogs

In de Verenigde Staten hebben de betere weblogs een miljoenenpubliek verworven met nieuwe vormen van journalistiek. Zij voorzien in een behoefte aan snelheid, associatieve directheid, misschien ook passie, die de ‘oude media’ met hun formules van balans in de berichtgeving en indeling en hun vormroutine misschien missen. Zij dragen bij aan een in toenemende mate sprankelend en fijnmazig Amerikaans opinieklimaat.

Blogosphere

De blogosphere is vooral een brenger van vrijheid, zowel voor de burger als voor de journalistiek. Maar bloeit de democratie, steeds meer verlaten door traditionele elektronische media, hierdoor aantoonbaar op? Sinds de jaren negentig van de vorige eeuw hebben democratie-denkers gedroomd over de mogelijkheden van het wereldwijde web in termen van bevrijding van de burger. Iedereen kan alles weten, iedereen kan permanent mee stemmen over openbaar beleid, eindelijk volledige democratie. De realiteit is ingewikkelder.

E-democracy

Uit onderzoek blijkt dat Europese burgers politiek actiever worden naarmate zij meer gebruik maken van internet. Vooral als zij zich kunnen inzetten voor verkiezingen en gerichte acties op sociaal-maatschappelijk terrein blijken burgers de e-democracy te omhelzen. iMedia die kans zien zich daarbij onmisbaar te maken hebben toekomst. Journalistiek en burgerschap kunnen in het internettijdperk op vruchtbare wijze bij elkaar komen.

Curriculum

Marc Chavannes studeerde rechten in Leiden en journalistiek aan Columbia University in New York. Hij vervulde bij NRC Handelsblad vele functies, waaronder die van politiek redacteur en adjunct-hoofdredacteur. Hij was voor zijn krant correspondent in Londen, Parijs en Washington. Hij schreef enkele boeken, waaronder De Stroperige Staat, Frankrijk achter de schermen en Op de As van Goed en Kwaad - Amerika achter de schermen. Hij kreeg in 1988 de Prijs voor de Dagbladjournalistiek en in 2005 de Anne Vondelingprijs voor zijn berichtgeving over de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Chavannes schrijft een wekelijkse politieke column voor NRC Handelsblad.

Journalistiek aan de RUG

De Afdeling Journalistiek aan de RUG verzorgt een academische opleiding journalistiek die jaarlijks 45 masterstudenten toelaat. Daarnaast wordt een minor Inleiding Journalistiek gegeven voor derdejaars bachelorstudenten uit alle opleidingen; deze minor is een vereiste voor wie de master wil volgen. Het masterprogramma biedt zowel theoretische als praktische vakken en biedt een keuzemogelijkheid tussen dagblad- en radio- en televisie journalistiek.

Noot voor de pers

  • Informatie: Carla Berkhout-Notenboom, Afdeling Communicatie, tel. 050-363 44 44 of 06 250 351 56
Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:26
printOok beschikbaar in het: English

Meer nieuws