Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

065 - 'Schrikdraad' voorkomt infecties bij implantaten

01 juni 2005

Implantaten als stalen pinnen en platen zijn zeer gevoelig voor infecties. Antibiotica helpen daar nauwelijks tegen. De technisch natuurkundige Arnout van der Borden ontwikkelde een soort ‘schrikdraad’ dat de bacteriën uit de buurt houdt. Een zwak elektrisch stroompje blijkt al voldoende om het implantaat schoon te houden. Hij promoveert op 15 juni aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Van der Borden deed in het Universitair Medisch Centrum Groningen onderzoek naar het effect van zwakstroom op de hechting van bacteriën aan implantaten. De resultaten van zijn onderzoek zijn van groot belang voor het voorkómen van botinfecties. Ontstekingen zijn bij pinnen die door de huid steken eerder regel dan uitzondering. Orthopeden gebruiken deze zogeheten percutane pinnen om een gebroken bot aan een uitwendig frame te fixeren. Bacteriën kunnen via de openingen in de huid echter gemakkelijk het lichaam binnendringen en het onderliggende weefsel infecteren. De kans op infectie kan oplopen tot wel 50 procent.

Implantaten onder stroom

Het onder stroom zetten van het implantaat blijkt een bijzonder effectieve methode om infecties te voorkomen. Bacteriën vormen een biofilm op het implantaat, een slijmerige laag die hen beschermt tegen invloeden van buiten. Deze biofilm laat echter gemakkelijk los als het implantaat onder stroom komt te staan. "Een zwak stroompje van 100 microampère is al voldoende om 78 procent van de bacteriën te verwijderen", zegt Van der Borden. "De achterblijvende bacteriën zijn nauwelijks in staat om te groeien." Uit proeven met geiten blijkt dat er rond pinnen die stroom krijgen geen enkele vorm van infectie meer optreedt.

Alternatief voor antibiotica

Elektriciteit vormt volgens Van der Borden een veelbelovend alternatief voor het gebruik van antibiotica. De biofilm beschermt bacteriën tegen antibiotica en natuurlijke afweerreacties. Antibiotica zijn dan alleen nog effectief bij doses die zo'n 500 tot 5000 keer hoger liggen dan normaal. Het gevaar dat bacteriën resistent worden tegen het antibioticum is bij dergelijke doses levensgroot.

Eerste prototype

De eerste toepassing bij de mens wordt over twee tot drie jaar verwacht. De industrie is al geïnteresseerd in de ontwikkeling van een prototype. "Je kunt bijvoorbeeld een elektrisch stroompje aanleggen tussen een cirkelvormige elektrode rondom de pin en de pin zelf", legt Van der Borden uit. "De stroom zelf wordt gegenereerd door een klein kastje, ongeveer ter grootte van een pakje sigaretten, dat je gemakkelijk aan het uitwendige frame kan hangen. De stroom is overigens zo zwak dat dieren of mensen daar niets van merken." Volgens de promovendus kan het systeem ook toegepast worden bij andere implantaten zoals kunststof katheters. Voorwaarde is wel dat het materiaal elektriciteit kan geleiden.

Curriculum Vitae

Ir. A.J. van der Borden (Winschoten, 1974) studeerde Technische Natuurkunde aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij verrichtte zijn onderzoek bij de disciplinegroep Biomaterialen van het Universitair Medisch Centrum Groningen. Van der Borden promoveert tot doctor in de Medische Wetenschappen bij prof. dr. H.J. Busscher en prof. dr. H.C. Van der Mei. De titel van zijn proefschrift luidt Electric current induced prevention of biofilms on stainless steel; application to orthopaedic fixation frames

Noot voor de pers

Meer informatie: via Eddy Brand, bureau Voorlichting, Universitair Medisch Centrum Groningen, tel. (050) 361 40 15 of 361 22 00, e-mail e.c.brand@bvl.umcg.nl

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:20

Meer nieuws