Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

093 - Groningse opgraving in Griekenland afgerond

30 augustus 2005

Archeologen en studenten van de Rijksuniversiteit Groningen hebben in augustus de opgraving van de Zuidoostpoort van de Griekse stad Halos in Thessalië afgerond. Gedurende tien jaar heeft het Groninger Instituut voor Archeologie de Zuidoostpoort van deze stad onderzocht en kreeg daarbij medewerking van archeologen en studenten van universiteiten uit binnen- en buitenland. De opgegraven Zuidoostpoort zal een belangrijke trekpleister worden in een op te richten archeologisch park over de stad Halos.

De stad Halos heeft slechts korte tijd bestaan, van 302-265 v.C. en werd door een aardbeving verwoest. De stad, die 10.000 inwoners telde, was omgeven door een stadsmuur van 4,7 km lengte, versterkt met 120 torens van ongeveer 12 m hoog.

Nieuwe bestemming

Na de aardbeving kregen de resten van de Zuidoostpoort een nieuwe bestemming: men verbouwde de poort tot agrarisch bedrijf. In de doorgang van de poort maakten de nieuwe bewoners een keuken, een haard en een kamer voor een weefgetouw, terwijl een bassin diende voor de opvang van water dat in een 8 m diepe put werd bewaard. Rond de poort lagen ruimtes met grote voorraadvaten voor de opslag van olie, olijven en graan. Andere vondsten tonen aan dat men ter plaatse olijven verwerkte tot olie. Lang heeft het agrarisch bedrijf niet bestaan. Een felle brand in 220 v. C. betekende het einde.

Muntschatten

Tijdens de opgraving zijn enkele muntschatten gevonden, die allemaal uit een verschillende periode dateren. De eerste muntschat bestond uit 15 zilveren munten uit de 4e eeuw voor Christus, afkomstig uit Ephesos (tegenwoordig Turkije) en steden op de Griekse eilanden Tinos en Euboia. Aangezien de stad rond 302 werd gesticht lijkt het erop dat de munten bij de bouw van de stadsmuur door iemand zijn verloren. Andere munten, die opvallend weinig slijtage vertonen en daarom waarschijnlijk maar korte tijd in omloop zijn geweest, zijn geslagen tijdens de regering van Antigonos III Doson (229-222 v. C.). Waarschijnlijk eindigde de bewoning van het poortgebouw tijdens of vlak na die regeringsperiode.

Amforen

Aan de zuidzijde van het poortcomplex stonden 15 grote aardewerken voorraadvaten. Ze waren ingegraven in de ondergrond om stevig te staan. Helaas waren ze alle leeg, en konden de archeologen niet vaststellen wat erin gezeten heeft: olijven, graan of olie? Amforen die dienden voor het transport van wijn heeft men in grote hoeveelheden aangetroffen. Op de handvaten staan stempels van de plaats van herkomst en de namen van de fabrikanten. Eén onbekend amfoortype werd zowel in de huizen van Halos als rond de poort veel gevonden. Mogelijk werd dat type gebruikt voor een Thessalische ‘huiswijn’.

Zaden

Honderden verkoolde zaden lagen in de as van de centrale haard en de verbrande grond eromheen. Het gaat voornamelijk om tuinbonen en kikkererwten, maar ook linzen, zaailathyrus, gerst en tarwe. De vondst van deze zaden is een goede aanvulling op de kennis over het dieet van de bewoners. Mogelijk was het vuur in de haard de oorzaak van de brand, die alles verwoestte. Al eerder troffen de archeologen verbrande weefgewichten, amforen en een brandlaag aan.

Veel vindplaatsen

Vorig jaar kwam bij het opmeten nog een Byzantijnse muntschat tevoorschijn met munten die door de Byzantijnse keizers Nikephoros III (1078-1081), Aleksios I (1081-1118) en Ioannis II (1118-1143) zijn geslagen. De omgeving kende een bloeitijd in de 11e en 12e eeuw n. C. In het gebied zijn veel vindplaatsen uit die periode gekarteerd, onder andere de Middeleeuwse stad Almiros, een fort, twee kloosters, drie grote dorpen en ruim 20 kleine nederzettingen. Deze muntschat vormde een mooie aanvulling op de kennis over die periode. De plaatselijke brandweer rooide in 2004 een eik op het terrein bij de Zuidoostpoort Een dikke wortel van die eik had ervoor gezorgd dat de muntschat nog niet on

Tentoonstelling

Halos ligt 5 km ten zuiden van de stad Almiros. De vondsten van de opgraving worden in het Archeologisch museum van Almiros tentoongesteld. Op het ogenblik zijn plannen in voorbereiding om de resten van muren, huizen en poorten op te nemen in een archeologisch park. De Zuidoostpoort zal daarbij de belangrijkste trekpleister zijn. Voordat de archeologen en studenten terugkeerden naar Groningen werden van de Zuidoostpoort vanuit een luchtballon luchtopnames gemaakt.

Noot voor de pers

Meer informatie: prof.dr. Reinder Reinders, tel. (050) 363 6710/6712,  h.r.reinders@rug.nl

Fotobijschrift

Overzicht van de opgraving van de Zuidoostpoort van de Griekse stad Halos. Het muurwerk van de poort is tot 4 m hoogte bewaard gebleven. De witte kalksteenblokken van de poort goed te onderscheiden. Na de verwoesting van de stad door een aardbeving, rond 265 v.C., werd in en rond de poort een agrarisch bedrijf gevestigd dat door een brand in 220 v.C. aan zijn eind kwam. Voor de bedrijfsgebouwen is gebruik gemaakt van het afbraakmateriaal van de poort.

Bij foto vermelden: Foto: Groninger Instituut voor Archeologie

Laatst gewijzigd:30 november 2017 15:11

Meer nieuws