Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

126 - Historicus Van Berkel schrijft boek bij 400-jarig bestaan RUG

29 november 2006

De Groningse historicus prof.dr. Klaas van Berkel gaat de geschiedenis van de Rijksuniversiteit Groningen beschrijven. Hij heeft daarvoor een opdracht van het College van Bestuur van de RUG aanvaard. Het project zal uitmonden in een boek dat voltooid moet zijn in 2014, het jaar waarin de Groningse universiteit haar 400-jarig bestaan viert. Met het oog op deze opdracht krijgt Van Berkel per 1 januari 2008 een unieke benoeming om zich geheel aan onderzoek te kunnen wijden. Hij is dan vrijgesteld van onderwijs- en bestuursverplichtingen. Van Berkel wordt research professor.

De term 'gedenkboek' wil Van Berkel niet gebruiken. "Want dat is een feestelijke terugblik, die je niet al te serieus hoeft te nemen. Ik heb als voorwaarde gesteld dat het een echt geschiedkundige verhandeling wordt, die waar nodig kritisch is en die ik voor de publicatie aan niemand hoef voor te leggen. Ik wil een onafhankelijke positie innemen, alsof ik een buitenstaander ben." Eerder schreef Van Berkel onder dezelfde voorwaarde het boek Academische Illusies over de geschiedenis van Rijksuniversiteit Groningen in de periode tijdens en rond de Tweede Wereldoorlog.

Vijf eeuwen academisch leven

Het nieuwe boek zal een veel langere periode bestrijken. Misschien, denkt Van Berkel, wordt het daarom ook wel een serie boeken. "Het zal een studie zijn van ruim vijf eeuwen academisch leven in Groningen, waarin het gaat om de invloed die een universiteit heeft op het geestelijke en intellectuele leven in de stad. Daarom neem ik de voorgeschiedenis mee en begin ik in de vijftiende eeuw bij Rudolf Agricola en het Aduarder klooster".

Van Berkel wil de geschiedenis van de RUG niet vanuit een institutionele of sociaal-economische invalshoek schrijven, maar de universiteit als idee centraal stellen. "Hoe stelde men zich in een bepaalde periode de ideale universiteit voor en wat kwam daarvan terecht? Die vraag zal vaak aan de orde komen. Dat thema zat ook al in Academische Illusies, maar nu trek ik het door naar de hele universitaire geschiedenis."

Goede voorbeelden

Gebrek aan bronnenmateriaal zal er zeker niet zijn. De universiteit beschikt over goede archieven en de geschiedenis is ook al eerder in boeken vastgelegd. In 1654 verscheen een eerste gedenkboek van de hand van Johannes Nicolai. Een tweede, geschreven door de toenmalige rector magnificus dr. W.A.J. Jonckbloet, zag in 1864 het licht. En voor het gedenkboek van 1914, Academia Groningana, schreef de befaamde historicus Johan Huizinga een geschiedenis van de Groningse universiteit in de negentiende eeuw. Van Berkel: "Het is een van Huizinga's beste boeken. Een voorbeeld dat je natuurlijk wilt overtreffen."

Plaats en omvang

Van Berkel verwacht dat zal blijken dat het meest kenmerkende van de Groningse universiteit de plaats van vestiging is. "Als je door de geschiedenis loopt, zie je dat die geografische positie soms een probleem was en soms een voordeel. En soms was het een probleem dat in een voordeel werd omgezet. Neem de nieuwe vakken zoals de moderne talen die tijdens negentiende eeuw door de Groningse universiteit als eerste in het land werden ingevoerd. Andere universiteiten zoals Utrecht en Leiden haalden daar toen nog de neus voor op, maar Groningen stond vanwege zijn excentrische ligging open voor onderwijskundige vernieuwingen."

Uniek aan de nieuwe studie is dat de lange periode die wordt bestreken. Van Berkel: "In mijn vak kijkt men meestal naar een tijdbestek van minder dan twee eeuwen. Maar zo'n facet als hoe bepalend plaats en omvang zijn, dat zie je pas duidelijk als je over een langere periode kijkt."

Noot voor de pers

Meer informatie: prof.dr. K. van Berkel, (050) 363 6003, e-mail: K.van.Berkel@rug.nl

Voor een uitgebreid cv van Van Berkel zie: www.rug.nl/staff/k.van.berkel

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:23
printOok beschikbaar in het: English

Meer nieuws

  • 21 februari 2018

    Provincie en RUG maken werk van duurzame landbouw

    De Provincie Groningen en de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) slaan de handen ineen om de landbouwsector verder te verduurzamen. Hiertoe wordt een Bijzondere Leerstoel Natuurinclusieve Landbouw opgericht aan de RUG. De Provincie​draagt via haar Programma...

  • 19 februari 2018

    Prinses Beatrix en Prinses Mabel bij uitreiking 4e Prins Friso Ingenieursprijs in Groningen

    Het Koninklijk Instituut Van Ingenieurs (KIVI) reikt op 21 maart 2018 voor de vierde keer de Prins Friso Ingenieursprijs uit aan de Ingenieur van het Jaar. Ook dit jaar zijn Prinses Beatrix en Prinses Mabel hierbij aanwezig. ​De Rijksuniversiteit Groningen,...

  • 15 februari 2018

    Populaire wetenschapsblogger deelt spintronicafilm

    Een filmpje over het onderzoek van RUG-natuurkundige Bart van Wees is opgepikt door de populaire wetenschapsblogger Hashem Al-Ghaili. Via zijn Facebook site is de film in een paar dagen tijd meer dan 260.000 keer bekeken en ruim 2.100 keer gedeeld....