Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

084 - RUG maakt sneeuw op de Groenlandse ijskap

'SNEEUW NAAR DE GLETSJER DRAGEN'
12 juli 2005

Wetenschappers van de RUG bereiden zich deze zomer voor op de winterse variant van het spreekwoordelijke ‘water naar de zee dragen’: Op de Groenlandse gletsjers zullen ze in het najaar met een sneeuwkanon sneeuw verspreiden. Daartoe gaan ze eerst oefenen in een vrieshuis en zonodig in de Zwitserse Alpen. Het doel van het onderzoek is het bestuderen van de menging van oude en verse sneeuw. Dit is nodig voor een beter inzicht in ons ‘klimaat archief’.

De Groenlandse ijskap is een geweldige massa ijs, met een dikte tot 3 km. Hij vormt (evenals die van Antarctica) als het ware een ‘archief’ van de sneeuw die in de afgelopen tienduizenden jaren gevallen is. De samenstelling van sneeuw, of andere neerslag, geeft informatie over het klimaat op aarde. Water bestaat namelijk uit een mengsel van watermoleculen die in gewicht en opbouw van elkaar kunnen verschillen (isotopen). De mate waarin bepaalde zwaardere varianten voorkomen is afhankelijk van de heersende temperatuur.

Kosten noch moeite

Kosten noch moeite zijn de afgelopen jaren gespaard om dit archief te ‘lezen’. Daartoe wordt een verticale kolom ijs uit de kap geboord en vervolgens geanalyseerd op de isotopen-samenstelling. Dat laatste gebeurt in een aantal gespecialiseerde laboratoria in de wereld, waar het Centrum voor Isotopen Onderzoek (CIO) van de Rijksuniversiteit er één van is.

Helaas is deze natuurlijke ‘isotopenthermometer’ niet erg exact. Een groot verstorend effect is dat de vers gevallen sneeuw zich altijd een beetje vermengt met de sneeuw van het jaar ervoor. Deze ‘isotopendiffusie’ wordt groter naarmate de sneeuw er langer ligt, en duurt voort totdat de sneeuw door de grote druk zodanig samengeperst is dat het massief ijs is geworden.

Sneeuwkanon

Kennis van de isotopendiffusie is noodzakelijk om de isotopenthermometer hierop te kunnen corrigeren. Omdat de porositeit van de sneeuwlagen een belangrijke factor bleek, is de afgelopen jaren in een aantal laboratoriumexperimenten geprobeerd de invloed van de porositeit te doorgronden. Dit gebeurde echter steeds met kunstmatig verkregen ‘sneeuw’ (ijsschaafsel). Echte experimenten in Groenland ontbreken tot op heden.

Onderzoekers van het CIO krijgen nu, dankzij financiële steun van NWO, de gelegenheid om met een klein sneeuwkanon en 1000 liter water met een kunstmatig verhoogde isotopensamenstelling te vliegen naar een punt bovenop de ijskap van Groenland. Daar brengen zij een laagje van twee centimeter ‘gelabelde’ sneeuw aan en bestuderen vervolgens het ‘live’ verloop van de isotopendiffusie. Om de bediening van het sneeuwkanon onder de knie te krijgen gaan de Groningers de komende weken eerst oefenen in een vrieshuis, en indien nodig ook buiten, bij het researchstation Jungfraujoch, hoog in de Alpen.

Noot voor de pers

Nadere informatie:

- prof.dr. Harro A.J. Meijer, Centrum voor Isotopen Onderzoek (CIO), RUG, tel. (050) 363

  47 60 of e-mail h.a.j.meijer@rug.nl

- In overleg bent u welkom bij de oefening.

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:20

Meer nieuws

  • 12 december 2018

    Vervuiling leidt tot risico's voor Arctische ganzen

    Vervuiling van lucht, water en bodem kan verstrekkende gevolgen hebben voor dieren in poolgebieden. Een internationaal team onder leiding van Isabella Scheiber, Maarten Loonen en Jan Komdeur van de Rijksuniversiteit Groningen, met collega's van de universiteiten...

  • 05 december 2018

    Fotoreportage: De schatten van de UB

    Fotoreportage over bijzondere boeken op de afdeling Bijzondere collecties van de UB.

  • 30 november 2018

    NTU Singapore and UG sign Double Doctorate agreement

    The highly ranked Nanyang Technological University ( NTU ) in Singapore and the University of Groningen (UG) have signed a Collaborative Degree PhD Programme in Materials and Nanoscience/-engineering . This agreement allows for the co-supervision of...