Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

062 - De wereld draait om Groningen

30 mei 2005

Gedurende de maanden juni t/m september maakt de Rijksuniversiteit Groningen aan de bewoners en bezoekers van die stad duidelijk hoe de wereld in elkaar zit. In de Martinikerk is een 17m lange slinger van Foucault te bewonderen die laat zien dat de aarde draait. Langs de Herestraat en Hereweg, in het centrum van Groningen, is een model van het complete zonnestelsel opgesteld: één stap is twee miljoen kilometer. Beide activiteiten zijn georganiseerd in het kader van het wereldwijde jaar van de natuurkunde.

Op schaal 1 op 2½ miljard strekt het zonnestelsel - de zon en negen planeten - zich uit over 2300 meter. Tussen het Waagplein/Grote Markt, waar de zon (55cm diameter) bij Bakker Bart hangt, en de hal van het Martini-ziekenhuis in Groningen-Zuid, waar planeet Pluto is te vinden (1mm diameter), bevinden zich de acht andere planeten in de etalages van verschillende winkels. Informatieve panelen bij alle hemellichamen bieden nadere beschrijvingen en mooie kleuren-foto's. Het schaalmodel geeft een goed beeld van de relatieve afstanden en afmetingen en in het bijzonder van de “leegte” van het zonnestelsel. Een leuke en leerzame wandeling voor de zomervakantie. Bakker Bart beloont diegenen die minstens zes planeten hebben bezocht.

Historisch experiment

Voor wie nog twijfelt: de aarde draait echt en dat kan iedereen zelf vaststellen in de Martinikerk in Groningen. Daar wordt een historisch experiment, te weten de“Slinger van Foucault” herhaald. De proef - voor het eerst uitgevoerd in 1851 - laat onomstotelijk zien dat de aarde draait. Aan de slinger van 17 meter lang hangt een kogel van 25 kilogram: in 30 uur draait de aarde “onder” de slinger weg. Gedurende die dertig uur worden staafjes rondom de slinger door de slinger omver geworpen. De bezoeker kan na een kwartiertje kijken het effect al waarnemen. De Groningse slinger is een replica van de slinger in de Millennium toren in het Duitse Magdeburg en hing eerder in de Dom aldaar. Met de plaatsing van de slinger in Groningen is een stukje historie terug. De beroemde Groninger natuurkundige Kamerlingh Onnes is in 1876 gepromoveerd op een proefschrift over ‘s-werelds beroemdste slinger.

Wetenschapscircus

Op donderdag 2, vrijdag 3 en zaterdag 4 juni staat in de Groninger binnenstad de natuurkunde centraal. Winkels, groot en klein, variërend van een togamaker tot een gereedschapswinkel, geven gastvrijheid aan RUG wetenschappers. Tijdens de openingstijden van de winkel worden er verrassende proeven gedaan, veelal passend bij het aanbod van de winkel.

Noot voor de pers:

De inwijding van de slinger vindt plaats op woensdagavond 1 juni en geschiedt door twee jeugdige nazaten van Kamerlingh Onnes.

De inwijding van het zonnestelsel-op-schaal vindt plaats op donderdagmorgen 2 juni, door een groep leerlingen van De Kimkiel (school voor speciaal basisonderwijs), om 10 uur bij Bakker Bart (Waagplein), waar de zon (ontwerp Lammert Joustra) zal worden opgehangen.

“standhouders” van het zonnestelsel: Zon - Bakker Bart, Waagplein, Mercurius - Schoenmode Meier, Herestraat 7, Venus - Jack & Jones, Herestraat 14, Aarde - Woldringh Optiek, Herestraat 21, Mars - Manfield, Herestraat 24, Jupiter - C & A, Herestraat 76-78, Saturnus - Tschumipaviljoen, Hereplein, Uranus - Antiek en Interieur Anno 1850, Hereweg 70-72,Neptunus - voorm. Pizzeria Pino, Hereweg 97, Pluto - hal Martini Ziekenhuis, lokatie Van Ketwich Verschuurlaan.

Meer informatie:

Slinger en wetenschapscircus:

Theo Jurriens, (050) 363 4346, e-mail: t.a.jurriens@rug.nl

Zonnestelsel:

Prof. dr. Peter Barthel (050) 363 4064 of pdb@astro.rug.nl

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:20

Meer nieuws

  • 12 december 2018

    Vervuiling leidt tot risico's voor Arctische ganzen

    Vervuiling van lucht, water en bodem kan verstrekkende gevolgen hebben voor dieren in poolgebieden. Een internationaal team onder leiding van Isabella Scheiber, Maarten Loonen en Jan Komdeur van de Rijksuniversiteit Groningen, met collega's van de universiteiten...

  • 05 december 2018

    Fotoreportage: De schatten van de UB

    Fotoreportage over bijzondere boeken op de afdeling Bijzondere collecties van de UB.

  • 30 november 2018

    NTU Singapore and UG sign Double Doctorate agreement

    The highly ranked Nanyang Technological University ( NTU ) in Singapore and the University of Groningen (UG) have signed a Collaborative Degree PhD Programme in Materials and Nanoscience/-engineering . This agreement allows for the co-supervision of...