Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

133 - Moleculaire motor op weg naar bruikbaarheid

Verankerd op ondergrond
28 oktober 2005

De onderzoeksgroep van prof.dr. Ben L. Feringa heeft opnieuw een belangrijke stap gezet in het verwezenlijken van een praktisch toepasbare rotatiemotor op moleculaire schaal. In 1999 verraste Feringa de wetenschappelijke wereld met een artikel in het vakblad Nature waarin hij als eerste het principe van een door licht aangedreven moleculaire motor beschreef. Een nieuw artikel in Nature deze week gaat over eenzelfde type motor, maar nu een die vastzit op het oppervlak van een goudbolletje.

"Een stap in de richting van bruikbaarheid", licht Feringa toe. "Aan losse motormoleculen die kriskras door een vloeistof schieten, heb je niet veel. Het wordt pas interessant als zo'n motortje aan iets vastzit dat daardoor kan voortbewegen."
Feringa verwacht dat na het goudbolletje ook andere bevestigingen, zoals bijvoorbeeld aan eiwitcomplexen, mogelijk zullen worden.

Scheepsschroef
In het artikel in Nature staat de aanhechting aan de ondergrond centraal. Feringa: "Geen sinecure, het vastzetten bleek eigenlijk veel lastiger dan het eerste ontwerp. De motor moet goed vastzitten, maar ook weer niet te dicht op het oppervlak en tegelijk flexibel." Verbonden aan iets zou de motor dat object als scheepsschroef kunnen voortstuwen. Feringa denkt er echter ook aan om de rotors op het inwendige van een kanaal te bevestigen. Daarin zouden ze dan een vloeistof kunnen voortpompen.

Vorderingen op alle fronten
Inmiddels is de ontwikkeling van door en licht aangedreven nanomotor, waarvan Ferinnga in 1999 het werkingsprincipe aantoonde, ook op andere fronten gevorderd. Bij de eerste generatie van de motor waren vier afzonderlijke chemische stappen nodig om de rotor een volledige omwenteling te laten maken. De rotatiesnelheid is nu opgevoerd tot ongeveer vijftig omwentelingen per seconde, een miljoen keer sneller dan aanvankelijk het geval was. Ook gebruikt de motor nu zichtbaar licht als energiebron. Oorspronkelijk was dat ultraviolet licht.

Langetermijnwerk
Feringa wijst er overigens nadrukkelijk op dat "we ons niet te snel rijk moeten rekenen". Nanotechnologie zal pas op de lange termijn zijn vruchten afwerpen. " In de natuur zien we veel voorbeelden van biologische motoren op nanoschaal. Maar die kun je niet zomaar nadoen. Een vliegtuig vliegt ook anders dan een duif."

Noot voor de pers

  • Meer informatie: prof.dr. B.L. Feringa, tel. (050) 363 4278/4235, e-mail: b.l.feringa@rug.nl
  • Titel Nature-publicatie: 'Unidirectional motor on a gold surface'. Auteurs: Richard A. van Delden, Matthijs K.J. ter Wiel, Michael M. Pollard, Javier Vicario, Nagatoshi Koumura, Ben L. Feringa
  • Het onderzoek werd gefinancierd door NWO, het Materials Science Centre en de Rijksuniversiteit Groningen.
  • Zie ook RUG-persbericht 120: Groningse chemici ontwikkelen nieuwe moleculaire motor
Illustratie uit Nature
Illustratie uit Nature
De nanomotor werkt met een soort propeller. Er zijn drie onderdelen: een vast gedeelte, een as en een rotor die ronddraait. Het vaste gedeelte is nu voorzien van twee pootjes waarmee de motor kan worden verankerd.
Laatst gewijzigd:04 januari 2018 14:13

Meer nieuws