Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsFaculteit Ruimtelijke WetenschappenOnderwijsOnderwijsgerelateerd

Veldwerk IJsland, New York en Philadelphia

Op 17 april, 2014 vertrokken wij, 42 derdejaars bachelorstudenten en twee docenten van de Faculteit Ruimtelijke Wetenschappen, naar IJsland om vervolgens na 5 dagen door te vliegen naar Amerika om daar New York en Philadelphia te bezoeken.

IJsland
IJsland

IJsland

Touch down op Keflavik Airport was rond 15:00 en even waanden we ons helemaal in Nederland (want: koud en regen en Euroshopper in de supermarkt!). Eenmaal aangekomen en gesetteld in het Hostel hadden we een korte introductie over IJsland door Anna Karlsdottír. Het platteland, toerisme en de rol daarvan en uiteraard de uitbarsting van de Eyjafjallajökull kwamen aan bod. In IJsland lag de nadruk voornamelijk op de natuurlijke omgeving en de economische ontwikkelingen die het land doormaakt. We hebben ons vooral gefocust op toerisme, visserij, energie, walvisvangst en uiteraard de financiële ontwikkelingen na de crisis in 2008.

De volgende dag gingen we naar Reykjavik. Om ons heen kijkend naar het geweldige IJslandse landschap liepen wij onze gids tegemoet. Oli Kari Olason zou ons die ochtend rondleiden zodat wij bekend zouden raken met Reykjavik en konden ervaren wat voor stad het is. De wandeling was uiteindelijk een groot succes. Oli is een zeer enthousiaste man, die heel boeiend kan vertellen. Wat ons allemaal intrigeerde was het verhaal over de elfjes die in de rotsen leven en hoe de IJslandse cultuur daar mee omgaat.

‘s Middags stond oefening 1 – ‘Enquêteren met behulp van een kaart’ op de planning. Iedereen vond het leuk om te doen, vooral omdat de IJslandse mensen heel vriendelijk bleken te zijn en wij allemaal genoten hebben van Reykjavik. Ook heeft het ons geholpen met het oefenen van mensen aanspreken op straat en hoe je dat het beste kan aanpakken.

Op dag drie was er een busexcursie langs de Golden Circle. Eerst gingen we naar Þingvellir National Park. Geografisch gezien een zeer interessante plek om te bezoeken, want het is de plek waar de Mid-Atlantische rug zichtbaar is; de scheidingslijn tussen het Noord-Amerikaanse en Europese continent. Het staat nu op de UNESCO lijst van werelderfgoed.

Vervolgens hadden we een korte koffiestop bij een IJslandse boer, waar we konden ervaren hoe het er in IJsland aan toegaat in vergelijking met Nederlandse boeren. We waren erg onder de indruk van de principes van deze boer, hoe verantwoord hij omgaat met zijn koeien als voedsel en toeristische attractie en wat voor nevenactiviteiten hij heeft om extra inkomen te genereren. Als verrassing kregen wij allemaal een zelfgemaakt softijsje. Die was erg lekker, maar het was niet echt een toepasselijke snack aangezien het buiten erg koud was.

Onze busreis zette voort naar de Geysir hotspring area. Eenmaal aangekomen was er een typische IJslandse sneeuwstorm, die gelukkig - ook naar goed IJslands gebruik - na tien minuten weer was omgedraaid in een heerlijk zonnetje. Daar konden we met eigen ogen de thermische krachten van de IJslandse grond zien en ruiken, want de zwavellucht was niet te missen. Er stonden overal bordjes bij de Geysir met de temperaturen, 80 - 100 graden. Toch moest er empirisch onderzoek uitgevoerd worden en durfde een aantal studenten hun vinger in het water te dopen, om tot de conclusie te komen dat het inderdaad toch wel erg heet was.

Na een warme lunch vertrokken we naar Gullfoss, één van de drie watervallen die we komende dagen nog gingen bezoeken. Het was een hele gladde wandeling om bij het spectaculaire uitzicht op de waterval te komen. Deze waterval is in totaal 32 meter lang en de hoogste val van het water is 21 meter. Na de nodige waterval-selfies konden we weer verder naar Kerid; een krater vulkaan wat nu een caldera is. Bijzonder om een keer van dichtbij mee te mogen maken. De laatste stop van de dag was Hellisheiði Power Station, waar wij een presentatie kregen over de grootste geothermische centrale van IJsland. Aangezien geothermische energie een groot onderdeel is van IJsland was het een belangrijk leermoment van onze reis. Iedereen vond het onderdeel waar je zelf een aardbeving kon nabootsten het leukst. En het feit dat er WiFi was.

Op dag vier gingen we met Anna Karlsdottír op pad. De zuidkust van IJsland stond op het programma met als eerste de Skógafoss waterval. Deze waterval is ongeveer 60m hoog en 25m breed. Als we de IJslanders moeten geloven ligt er achter de waterval een Vikingschat. Daarna reden we door naar een bijzonder strand met gitzwart zand.

Vervolgens gingen we naar Sólheimajökull; een gletsjer die alleen via een onverharde weg bereikbaar is. Ondanks dat onze buschauffeur een echte koning was en hij de bus in onmogelijke bochten kon wringen, ging deze weg zelfs hem te ver. We gingen verder met de benenwagen. Dat was niet voor iedereen even handig, aangezien hakken en gletsjers niet heel goed samen gaan.

Ook de volgende waterval, Seljalandsfoss, was met een val van 60m erg indrukwekkend. Je kan er achterlangs lopen, dus weer er werden weer een hoop waterval-selfies gemaakt. Deze waterval was na de eerste ijstijd onderdeel van de kustlijn van IJsland. Bijzonder om te zien.

De Gluggafoss was de laatste waterval die we bezochten. Op de terugweg naar het hostel toe reden we door Fljótshlíð, een stadje dat was geëvacueerd als gevolg van de uitbarsting van de Eyjafjallajökull. Anna wist ons hier een hoop over te vertellen, onder andere dat ze lang bezig zijn geweest om het as weg te scheppen. Vulkanisch as is vruchtbaar, maar meer dan tien cm is dodelijk voor alles wat er onder ligt. Er was weinig van deze eruptie terug te zien in het landschap.

De volgende dag hadden we vanwege een verschuiving in het programma vrij. Daarom was er tijd om te badderen in de Blue Lagoon, door Reykjavik of de bergen te wandelen of om een auto te huren en verder naar het noorden te rijden. ’s Avonds ging de presentatie over de walvisvangst wel door. Deze presentatie door de directeur van een van de IJslandse bedrijven die aan commerciële walvisvangst doen sprak erg tot de verbeelding.

De ochtend erop hadden we een presentatie over ‘Promote Iceland’ en wat het marketing team van IJsland bedacht heeft om IJsland op de kaart te zetten. Heel mooi om te zien wat ze bereikt hebben met hun campagne ‘Inspired by Iceland’ en hoe toerisme een groot onderdeel van hun inkomsten is geworden. Daarna hadden we nog een afspraak bij de planningsafdeling van Reykjavik waar we hoorde over de plannen om het vliegveld van Reykjavik te verplaatsen, hoe ze de stad verder willen verbeteren en wat de toekomst zal bieden. Na een leuke en informatieve ochtend vertrokken we naar Amerika en was het helaas tijd om dag te zeggen tegen IJsland.

Excursie
Excursie

New York

In Amerika stonden hele andere thema’s centraal; leefbaarheid, planning, vastgoed, (sub)urbanisatie, betekenis van plekken, armoede, revitaliseren van gemeenschappen en de rol van Non-Profit Organizations hierin.

De eerste ochtend werden we meteen ondergedompeld in de New Yorkse cultuur: ontbijten met een bagel en onze coffee-to-go in de subway op weg naar ‘downtown’ Manhattan om daar onze stadswandeling met Joe Svehlak te beginnen. Een typische Amerikaan die heel enthousiast was. Hij kon ons alles vertellen over het verleden en de connectie met Nederland. Zo liepen we langs Broadstreet (Bredestraat) en zagen vele andere kleine details in het landschap die naar Nederland verwezen, onder andere tulpen in een parkje en Brooklyn, eigenlijk een verwijzing naar Breukelen.

Na een hotdog lunch te hebben genuttigd gingen we verder met oefening 2 – ‘Observeren metro’. We werden allemaal een andere richting op gestuurd om ons wegwijs te maken in het metro systeem en al observerend bekend te raken met wat onze omgeving ons vertelt. Na afloop was er een nabespreking in het hostel waarna iedereen z’n eigen kant op ging om New York te ontdekken.

De volgende ochtend hadden we een afspraak met dr. John Mollenkopf. Deze man staat bekend als de wandelende encyclopedie van New York. Dit heeft hij absoluut waargemaakt. Alle onderzoeksgroepen hadden vragen voorbereid om aan dr. Mollenkopf te stellen. Hier gaf hij uitgebreid antwoord op om zo de verschillende groepen weer goed aan het denken te zetten over het onderzoek. Daarna gingen we richting de up and coming ‘Meatpacking District’ om daar te lunchen en het Highline Park te bezoeken. Een park dat over een oud spoorviaduct loopt zodat je boven de stad loopt. Heel bijzonder en heel toeristisch.

’s Middags was het tijd voor oefening 3 – ‘Museum bezoek’. Elk groepje ging een ander museum bezoeken om zo de geografische relevantie, boodschap, presentatie en ligging van het museum te ondervinden. Er was daarna nog vrije tijd over om gratis met de Ferry naar Staten Island te gaan en het Vrijheidsbeeld te zien en te genieten van de prachtige skyline van New York.

’s Avonds hebben we met de hele groep gegeten in Flushing, Queens. Een Chinees restaurantje in China Town verwelkomde ons. Voor vele de eerste keer dat er met stokjes gegeten. Het eten was heerlijk en de biertjes erbij smaakten ook prima!

Vrijdag, onze een-na-laatste dag in New York, begon met een presentatie over vastgoed in New York. Absoluut een hot-topic en heel informatief. We hoorden heel veel vertellen over de markt op het moment, dat er veel leegstand van kantoren was en interessante feitjes over de Empire State Building.

Daarna gingen we richting Brooklyn om de ‘Brooklyn Grange Farm’ te bezoeken. Een zeer interessant concept: ‘Urban farming’ - een boerderij op een high-rise building. Het was bijzonder om te zien hoe het dak van een gebouw effectief gebruikt werd om heel veel soorten groente biologisch te kweken. Met dakversteviging en een aantal kassen wordt daar jaarlijks 25.000kg groente gekweekt die wordt verkocht aan lokale restaurants en winkels. Vee was er uiteraard niet te vinden, behalve de paar kippen in de kippenren. Die hadden ze weleens losgelaten, maar toen er een kip naar beneden was gevallen - per ongeluk - hebben ze dat maar niet meer gedaan. De werknemers hebben erg veel passie voor het bedrijf. Dat is terug te vinden in hun kennis en ambitie om dit tot een groot succes te maken. ‘Rooftop Farming’ in een buurt waar weinig open ruimte is; de ideale oplossing.

Via de Brooklyn Bridge zijn we terug gelopen naar Manhattan. Daar hebben we ’s middags een interessante presentatie gehad van the NYC Department of Small Business Services over BID’s (Business Improvement Districts). Een publieke/private vennootschap om buurten in New York op te knappen en zo economische revitalisatie te starten. Na een lange dag stond de NY Yankees vs LA Angels nog op het programma. Het was een fantastische ervaring om de sfeer te kunnen proeven en zo in de Amerikaanse cultuur te kunnen onderdompelen.

Zaterdag stond in het teken van dataverzameling voor ons onderzoek en moesten we allemaal s ‘avonds onze koffer weer inpakken om door te reizen naar Philadelphia de volgende dag. Maar niet voordat we met de groep Koningsdag hadden gevierd in een club!

Muurschilderingen
Muurschilderingen

Philadelphia

De volgende ochtend hadden we vrije tijd waarin iedereen z’n eigen gang kon gaan. Aangezien we hadden ontdekt dat winkelen toch wel erg goedkoop was in Amerika, moest er geshopt worden. Anderen hebben toeristische plekken bekeken of rustig in Central Park uitgebrakt van de avond ervoor. Om 15:00 was het weer verzamelen bij het Hostel om via Levittown naar Philadelphia te gaan. Levittown is de grootste suburb van Philadelphia, in Pennsylvania. Het is ontstaan om het huizentekort na de tweede wereld oorlog tegen te gaan. Men kon voor weinig geld een huis kopen. Er kon gekozen worden uit zes verschillende bouwstijlen. De huizen zijn vervolgens in een bijzondere wijkopstelling gebouwd en zo is Levittown ontstaan. Elke sub-wijk in Levittown heeft z’n eigen speeltuin en basisschool en is zo gebouwd dat kinderen veilig op straat kunnen spelen.

In Philadelphia probeerde we vooral de volgende vragen te beantwoorden; in welke mate is er armoede en wat doet de staat er aan? Welke rol spelen kerken en andere religieuze organisaties hierin? Wat is de rol van toerisme in Lancaster County en wat is de betekenis van nationaal erfgoed in Philadelphia?

We begonnen onze eerste ochtend in Philadelphia met een self-guided tour door de stad. We kregen een kaartje waarop bijzondere punten stonden en mochten zo onze eigen gang gaan. Philadelphia is de stad waar de grondwet is getekend, de Liberty Bell te zien is en waar je de oudste bewoonde straat van Amerika kan vinden. Na deze stadsverkenning gingen we met de Trolley (metro en tram in een) richting ‘Partners for Sacred Places’ waar we in een hele mooie oude kerk een presentatie kregen over wat deze kerk betekend voor de community. Veel verschillende geloven gebruiken deze kerk en werd daar ook op aangepast; achter een doek was een grote davidsster getekend en kon tevoorschijn worden gehaald als de Joodse Gemeenschap hier gebruik van wenst te maken.

Daarna hadden we een presentatie van Mark Mamoine over drinkwatervoorziening. De presentatie was heel interessant met duidelijke uitleg over hoe Philadelphia aan water management doet en dat het vaak verborgen zit in het landschap, zoals het gebruik van fonteinen.

Dinsdag stond in het teken van Germantown en Philly Painting. ’s Ochtends was er een presentatie over Philly Painting. Zij doen aan ‘Neighborhood Beautification’ in armoedige wijken. Het doel is om de buurt samen te brengen door middel van grote muurschilderingen met specifieke thema’s. Om dit met eigen ogen te zien vertrokken we naar Germantown. Met dit project probeert Philly Painting bedrijven naar de wijk toe te trekken zodat deze een economische boost krijgt.

’s Middags ging iedereen Philadelphia weer in voor oefening 4 – ‘Interview met Non-Profit Organization’. Dit om ons te helpen met hoe je een goede interview afneemt, wat werkt wel en wat werkt niet – wie leidt eigenlijk het gesprek?

Onze een-na-laatste dag in Philadelphia stond in het teken van een busexcursie. Eerst naar een veehouderij. Jammer genoeg regende het de hele dag pijpenstelen, dus konden we de bus niet uit om het van dichtbij te bekijken, maar de boerderij was gigantisch. Meer dan 800 koeien en een groot verzorgingsgebied. Vergeleken met de Brooklyn Grange farm en de boerderij op IJsland was dit compleet anders; dit leek meer een fabriek waar het vooral gaat om het produceren, waar het in Brooklyn het gaat om duurzaamheid en in IJsland vooral om de nevenactiviteiten. Bijzonder om drie boerderijen te zien die zo van elkaar verschillen.

De bus reed verder door de regen naar het Mennonite Information Centre. Mennoniet John Brenneman gaf ons een toer van het platteland van Lancaster County, waar voornamelijk Amish en Mennonieten wonen. Helaas zette de regen de hele dag door en hebben we weinig Amish gezien, toch hebben wij allemaal een goede indruk gekregen van hoe deze mensen leven en wat de impact van toerisme is op hun eigen samenleving. Vervolgens gingen we naar het grootste winkelcentrum van Amerika; King of Prussia mall. Daar hadden we eerst een presentatie van de ‘Head of Marketing’. Zij kon ons haarfijn uitleggen wat het nou betekende om zo’n mega-mall te hebben en hoe klanten hier naar toe worden ‘gelokt’ maar ook de management eromheen; parkeerplaatsen, regels, winkels tactisch plaatsen, wat wil de bezoeker etc.

Onze laatste dag stond in het teken van ons eigen onderzoek. Wederom ging iedereen op pad om data te verzamelen. Na een lange dag spraken we af bij City Hall om met z’n allen te gaan eten; dit keer in een Irish Pub. Het eten was heerlijk, het gezelschap was goed en behalve dat het brandalarm voor goed 15 minuten afging was het weer een gezellige avond.

We hadden een zeer leerzame, gezellige reis waar wij dingen gezien hebben waar we in Nederland niet mee geconfronteerd worden; Prachtige sneeuwtoppen in IJsland, wolkenkrabbers in New York, armoede in Philadelphia. En de presentaties en de mensen die ons zo enthousiast verteld hebben over hun eigen organisaties. Zo wordt de wereld voor ons geografen weer een stukje kleiner en zijn we allemaal een geweldige ervaring rijker.

Lysanne Bruinsma

Laatst gewijzigd:01 oktober 2014 10:29