Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

082 - Schoolboeken te moeilijk voor brugklassers

29 juni 2004

Twintig procent van de leerlingen uit het voortgezet onderwijs is onvoldoende in staat tot zelfstandig begrip van de eigen schoolboeken. Dat blijkt uit een onderzoek van het Expertisecentrum Taal, Onderwijs en Communicatie (Etoc) van de Rijksuniversiteit Groningen. Het resultaat van het onderzoek geldt voor alle schooltypen, van vmbo tot vwo.

Als leerlingen de overstap maken naar het voortgezet onderwijs krijgen ze een zware tas vol schoolboeken. Vakdocenten gaan er van uit dat ze hun schoolboeken zelfstandig kunnen lezen, thuis of op school. Maar zijn ze voldoende voorbereid op deze taak? Aan begrijpend lezen hebben de meeste basisscholen wel aandacht besteed, maar studerend lezen is wat anders.

Moeilijker dan basisschool

Veel beginnende brugklasleerlingen weten niet hoe ze studieteksten moeten aanpakken. Vaak zijn de teksten die bij het vakonderwijs worden aangeboden moeilijker dan de teksten die leerlingen gehad hebben op de basisschool. Ook zijn ze moeilijker dan de teksten waarmee ze bij Nederlands oefenen.

Onvoldoende woordenschat

Een onvoldoende woordenschat is een belangrijke oorzaak van de tekstbegripproblemen. Niet alleen anderstalige leerlingen kennen te weinig woorden in het Nederlands, dit geldt ook voor veel Nederlandstalige leerlingen. De leerlingen geven zelf aan dat ze veel moeilijke woorden tegenkomen op school en dat dit hen belemmert bij het leren op school. Hun docenten signaleren ook veel problemen met de schooltaal. Zij verklaren dat echter als een tekort in leesvaardigheid van de leerlingen, vooral het begrijpend en studerend lezen.

Regionale verschillen

Opvallend is dat vmbo-leerlingen in de noordelijke regio slecht scoren, zowel op woordkennis als op tekstbegrip. Het verschil met leerlingen uit het zuiden van het land is meer dan een leerjaar. Daar staat tegenover dat de noordelijke vwo-leerlingen het landelijk gezien juist goed doen, zowel op de toetsen voor tekstbegrip als op de woordenschattoets. Een verklaring hiervoor komt uit dit onderzoek niet naar voren.

Invloed op alle vakken

Uit het onderzoek blijkt verder dat leerlingen en docenten behoefte hebben aan vormen van taalondersteuning op school, bij alle vakken. Veel scholen zijn bezig een zogenaamd taalbeleid op school te ontwikkelen, de onderwijsinspectie dringt daar op aan. Dit houdt in dat de scholen steeds meer oog krijgen voor de rol die taal speelt bij alle vakken. En die rol wordt belangrijker, aldus veel docenten, bij de voorgenomen onderwijsvernieuwingen in het voortgezet onderwijs.

Noot voor de pers

  • Meer informatie: dr. H.I. Hacquebord, tel. (050)363 72 77, e-mail H.I.Hacquebord@rug.nl
  • De toetsen die in het Etoc onderzoek zijn gebruikt zijn vernieuwd en vanaf het nieuwe schooljaar onder de naam dia◊taal te verkrijgen. Meer informatie hierover leest u op www.diataal.nl.
  • Het rapport is te bestellen bij het Expertisecentrum taal, onderwijs en communicatie Faculteit der Letteren, Postbus 716, 9700 AS Groningen, etoc@rug.nl.

Laatst gewijzigd:30 november 2017 14:57

Meer nieuws

  • 11 september 2018

    Van Klokhuis-vraag naar Veni-subsidie

    Als kind was Jorrig Vogels al gefascineerd door taal en vergeleek hij de verschillende woorden voor ingrediënten op verpakkingen. Een jaar terug sleepte de taalonderzoeker een Veni-beurs in de wacht. ‘Taal heeft iets telepathisch: het beeld dat ík in...

  • 07 september 2018

    Constructief overleg – gezamenlijke overeenkomst

    Na een intensief en constructief gesprek met de actievoerende studenten van studentenpartij DAG en ROOD (jongeren SP) is donderdagavond een gezamenlijke overeenkomst bereikt op vier punten, vooral gericht op de lange termijn.

  • 04 september 2018

    Weg met die systeemplafonds

    Als Zuidlarens jongetje vond hij al die oude gebouwen in de stad Groningen maar niks. De interesse in historische panden kwam pas later, tijdens zijn studie Bouwkunde. Als bouwkundige is René Bosscher nu verantwoordelijk voor de buitenkant van de gebouwen...