Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

127 - Westers eetpatroon verhoogt druk op natuurlijke hulpbronnen

05 december 2006

We consumeren steeds meer vlees, fruit, koffie en alcohol. Daardoor is er meer land, water en energie nodig voor onze voedselproductie. Inmiddels nemen mensen in ontwikkelingslanden ons niet-duurzame westerse eetpatroon over. Dit kan de druk op schaarse natuurlijke hulpbronnen verder vergroten. Winnie Gerbens-Leenes ontwikkelde een methode om de duurzaamheid van eetpatronen te meten. Ze promoveert op 15 december 2006 aan de Rijksuniversiteit Groningen.

‘Er zijn al veel methodes ontwikkeld om de duurzaamheid van voedselsystemen te meten,’ legt Gerbens-Leenes uit. ‘De meeste maken daarbij gebruik van heel veel variabelen. Mijn methode daarentegen kijkt alleen – op mondiaal niveau – naar het gebruik van land, water en energie.’ Vervolgens heeft Gerbens-Leenes ons huidige westerse eetpatroon langs haar duurzame meetlat gelegd en vergeleken met de situatie in 1950. ‘Wat je ziet is, dat we steeds meer natuurlijke hulpbronnen voor ons voedsel zijn gaan verbruiken. We eten dus steeds minder duurzaam. Dat komt vooral doordat we meer vlees, eieren, fruit en dranken zijn gaan consumeren en steeds meer bewerkt voedsel kopen. Bovendien gooien we steeds meer weg.’

Consumptie groter

Onze voedselproductie is efficiënter geworden, maar doordat we anders zijn gaan eten en drinken, neemt de druk op natuurlijke hulpbronnen toch toe. Als voorbeeld noemt Gerbens-Leenes bier. ‘In de vijftiger jaren dronken we per persoon ongeveer tien liter per jaar, in 1990 was dat al negentig liter. Bier legt niet eens zoveel beslag op hulpbronnen, maar omdat we er zoveel meer van zijn gaan drinken, is de invloed wel groot.’

Ontwikkelingslanden

Dit is allemaal in tegenstelling tot ontwikkelingslanden. Gerbens-Leenes heeft ook gekeken naar de duurzaamheid van voedselpatronen in Nigeria. ‘Door hun zetmeelrijke voedsel zijn hun eetpatronen veel duurzamer.’ Maar daar komt langzamerhand verandering in. ‘Door welvaart ga je anders eten en drinken. In steeds meer landen nemen consumenten ons westerse eetpatroon over. En als bijvoorbeeld Chinezen dit gaan doen, wordt de druk op natuurlijke hulpbronnen veel en veel groter.’

Minder verspillend

Gerbens-Leenes hoopt dat de resultaten van haar onderzoek gebruikt gaan worden om duurzaamheid te sturen. ‘Want we hebben maar één wereld.’ Dit kan bijvoorbeeld worden bereikt door levensmiddelen, die niet zo duurzaam zijn, te vervangen door meer duurzame. ‘Wijn door bier, koffie door thee, rijst door aardappelen en rundvlees door kippenvlees. Dat soort dingen.’ Inzicht in duurzaamheid moet hierbij helpen. ‘Misschien gaan we dan ook wat minder verspillend met voedsel om. Veel eten wordt weggegooid, omdat het niet goed is bewaard of omdat er teveel is ingekocht.’

Meetsysteem

Eten is echter ook een sociaal en cultureel fenomeen. ‘Daar zul je rekening mee moeten houden, als je duurzame eetpatronen wilt stimuleren.’ Gerbens-Leenes ziet veel mogelijkheden voor toepassing van haar meetsysteem. ‘De methode is bedoeld voor bedrijven die duurzaam willen ondernemen. Maar ik kan me ook voorstellen, dat consumenten deze methode kunnen gebruiken bij het boodschappen doen. In de supermarkt kunnen ze levensmiddelen vergelijken op hun duurzaamheid.’

Curriculum vitae

Winnie Gerbens-Leenes (Groningen, 1953) studeerde milieuwetenschappen aan de Open Universiteit. Van 1999 tot 2000 schreef ze een duurzaam kookboek: ‘Het Groene Kookboek’. In 2000 begon ze met haar promotieonderzoek bij het IVEM (Centrum voor Energie- en Milieukunde) van de Rijksuniversiteit Groningen. Haar promotoren zijn prof.dr. A.J.M Schoot Uiterkamp en prof.dr. H.C. Moll. De titel van haar proefschrift luidt: "Natural Resource Use for Food: Land, Water and Energy in Production and Consumption Systems".

Noot voor de pers

Winnie Gerbens-Leenes, tel.: (050) 363 46 05, e-mail: p.w.gerbens@rug.nl (werk)

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:23

Meer nieuws

  • 26 april 2018

    Vier medewerkers koninklijk onderscheiden op voordracht van de RUG

    Donderdag 26 april zijn vier RUG-medewerkers op voordracht van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) koninklijk onderscheiden. Tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw is benoemd prof.dr. N. Kalantar-Nayestanaki. Prof.dr. G.C. Wakker, prof.dr....

  • 26 april 2018

    Robert Lensink Officier in de Orde van Oranje Nassau

    Prof.dr. Robert Lensink is op 26 april koninklijk onderscheiden tot Officier in de Orde van Oranje Nassau. Lensink (Tiel, 1962) is hoogleraar Finance & Financial Markets aan de Faculteit Economie en Bedrijfskunde van de RUG (80%) en hoogleraar Finance...

  • 26 april 2018

    Nasser Kalantar-Nayestanaki Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw

    Prof.dr. Nasser Kalantar-Nayestanaki is op 26 april koninklijk onderscheiden tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Kalantar-Nayestanaki (Teheran, Iran, 1960), hoogleraar Experimentele Kernfysica, kwam in 1993 in dienst bij het Kernfysisch...