Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

034 - Geen verschil in solidariteit vaste en tijdelijke werknemers

30 maart 2005
Veel bedrijven maken gebruik van tijdelijke medewerkers. Zijn deze tijdelijke krachten juist meer solidair, omdat ze uit zijn op contractverlenging? Of minder solidair, omdat ze binnenkort toch weer weg zijn? De literatuur bevat tegenstrijdige resultaten. Promovendus Ferry Koster schept duidelijkheid door niet alleen de tijdelijke kracht centraal te stellen, maar door vooral te kijken naar de sociale context waarbinnen deze opereert. Dan blijkt het verschil tussen tijdelijke en vaste medewerkers minimaal. De mate van solidariteit houdt geen verband met de duur van een contract, des te meer met onderlinge relaties binnen het bedrijf. Koster promoveert op 7 april aan de RUG.

De gedachte ligt voor de hand: een tijdelijke kracht vertoont ander gedrag dan medewerkers met een vast contract. En dat blijkt ook uit veel onderzoek. Probleem is alleen dat de resultaten van dit onderzoek elkaar tegenspreken. ‘Dat komt’, zegt Koster, ‘omdat je dit onderscheid niet zo duidelijk kunt maken. Tijdelijke en vaste medewerkers zijn geen homogene groepen.’ Koster concentreert zich in zijn onderzoek op de omstandigheden waarin de medewerker zich bevindt. En dan vooral de interactie met andere medewerkers, want die blijkt van grote invloed op de mate van solidair gedrag.

Conflict

De relatie met collega’s kan formeel zijn, bijvoorbeeld bij nauwe samenwerking onder grote druk. Of informeel, als collega’s ook buiten kantoortijden bij elkaar over de vloer komen. In beide gevallen is er sprake van grote solidariteit onder collega’s. Maar als mensen zowel formeel áls informeel met elkaar omgaan, neemt de kans op solidair gedrag af. ‘Formeel gedrag vraagt een sterke onderlinge controle. Informele relaties zijn vooral gebaseerd op vertrouwen. Als mensen elkaar graag mogen, maar ook moeten controleren, ontstaat al snel een conflict.’

Sociale context

Hier ligt een kans voor de werkgever. Die moet goed kijken naar de sociale context waarbinnen zowel tijdelijke als vaste krachten opereren. ‘Als de leidinggevende merkt dat er veel vriendschappen zijn binnen een team, dan kan de formele kant wat meer losgelaten worden om in te spelen op het vertrouwen dat er in de groep is.’ Deze effecten gelden zowel voor tijdelijke als vaste werknemers. Een tijdelijke kracht die sterk afhankelijk is van anderen in een team zal zich daardoor ook solidair gaan gedragen.

Verleden en toekomst

Behalve tijdelijke krachten benaderen vanuit een sociale context, is het belangrijk deze context op waarde te schatten. Koster: ‘Veel onderzoekers gaan alleen uit van langdurige relaties. Terwijl het bij onderlinge solidariteit gaat om meer dan alleen de termijn van een arbeidsrelatie. Verleden en toekomst zijn van essentieel belang: ervaringen van vroeger en verwachtingen voor later beïnvloeden het gedrag van werknemers.’Als werknemers geen verleden met elkaar hebben maar wél een toekomst, dan zijn ze geneigd zich anders op te stellen dan wanneer ze wél een verleden hebben en géén gedeelde toekomst. ‘Vooral ervaringen en gebeurtenissen in het verleden hebben grote invloed op de solidariteit op de werkvloer. Ze zijn van veel groter belang dan de begin- en einddatum van een arbeidsovereenkomst.’

Curriculum vitae

Ferry Koster (Idskenhuizen, 1972) studeerde Personeel en Arbeid aan de Hanzehogeschool tot 1995 en Sociologie aan de RUG van 1995 tot 1997. Hij verrichtte zijn promotieonderzoek bij de Faculteit der Psychologische Pedagogische en Sociale Wetenschappen (PPSW). Koster promoveert tot doctor in de sociale wetenschappen bij prof. dr. Karin Sanders (TU Enschede), prof. dr. Werner Raub (UU) en prof. dr. Frans Stokman (RUG). Koster werkt nu als postdoc aan het Amsterdams Instituut voor Arbeidsstudies (AIAS). De titel van het proefschrift luidt: For the time being: Accounting for inconclusive findings concerning the effects of temporary employment relationships on solidary behavior of employees.

Noot voor de pers

Informatie: Ferry Koster, tel.: 020 – 525 71 40, e-mail: f.koster@uva.nl

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:20

Meer nieuws