Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

126 - Historicus Van Berkel schrijft boek bij 400-jarig bestaan RUG

29 november 2006

De Groningse historicus prof.dr. Klaas van Berkel gaat de geschiedenis van de Rijksuniversiteit Groningen beschrijven. Hij heeft daarvoor een opdracht van het College van Bestuur van de RUG aanvaard. Het project zal uitmonden in een boek dat voltooid moet zijn in 2014, het jaar waarin de Groningse universiteit haar 400-jarig bestaan viert. Met het oog op deze opdracht krijgt Van Berkel per 1 januari 2008 een unieke benoeming om zich geheel aan onderzoek te kunnen wijden. Hij is dan vrijgesteld van onderwijs- en bestuursverplichtingen. Van Berkel wordt research professor.

De term 'gedenkboek' wil Van Berkel niet gebruiken. "Want dat is een feestelijke terugblik, die je niet al te serieus hoeft te nemen. Ik heb als voorwaarde gesteld dat het een echt geschiedkundige verhandeling wordt, die waar nodig kritisch is en die ik voor de publicatie aan niemand hoef voor te leggen. Ik wil een onafhankelijke positie innemen, alsof ik een buitenstaander ben." Eerder schreef Van Berkel onder dezelfde voorwaarde het boek Academische Illusies over de geschiedenis van Rijksuniversiteit Groningen in de periode tijdens en rond de Tweede Wereldoorlog.

Vijf eeuwen academisch leven

Het nieuwe boek zal een veel langere periode bestrijken. Misschien, denkt Van Berkel, wordt het daarom ook wel een serie boeken. "Het zal een studie zijn van ruim vijf eeuwen academisch leven in Groningen, waarin het gaat om de invloed die een universiteit heeft op het geestelijke en intellectuele leven in de stad. Daarom neem ik de voorgeschiedenis mee en begin ik in de vijftiende eeuw bij Rudolf Agricola en het Aduarder klooster".

Van Berkel wil de geschiedenis van de RUG niet vanuit een institutionele of sociaal-economische invalshoek schrijven, maar de universiteit als idee centraal stellen. "Hoe stelde men zich in een bepaalde periode de ideale universiteit voor en wat kwam daarvan terecht? Die vraag zal vaak aan de orde komen. Dat thema zat ook al in Academische Illusies, maar nu trek ik het door naar de hele universitaire geschiedenis."

Goede voorbeelden

Gebrek aan bronnenmateriaal zal er zeker niet zijn. De universiteit beschikt over goede archieven en de geschiedenis is ook al eerder in boeken vastgelegd. In 1654 verscheen een eerste gedenkboek van de hand van Johannes Nicolai. Een tweede, geschreven door de toenmalige rector magnificus dr. W.A.J. Jonckbloet, zag in 1864 het licht. En voor het gedenkboek van 1914, Academia Groningana, schreef de befaamde historicus Johan Huizinga een geschiedenis van de Groningse universiteit in de negentiende eeuw. Van Berkel: "Het is een van Huizinga's beste boeken. Een voorbeeld dat je natuurlijk wilt overtreffen."

Plaats en omvang

Van Berkel verwacht dat zal blijken dat het meest kenmerkende van de Groningse universiteit de plaats van vestiging is. "Als je door de geschiedenis loopt, zie je dat die geografische positie soms een probleem was en soms een voordeel. En soms was het een probleem dat in een voordeel werd omgezet. Neem de nieuwe vakken zoals de moderne talen die tijdens negentiende eeuw door de Groningse universiteit als eerste in het land werden ingevoerd. Andere universiteiten zoals Utrecht en Leiden haalden daar toen nog de neus voor op, maar Groningen stond vanwege zijn excentrische ligging open voor onderwijskundige vernieuwingen."

Uniek aan de nieuwe studie is dat de lange periode die wordt bestreken. Van Berkel: "In mijn vak kijkt men meestal naar een tijdbestek van minder dan twee eeuwen. Maar zo'n facet als hoe bepalend plaats en omvang zijn, dat zie je pas duidelijk als je over een langere periode kijkt."

Noot voor de pers

Meer informatie: prof.dr. K. van Berkel, (050) 363 6003, e-mail: K.van.Berkel@rug.nl

Voor een uitgebreid cv van Van Berkel zie: www.rug.nl/staff/k.van.berkel

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:23

Meer nieuws

  • 16 oktober 2018

    Digital Society Conferentie Nederlandse universiteiten

    De digitale informatietechnologie dringt steeds dieper door in onze samenleving. Daarom organiseren de veertien Nederlandse universiteiten, verenigd in de VSNU, op dinsdag 27 november de internationale Digital Society Conference in de Rijtuigenloods...

  • 10 oktober 2018

    Studenten bouwen mesohut

    In deze video vertellen studenten wat er zo interessant is aan mesolithische (Midden-Steentijd) onderkomens van ca. 7000 jaar geleden en waarom de experimentele archeologie een bijzonder inzichtelijke en verbazingwekkende subdiscipline is.

  • 09 oktober 2018

    Wat de wereld écht moet weten over leiderschap

    ‘Weet jij hoe vaak organisaties een verkeerde leider selecteren?’, vraagt Janka Stoker. ‘Volgens recent onderzoek van Gallup gebeurt dat in maar liefst 82% van de gevallen! Deze leiders werden vaak gekozen omdat ze toevallig uitblonken in hun vorige,...