Skip to ContentSkip to Navigation
UniversiteitsbibliotheekOnderdeel van Rijksuniversiteit Groningen

Universiteitsbibliotheek

UniversiteitsbibliotheekOpen Access

Welke vormen van open access zijn er?

Vraag

Welke vormen van open access zijn er?

Antwoord

Er worden drie open access routes of -varianten onderscheiden: de gouden, groene en diamanten route:

Goud open access houdt in dat het abonnement- of licentiemodel door de uitgever wordt vervangen door een model waarbij een onderzoeker of zijn/haar werkgever zogeheten article processing charges (apc’s) betaalt om een artikel in een tijdschrift gepubliceerd te krijgen. Het artikel is vervolgens wereldwijd voor iedereen gratis online toegankelijk via de website van de uitgever. Het peer-review proces is niet veranderd en wordt op dezelfde manier uitgevoerd.

Naast de hierboven beschreven variant, bestaat ook een hybride vorm van goud open access. In een hybride tijdschrift zijn sommige artikelen open access. Er moet in dit geval voor open access publicatie door de auteur of zijn/haar werkgever een apc worden betaald. De auteur koopt het artikel vrij waardoor dit gratis beschikbaar komt voor niet-abonnees. De overige artikelen in hetzelfde tijdschrift zijn niet open access beschikbaar. Om toegang tot die artikelen te krijgen, is nog wel een abonnement op het tijdschrift vereist.

Bij groen open access wordt een artikel gepubliceerd in een traditioneel abonnementstijdschrift (niet open access) waarna de finale auteursversie van het artikel óók gedeponeerd wordt in een open access repository (openbare database). Omdat publicaties door een auteur zelf gedeponeerd worden in een repository, wordt hiervoor ook wel de term ‘self-archiving’ gebruikt.

Diamant open access ten slotte, verschilt van goud open access in dat de kosten van redactie, peer review, online publicatie, hosting, enzovoorts, worden gedragen door een instituut, fonds of samenwerkingsverbanden daarvan. Genootschappen, universiteiten en andere niet-commerciële instellingen stellen een infrastructuur beschikbaar en het grootste deel van de professionele arbeid wordt geleverd door wetenschappers in hun rol als editor of peer reviewer.

Laatst gewijzigd:07 februari 2018 14:48
printOok beschikbaar in het: English