Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsFaculteit der LetterenOrganisatieBestuur, afdelingen en medewerkersAfdelingenAfdeling GeschiedenisWie wat waarSecties Geschiedenis

Moderne Geschiedenis

Moderne geschiedenis

De sectie Moderne Geschiedenis richt zich op een cruciale periode in de wereldgeschiedenis: de tijd vanaf de Franse Revolutie (1789) tot het einde van de Tweede Wereldoorlog (1945). De politieke verhoudingen, het culturele leven en de sociale structuren veranderden al snel na het uitbreken van de Franse Revolutie wezenlijk ten opzichte van de tijd van het ancien régime, maar bepalen tot de dag van vandaag de wijze waarop wij de wereld waarnemen en ervaren. Het valt niet te ontkennen dat er na 1800 veel was dat bij het oude bleef; ook is er vanzelfsprekend sinds de Tweede Wereldoorlog veel nieuws ontstaan. Toch geldt dat in de negentiende en de eerste helft van de twintigste eeuw de moderne wereld haar vertrouwde vorm kreeg.

            De Franse Revolutie leent zich als beginpunt omdat politieke en sociale tegenstellingen vanaf dat moment duidelijk gearticuleerd werden in collectieve bewegingen. Nieuwe instituties en nieuwe vormen van politiek handelen deden hun intrede. De nationale staat en het nationalisme, de parlementaire democratie, politieke partijen en bewegingen als het liberalisme, het socialisme en (tijdelijk) het fascisme zouden het politieke krachtenveld gaan bepalen. Maar niet alleen het politieke landschap veranderde, ook het wereldbeeld onderging onder invloed van religie, wetenschap en kunst ingrijpende wijzigingen. Ontkerkelijking en verwetenschappelijking drukten hun stempel op de cultuur, maar botsten ook vaak op een religieus of moreel gevoed onbehagen in de (moderne) cultuur.

            De negentiende eeuw was bij uitstek de eeuw van Europa: door de industrialisatie en de vorming van nieuwe of de uitbreiding van oude koloniale rijken vormde de oude wereld het middelpunt van de wereldgeschiedenis. Deze Europese suprematie kwam door de Eerste Wereldoorlog onder druk te staan, maar verdween pas na afloop van de Tweede Wereldoorlog. Die oorlog zette de dekolonisatie in gang en bood de nieuwe grote mogendheden – de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie – de ruimte om zich te doen gelden op het wereldtoneel.

            De sectie Moderne Geschiedenis benadert haar domein vanuit meerdere invalshoeken. Behalve aandacht voor de geschiedenis van politieke cultuur, cultuurgeschiedenis en ideeëngeschiedenis is er een oriëntatie op Niet-westerse, Oost-Europese en transnationale geschiedenis. Daarnaast kent de sectie een specialisatie op het terrein van de historiografie en geschiedtheorie. Voorop staat echter dat geen verschijnsel zich adequaat laat bestuderen vanuit slechts één invalshoek; de verwevenheid van de problematiek van de moderne geschiedenis vraagt om een geïntegreerde benadering.

Laatst gewijzigd:24 juni 2016 11:19