Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

121 - Groningse wetenschap zo veel mogelijk vrij toegankelijk voor internetgebruikers

RUG tekent verklaring van Berlijn
10 oktober 2005

Op 29 augustus 2005 is de Rijksuniversiteit Groningen ondertekenaar geworden van de ‘Berlin Declaration’. Hiermee verleent zij haar medewerking aan een initiatief om wetenschappelijke kennis en informatie via het internet aan iedereen ter beschikking te stellen. De RUG zal bevorderen dat haar onderzoekresultaten, onderzoekgegevens, bronnen, beeldmateriaal en multimedia digitaal op zo ruim mogelijke schaal voor iedereen ter beschikking komt.

De ‘Berlin Declaration on Open Access to Knowledge in the Sciences and Humanities’ (voluit) werd opgesteld op 22 oktober 2003 door 19 internationale organisaties voor wetenschappelijk onderzoek en cultureel erfgoed bij de Max-Planck-Gesellschaft. Nu, twee jaar later, is dat aantal gegroeid tot 129 instellingen, voornamelijk uit Europa, maar ook uit China, India en Egypte.

Open Access
Het sleutelwoord van de Berlin Declaration is ‘Open Access’, om zo veel mogelijk belemmeringen voor de ontwikkeling van wetenschap en kennis weg te nemen. De ondertekenaars roepen onderzoekers op hun wetenschappelijk materiaal vrijelijk beschikbaar te stellen aan iedereen via ‘repositories’ (vergaarplaatsen / full text databases) op het internet. Daarbij gaat het niet alleen om artikelen, maar ook om ruwe data en ander onderzoeksmateriaal. Gebruikers moeten dit alles niet alleen kunnen raadplegen en verder verspreiden, maar mogen dit ook gebruiken in eigen publicaties. De enige voorwaarde is vermelding van de oorspronkelijke auteur. Van de ruim 20.000 wetenschappelijke tijdschriften ter wereld, zijn er ondertussen een paar honderd geheel vrij toegankelijk.

De ‘groene’ en de ‘gouden’ weg
Het eerste doel van Open Access is gratis, wereldwijde, duurzame en snelle toegang tot publicaties via internet. Dit kan grotendeels bereikt worden door opname van publicaties, in de vorm van preprints of post prints in repositories. Het blijkt dat 83% van de uitgevers over de hele wereld de auteur toestemming willen geven om de laatste auteursversie daarin op te slaan. Dit wordt ‘the green way’ genoemd.  Het tweede doel van Open Access is het effectief kunnen gebruiken van de online toegankelijke publicaties en het bijbehorende materiaal. Voor deze stap is meer nodig dan opname in repositories. Hier gaat het om het doorbreken van de gewoonte om de auteursrechten op een publicatie over te dragen aan de uitgever. De groei van deze categorie tijdschriften en het bewust omgaan met de rechten op een publicatie gaat langzamer, maar is wel ‘the golden way’.

Noot voor de pers
- informatie: Alex Klugkist, bibliothecaris Universiteitsbibliotheek RUG, tel. (050)363 5005  of a.c.klugkist@rug.nl
-

Laatst gewijzigd:30 november 2017 16:08

Meer nieuws