Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

013 - Allochtonen ervaren twee keer zo vaak ongelijke behandeling als autochtonen

Evaluatie Algemene wet gelijke behandeling door Tilburgse hoogleraar onderwijsrecht Paul Zoontjens en Groningse hoogleraar rechtssociologie Marc Hertogh
06 februari 2007

De Algemene wet gelijke behandeling biedt voor de burger onvoldoende houvast voor het vernemen en het realiseren van zijn rechten en plichten. Professionals, zoals medewerkers van antidiscriminatiebureaus en advocaten, kunnen in de praktijk slecht uit de voeten met sommige onderdelen van de wet en hebben moeite met de uitspraken van de Commissie gelijke behandeling. Dat blijkt uit de studie Gelijke behandeling: principes en praktijken, waarin de Algemene wet gelijke behandeling wordt geëvalueerd.

De Commissie gelijke behandeling (Cgb), die de wet uitvoert en handhaaft, oordeelt nog steeds het meest over onderscheid naar geslacht, maar die oordelen nemen af. Oordelen over etnische verschillen (ras en godsdienst) nemen toe.
De studie Gelijke behandeling: principes en praktijken is de neerslag van de evaluatie van de Algemene wet gelijke behandeling (Awgb). Deze wet moet om de vijf jaar worden geëvalueerd. De eerste keer gebeurde dat in 1999, in 2004 werd de tweede vijfjaarsperiode van de wet afgesloten. Aan de tweede evaluatie werkte een groot aantal wetenschappers, onder leiding van Paul Zoontjens en Marc Hertogh. Zoontjens is hoogleraar onderwijsrecht aan de Universiteit van Tilburg, Hertogh is hoogleraar rechtssociologie aan de Rijksuniversiteit Groningen.


Afwijkende terminologie
De Awgb verbiedt het maken van onderscheid. Nederland wijkt met deze terminologie af van taalgebruik dat in het buitenland gangbaar is: elders wordt gesproken van discriminatie. Toch kan onze terminologie worden gehandhaafd, concluderen de onderzoekers. Ook concluderen zij dat het handelen van de overheid niet in zijn geheel door de Awgb kan worden bestreken, zonder geweld te doen aan de opzet en het systeem van de wet. De overheid neemt een andere positie in dan de burger. Daarmee lijkt de wens dat de Cgb in het algemeen ook gaat oordelen over overheidshandelen toch wel lastig te verwezenlijken.


Ongelijke behandeling
Uit het onderzoek blijkt dat 22 procent van geïnterviewden (ruim duizend burgers) wel eens een geval van ongelijke behandeling heeft meegemaakt. 45 Procent van de allochtonen heeft discriminatie meegemaakt, en 38 procent van de ondervraagde homoseksuelen. Allochtonen ervaren dus twee keer zo vaak een vorm van ongelijke behandeling als autochtonen.


Strekking bekend
De wet zelf is redelijk bekend. Driekwart had wel eens iets gelezen over de Awgb. In het algemeen weet men dat onderscheid maken op grond van ras, geslacht, seksuele gerichtheid, godsdienst en nationaliteit niet is toegestaan. Dat ook politieke gezindheid en burgerlijke staat in dit rijtje horen, weten veel Nederlanders niet. De Cgb is bij 57 procent van de Nederlanders bekend. Maar wat hun taken en bevoegdheden zijn, weten maar weinigen.


Onvoldoende houvast voor burger
Volgens de onderzoekers biedt de gelijkebehandelingswetgeving voor de burger onvoldoende houvast voor het vernemen en het realiseren van zijn rechten en plichten. De kenbaarheid van de wet bij burger kan worden verbeterd door meer voorlichting op tv en meer aandacht voor gelijke behandeling op scholen. Allochtonen hebben in het algemeen meer behoefte aan informatie over Awgb dan autochtonen.


Interpretatie problemtisch
Voor professionals, zoals medewerkers van antidiscriminatiebureaus en advocaten, biedt de gelijkebehandelingswetgeving een redelijke goede houvast voor een effectieve uitvoering en handhaving van de wet. Zij kunnen in de praktijk echter slecht uit de voeten met de toepassing van de begrippen direct en indirect onderscheid, en hebben meer moeite met de oordelen van de Cgb dan met de wet zelf. Veel professionals vinden de interpretatie van de wet door de Cgb problematisch: oordelen van de commissie zijn niet altijd helder en zijn bovendien te casuïstisch, en de Cgb houdt te weinig rekening met omstandigheden die de professionals belangrijk vinden. Daarnaast duurt het soms te lang voordat de Cgb met haar oordeel komt, vinden de professionals. Als de Cgb sneller zou reageren, dan zullen mensen ook eerder klagen over ongelijke behandeling, verwachten de onderzoekers.


Noot voor de pers
Meer informatie:
Prof.dr. Marc Hertogh, tel. (050) 363 8604, e-mail m.l.m.hertogh@rug.nl
Prof. Paul Zoontjens tel. (013) 466 8379, e-mail: p.j.j.zoontjens@uvt.nl

Het boek Gelijke behandeling: principes en praktijken. Evaluatieonderzoek Algemene wet gelijke behandeling wordt uitgegeven door Wolf Legal Publishers (ISBN 978-90-5850-244-5).

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:26

Meer nieuws