Skip to ContentSkip to Navigation
OnderwijsOpleidingenMaster en PhD opleidingenTheologie & ReligiewetenschappenReligion, Health and Wellbeing
Header image Religion, Health and Wellbeing

Religion, Health and Wellbeing

Research

Religion, Health and Wellbeing is een multidisciplinaire masteropleiding. De opleiding is nauw verweven met het onderzoek van het Centre for Religion Health and Wellbeing waaraan de docenten verbonden zijn. De stafleden zijn gespecialiseerd in de volgende onderwerpen.

Geestelijke Verzorging
Geestelijk Verzorgers en predikanten ondersteunen mensen in hun omgaan met existentiële vragen in het leven die hun welzijn beïnvloeden. Zo roepen ingrijpende verliessituaties of ernstige geestelijke en lichamelijke aandoeningen vragen op rondom (religieuze) zin(geving) die een beroep doen op de zelfreflectie van patiënten en hun (naaste) omgeving. Onderzoek naar goede begeleiding vraagt daarmee om een multi- dan wel interdisciplinaire aanpak gebaseerd op psychologische, sociologische, filosofische, ethische, antropologische, en theologische theorieën. Deze theorieën onderzoeken religie, spiritualiteit, menselijke relaties, coping en gezondheid/welzijn in hun onderlinge dynamiek. Praktijkonderzoek is gericht op hoe theoretische en empirische inzichten gebruikt kunnen worden om mensen werkzaam in zowel de (zorg)praktijk als beleidsvorming te informeren hoe zij biopsychosociaal-spirituele welzijn kunnen handhaven of verbeteren. Ook richt het zich op hoe de gezondheidszorg op micro-meso-, en macroniveau oog kan hebben voor zin, de spirituele en existentiële dimensies van welzijn.

Ethiek en Culturele Geschiedenis
Onderzoek in dit gebied richt zich op een analyse van algemene sleutelconcepten en -praktijken rondom gezondheid en welzijn vanuit een cultureel en historische standpunt. Dit leidt tot het identificeren van de centrale theoretische concepten en bijbehorende waarden waarop de voorstellen van bijvoorbeeld de World Health Organisation zijn gebaseerd. Deze concepten worden kritisch onderzocht, zowel op hun haalbaarheid als op hun plek binnen een breder cultureel-historische kader.

Gezondheidspsychologie
Gezondheidspsychologie richt zich op de rol van gedrag, psychologie en cultuur in fysieke gezondheid en welzijn. Onderwerpen binnen dit gebied zijn ziektepreventie door middel van gedragswijziging, optimalisatie van medische behandelingen door het toepassen van psychologische theorieën en ideeën rondom weerbaarheid, stress en diversiteit (zoals socio-economische status, cultuur, sekse en religie). Gezondheidspsychologie is een interdisciplinair onderzoeksveld waarbij gebruik wordt gemaakt van sociale wetenschappen, psychologische tradities, geesteswetenschappen, medicijnen en levenswetenschappen.

Culturele Antropologie en Cultuursociologie
In de antropologie en sociologie wordt onderzoek gedaan naar de manier waarop mensen in verschillende omstandigheden gezondheid en welzijn beschouwen en ervaren. Wij bestuderen vanuit antropologische en sociologische perspectieven hoe mensen zelf vorm geven aan hun gezondheid vanuit hun religieuze achtergrond (geleefde religie) en welke dynamiek er ontstaat in het contact met andere actoren. Daarbij gaat het ons niet zozeer om de vraag ‘wat werkt’ in biomedische zin, maar vooral: hoe werken verschillende perspectieven en praktijken op elkaar in? Welke (onbedoelde) gevolgen heeft dit in termen van in- en uitsluiting van bepaalde groepen van (volks) gezondheidszorg? Onze methoden zijn over het algemeen kwalitatief: etnografisch onderzoek, historisch onderzoek, en critical frame analysis.

Docenten en hun expertise

  • Christoph Jedan is Hoogleraar Filosofie van Religie en Ethiek. Centrale thema's in zijn onderzoek zijn de geschiedschrijving van dood, sterven en sterfgevallen; Religie en emotie; en Levenskunst.
  • Kim Knibbe is UHD Sociologie en Antropologie van Religion. Zij onderzoekt de relatie tussen religieuze en seculiere opvattingen over seksualiteit in de Afrikaanse diaspora. Ook doet ze onderzoek naar de samenhang tussen religie, globalisering en gezondheid.
  • Brenda Mathijssen is UD Psychologie, Cultuur en Religie. Zij doet onderzoek naar de menselijke omgang met de dood en de rol van etnisch-culturele en religieuze diversiteit in relatie tot gezondheid en welzijn.
  • Hanneke Muthert is UD Godsdienstpsychologie en Geestelijke Verzorging. Zij is gespecialiseerd in de relatie tussen geestelijke aandoeningen en religie, en in trauma, rouw en zingeving.
  • Anja Visser is UD Geestelijke Verzorging. Ze is expert op het gebied van spiritualiteit en religie buiten traditionele religieuze instituten en is gespecialiseerd in de rol van spiritualiteit bij het omgaan met genezelijke en chronische vormen van kanker.
  • Testimonial van Thijs Hoogeveen

    De wederkerigheid maakt het werk inspirerend

    De keuze voor de studie geestelijke verzorging in Groningen is voor mij, maar ik denk ook voor veel andere studenten, niet zomaar een keuze, maar het gevolg van de persoonlijke ontwikkelingen en gebeurtenissen in het leven tot nu toe. Na mijn studies Technische Natuurkunde en Technische Bedrijfskunde kwam ik via vrijwilligerswerk in een hospice in aanraking met geestelijke verzorging en dat leek me een heel bijzonder beroep.

    De opleiding tot algemeen geestelijk verzorger aan de RUG sprak mij aan omdat ik zelf niet verbonden ben met een specifieke religie en omdat het mogelijk was om de master te volgen na een verkort schakelprogramma. Het leuke van de master vind ik dat het academisch niveau van de vakken, zoals psychopathologie & religie, samengaat met een inhoudelijke gerichtheid op de praktijk. Je wordt uitgedaagd om te reflecteren op de theorie en op hoe je daar zelf in staat als toekomstig geestelijk verzorger. De omgang met het drukke programma, de combinatie van vakken volgen en stage lopen, zorgt ook voor een ander leerproces: hoe ga je om met stress en hoe (her)vind je zelf ruimte en inspiratie om het werk als geestelijk verzorger te kunnen uitvoeren?

    Inmiddels ben ik werkzaam als geestelijk verzorger in het UMCG, waar ik ook stage heb gelopen. Het werken in het ziekenhuis spreekt me erg aan. Enerzijds vanwege de dynamische organisatie waarin je samenwerkt met andere zorgverleners, anderzijds vanwege de begeleiding van mensen op een precair moment in hun leven. Het ziek zijn en opgenomen zijn is vaak heel ingrijpend. Het is een moment waarop levensvragen kunnen spelen en waar geestelijke verzorging op zijn plaats kan zijn. In alle drukte van het ziekenhuis biedt de geestelijke verzorging een 'plek' waarin aandacht is voor wat het ziek zijn met iemand doet, maar ook voor waar iemands kracht en inspiratie ligt. Dit kunnen, naar mijn idee, 'heilzame' gesprekken zijn, die je ook als geestelijk verzorger weer kunnen 'voeden'. Hierin zit dus een wederkerigheid, die het werk ook voor mij inspirerend maakt.

    Sluiten
    – Thijs Hoogeveen
  • Testimonial van Sjoukje Eringa

    Vakken geven goede handvatten in de praktijk

    Ik wilde geestelijk verzorger worden vanwege de aandacht voor zingeving en levensvragen, geloof en spiritualiteit, maar voelde me niet verbonden met een specifieke religie of levensbeschouwing. Dat ik in Groningen opgeleid kon worden tot ongebonden geestelijk verzorger was voor mij dan ook ideaal. Er was een open sfeer waarin docenten en studenten elkaar stimuleerden en kritisch bevroegen.

    Gemoedelijkheid, interesse, betrokkenheid en oog voor de context, zonder dat er concessies werden gedaan aan het academische niveau, dat sprak me enorm aan. Eigenlijk zijn dat ook eigenschappen van een goede geestelijk verzorger. Ik merk nu dat de aangedragen theorieën, in vakken als Psychopathologie en religie en Ethiek van de zorg, zowel goede handvatten geven in de dagelijkse praktijk, als verhelderend werken bij reflectie op die praktijk.

    Mijn werk als geestelijk verzorger in verpleeghuizen vind ik fantastisch, echt! De ouderenzorg trok me vanwege de bijzondere manier van communiceren met de bewoners. Er wordt steeds een beroep gedaan op mijn creativiteit: Hoe kan ik deze bewoner bereiken, wat bedoelt ze met haar op het eerste gezicht onsamenhangende uitspraken, hoe kan ik aansluiting vinden bij haar belevingswereld? Mijn werkzaamheden hier zijn zeer divers. Natuurlijk voer ik gesprekken, zowel in groepsverband als individueel. Daarnaast doe ik stervensbegeleiding en leid ik huiskamervieringen en herdenkingsbijeenkomsten. Ook participeer ik in verschillende netwerken (zoals het Alzheimer Café en het Palliatief Netwerk) en onderhoud ik contacten met geestelijk verzorgers en predikanten uit de buurt.

    Ik heb ondertussen zoveel ervaring opgedaan, dat ik de afgelopen jaren ook weer op de faculteit te vinden was. Niet als student, maar als docent. Ik gaf het vak Gesprekstechnieken en Groepsdynamica en ik begeleidde stages van studenten Geestelijke Verzorging.

    Sluiten
    – Sjoukje Eringa
printView this page in: English