Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

009 - Hoog tijd voor afzonderlijke hbo-opleiding voor het jonge kind

23 januari 2007

De HBO-raad stelt voor om binnen de pabo een formele differentiatie te maken voor het jonge kind. Volgens de Groningse hoogleraar genderstudies en onderwijshistorica Mineke van Essen is niemand daarmee gebaat. Zij zegt dit donderdag 25 januari 2007 in haar lezing ter gelegenheid van haar emeritaat. De lezing vormt het slot van het symposium "Opmars van leraressen" met daarin historische en actuele perspectieven op de positie van vrouwen als onderwijsgevenden op verschillende niveaus.

Van Essen volgt in de lezing het spoor vijftig jaar terug, toen met de wet op het kleuteronderwijs ook de opleiding voor kleuterleidsters – de "kleuterkweek" – op zoek ging naar een nieuwe identiteit. Het ideaal was een synthese van drie historisch gegroeide modellen: de leidster als verzorgster, als kleuterpedagoge en als leerkracht. De kleuterkweek slaagde er niet in dit ideaal te verwezenlijken. Als gevolg hiervan kreeg de opleiding nooit een eigen gezicht en kon in 1984 geluidloos opgaan in de pabo.

Heimwee

Aan de opleiding voor het jonge kind is daardoor altijd iets blijven ontbreken, met als gevolg dat er heimwee ontstond naar een verleden dat nooit heeft bestaan – de mythe van de kleuterkweek vol verzorgende, psychologische, (neuro)pedagogische en didactische expertise. De voorgenomen differentiatie lijkt met deze mythe te koketteren, maar zal het tekort, aldus Van Essen, niet kunnen oplossen, omdat onderwijs op de pabo centraal moet staan. Er zullen bovendien nieuwe problemen gaan ontstaan, zoals niveauverschillen, met alle gevolgen voor de beeldvorming (en ongetwijfeld ook de salariëring) van de toekomstige "kleuterleraar" vandien.

Aparte opleiding

Niet doen dus, meent Van Essen. Zij houdt beleidsmakers een andere oplossing voor, namelijk om eindelijk eens te gaan doen wat al een halve eeuw geleden op de rol stond en wat in tal van andere landen al decennialang is gerealiseerd: het ontwikkelen van een aparte hooggekwalificeerde hbo-opleiding voor het verzorgen, begeleiden, opvoeden, observeren en onderwijzen van het jonge kind van kinderdagverblijf of peuterspeelzaal tot en met de onderbouw van de basisschool.

Kinderdagverblijven

Een synthese van de drie modellen uit het verleden. Daar zal de leraar van de groepen 1, 2 en 3 meer kleuterleidster (m/v) van worden, dan van een pabodifferentiatie. Een ander belangrijk pedagogisch en politiek actueel voordeel van zo’n constructie is dat de kwaliteit van kinderdagverblijven erdoor kan stijgen. Van Essen: 'Net zoals in Scandinavische landen zou het in Nederland zo moeten zijn dat ouders hun kinderen liever wel dan niet naar de kinderopvang brengen. Dat is nu niet het geval. Ook hier valt dus veel winst te boeken.'

Noot voor de pers

Meer informatie: prof.dr. H.W. van Essen, tel. (050)363 6488/6475, e-mail: h .w.van.essen@rug.nl (werk)

Voor informatie over Gender Studies: zie: Gender Studies

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:26

Meer nieuws