Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

062 - De wereld draait om Groningen

30 mei 2005

Gedurende de maanden juni t/m september maakt de Rijksuniversiteit Groningen aan de bewoners en bezoekers van die stad duidelijk hoe de wereld in elkaar zit. In de Martinikerk is een 17m lange slinger van Foucault te bewonderen die laat zien dat de aarde draait. Langs de Herestraat en Hereweg, in het centrum van Groningen, is een model van het complete zonnestelsel opgesteld: één stap is twee miljoen kilometer. Beide activiteiten zijn georganiseerd in het kader van het wereldwijde jaar van de natuurkunde.

Op schaal 1 op 2½ miljard strekt het zonnestelsel - de zon en negen planeten - zich uit over 2300 meter. Tussen het Waagplein/Grote Markt, waar de zon (55cm diameter) bij Bakker Bart hangt, en de hal van het Martini-ziekenhuis in Groningen-Zuid, waar planeet Pluto is te vinden (1mm diameter), bevinden zich de acht andere planeten in de etalages van verschillende winkels. Informatieve panelen bij alle hemellichamen bieden nadere beschrijvingen en mooie kleuren-foto's. Het schaalmodel geeft een goed beeld van de relatieve afstanden en afmetingen en in het bijzonder van de “leegte” van het zonnestelsel. Een leuke en leerzame wandeling voor de zomervakantie. Bakker Bart beloont diegenen die minstens zes planeten hebben bezocht.

Historisch experiment

Voor wie nog twijfelt: de aarde draait echt en dat kan iedereen zelf vaststellen in de Martinikerk in Groningen. Daar wordt een historisch experiment, te weten de“Slinger van Foucault” herhaald. De proef - voor het eerst uitgevoerd in 1851 - laat onomstotelijk zien dat de aarde draait. Aan de slinger van 17 meter lang hangt een kogel van 25 kilogram: in 30 uur draait de aarde “onder” de slinger weg. Gedurende die dertig uur worden staafjes rondom de slinger door de slinger omver geworpen. De bezoeker kan na een kwartiertje kijken het effect al waarnemen. De Groningse slinger is een replica van de slinger in de Millennium toren in het Duitse Magdeburg en hing eerder in de Dom aldaar. Met de plaatsing van de slinger in Groningen is een stukje historie terug. De beroemde Groninger natuurkundige Kamerlingh Onnes is in 1876 gepromoveerd op een proefschrift over ‘s-werelds beroemdste slinger.

Wetenschapscircus

Op donderdag 2, vrijdag 3 en zaterdag 4 juni staat in de Groninger binnenstad de natuurkunde centraal. Winkels, groot en klein, variërend van een togamaker tot een gereedschapswinkel, geven gastvrijheid aan RUG wetenschappers. Tijdens de openingstijden van de winkel worden er verrassende proeven gedaan, veelal passend bij het aanbod van de winkel.

Noot voor de pers:

De inwijding van de slinger vindt plaats op woensdagavond 1 juni en geschiedt door twee jeugdige nazaten van Kamerlingh Onnes.

De inwijding van het zonnestelsel-op-schaal vindt plaats op donderdagmorgen 2 juni, door een groep leerlingen van De Kimkiel (school voor speciaal basisonderwijs), om 10 uur bij Bakker Bart (Waagplein), waar de zon (ontwerp Lammert Joustra) zal worden opgehangen.

“standhouders” van het zonnestelsel: Zon - Bakker Bart, Waagplein, Mercurius - Schoenmode Meier, Herestraat 7, Venus - Jack & Jones, Herestraat 14, Aarde - Woldringh Optiek, Herestraat 21, Mars - Manfield, Herestraat 24, Jupiter - C & A, Herestraat 76-78, Saturnus - Tschumipaviljoen, Hereplein, Uranus - Antiek en Interieur Anno 1850, Hereweg 70-72,Neptunus - voorm. Pizzeria Pino, Hereweg 97, Pluto - hal Martini Ziekenhuis, lokatie Van Ketwich Verschuurlaan.

Meer informatie:

Slinger en wetenschapscircus:

Theo Jurriens, (050) 363 4346, e-mail: t.a.jurriens@rug.nl

Zonnestelsel:

Prof. dr. Peter Barthel (050) 363 4064 of pdb@astro.rug.nl

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:20

Meer nieuws

  • 15 februari 2018

    Populaire wetenschapsblogger deelt spintronicafilm

    Een filmpje over het onderzoek van RUG-natuurkundige Bart van Wees is opgepikt door de populaire wetenschapsblogger Hashem Al-Ghaili. Via zijn Facebook site is de film in een paar dagen tijd meer dan 260.000 keer bekeken en ruim 2.100 keer gedeeld....

  • 14 februari 2018

    Portugese pleisterplaatsen meer in trek bij jonge grutto’s dan Spaanse

    Mo Verhoeven van de Rijksuniversiteit Groningen en collega’s hebben ontdekt dat de jonge grutto’s deze verandering in het trekpatroon bewerkstelligen. Bijna alle volwassen vogels blijven namelijk op de trek naar Nederland trouw aan hun normale route:...

  • 14 februari 2018

    Jochen Mierau: ‘De gezondheidsverschillen in Noord-Nederland zijn bizar’

    Als kleine jongen ervoer hij het enorme contrast tussen Oost- en West-Berlijn. Nu maakt hij zich sterk voor het verminderen van schrijnende gezondheidsverschillen in onze regio. Een gesprek met Jochen Mierau, de onvermoeibare initiatiefnemer van de...