Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsFaculteit WijsbegeerteOrganisatieVakgroep Theoretische Filosofie

Thematiek van TF

Thematiek van onderwijs en onderzoek

Theoretische filosofie vormt een samenhangend geheel van probleemstellingen en tradities. De Analytische Filosofie is de voornaamste traditie waarbinnen de vakgroep onderwijs geeft en onderzoek verricht. Er is aandacht voor formele vormen van analyseren alsook voor informele methoden. Geheel eigen aan de analytische traditie in Groningen is de nauwe samenwerking met empirisch onderzoek in tal van vakwetenschappen. Deze samenwerking is er niet alleen in het onderzoek maar ook in het onderwijs. Zo participeert TF in het onderwijs bij de bovenbouwstudierichting Technische Cognitiewetenschappen en bij psychologie, sociale geografie, wiskunde en natuurwetenschappen, informatica, en bedrijfskunde. TF kent dan ook veel studenten die filosofie wensen te combineren met een uitgebreid bijvak (bijvoorbeeld een propedeuse) of zelfs een afsluitend examen in een niet-filosofisch vak willen behalen.

Het thema dat als een rode draad door het onderwijs en onderzoek loopt, is: welke cognitieve patronen kan men ontwaren in wetenschappelijke en alledaagse kennis en argumentatie?
Analyse van dergelijke patronen vindt op verschillende niveaus plaats.

  1. Op een overkoepelend niveau van formele dan wel informele argumentatiepatronen (empirische logica) in wetenschap en dagelijkse praktijk; voorbeelden van thema's die hier aan de orde komen zijn: taalhandelingen, drogredenen, vooronderstellingen, discussiezetten.
  2. Eveneens op een overkoepelend niveau, wetenschapsfilosofische analyse van structuur, ontwikkeling en interactie van onderzoeksprogramma's; voorbeelden die hier voorts aan de orde komen zijn: reductie van begrippen en wetten, waarheidsbenadering, intentionele verklaringen, computers en de 'context of discovery'.
  3. Op een lokaler niveau van grondslagenonderzoek van specifieke wetenschappen, zoals de cognitiewetenschappen, menswetenschappen, natuurwetenschappen en wiskunde; voorbeelden van thema's hier zijn: hersenen en bewustzijn, intentionaliteit, 'folk psychology', wetenschapspsychologie, chaos en zelforganisatie, (on)volledigheidsstellingen, constructivisme in de wiskunde. Thema's uit de feministische filosofie op de verschillende niveaus zijn: argumentatie en vooroordeel, gender en cognitieve structuren, contextuele en communicatieve kentheorieën.

Deze drie variaties op het hoofdthema keren terug in de colleges van niveau I en II van TF. Via deze colleges en tevens via het keuze-aanbod aan colleges en via literatuurstudie kan men zijn vizier richten op een van de volgende wetenschapsgebieden of combinaties daarvan:

  1. Filosofie
  2. Cognitiewetenschappen (cognitieve psychologie, artificiële intelligentie, taalkunde)
  3. Natuurwetenschappen (natuurkunde, scheikunde, biologie, farmacie, milieukunde)
  4. Wiskunde en Informatica
  5. Menswetenschappen (psychologie, geneeskunde, geschiedenis, letterkunde, rechten)
  6. Sociale wetenschappen (sociologie, economie, bedrijfskunde, sociale geografie)

Voor meer informatie over het literatuurstudieaanbod van TF raadplege men de aparte brochure Literatuurpakketten Theoretische filosofie die op de bibliotheek ter inzage ligt. In zeer bijzondere gevallen kan een hoofdvakstudent verzoeken om ontheffing van (een gedeelte van) het verplichte onderwijsprogramma. Men neme hiervoor contact op met de studiecoördinator.

Ook het onderzoek is geconcentreerd rond het thema 'cognitieve patronen in wetenschappelijke kennis, alledaagse kennis, argumentatie en kennisontwikkeling'. Cognitieve patronen worden geanalyseerd in termen van onderzoeksprogramma's, specifieke argumentatiepatronen en grondslagenonderzoek van specifieke wetenschapsgebieden. In het bijzonder gaat het daarbij om theorieën over waarheidsbenadering, filosofie en computatie, heuristieken voor de ontwikkeling van nieuwe kennis, argumentatietheorie en empirische logica, interdisciplinair 'mind/body' onderzoek en interactie tussen cognitieve psychologie en wetenschapsfilosofie, en voorts historische en systematische vragen met betrekking tot het thema vanuit feministisch perspectief.

Bijeenkomsten

  1. Vergaderingen vinden in de regel om de 6 weken plaats. Leden van TF ontvangen eens in de 6 weken de TF Nieuwsbrief. Voordat studenten aan een eindscriptie gaan werken, dienen zij, in overleg met de scriptiebegeleider een schriftelijk scriptievoorstel bij Dr. G.J.Stavenga in te dienen - uiterlijk een week voor de betreffende vergadering. Het voorstel wordt in de vergadering toegelicht en besproken (De uitkomst van deze bespreking kan zijn dat het voorstel op een aantal punten moet worden bijgesteld).
  2. TF organiseert regelmatig lezingen. Tevens zijn er regelmatig onderzoeksbijeenkosten van de onderzoeksgroep Cognitieve Structuren. In 1995 verscheen een boek met bijdragen van alle (oud)leden van deze groep: Theo Kuipers en Anne Ruth Mackor (red.), Cognitive Patterns in Science and Common Sense, Rodopi, Amsterdam. Zie voor informatie over de bijeenkomsten de prikborden op de 2e etage.
Laatst gewijzigd:01 mei 2017 14:10