Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsFaculteit WijsbegeerteLNF

2012: Gianni Vattimo

Gianni Vattimo
Gianni Vattimo

Op donderdag 13 december 2012 sprak Gianni Vattimo bij het Lolle Nauta Forum. Co-referent: Frank Ankersmit

Interview met Vattimo: 'Ik voorzie instabiliteit in Italië', Volkskrant, 27 december 2012

Artikel over Vattimo: 'Technocraten maken Europa's democratie kapot', Leeuwarder Courant, 15 december 2012

Interview met Vattimo in Groningen (Wetenschap 24 / Hoe?Zo! Internationaal)

De neutralisering van de politiek

Of het nu Italië’s nieuwe regering betreft, Europa’s bureaucratie of de opkomst van de BRIC-landen, volgens de Italiaanse filosoof en politicus Gianni Vattimo is er sprake van een ‘neutralisering van de politiek’. Politieke partijen onderscheiden zich nauwelijks meer van elkaar en politiek wordt gereduceerd tot technocratische besluitvorming. Dat informatie tegenwoordig algemeen toegankelijk is draagt volgens Vattimo bij aan deze ontwikkeling: wantrouwen in plaats van kritiek typeert de standaardhouding van burgers tegenover de politiek en oppositie is dan ook nagenoeg afwezig. De neutralisering van de politiek leidt volgens Vattimo tot stilstand en het einde van de democratie. Als voorbeeld van deze stilstand noemt hij de manier waarop de recente financiële crisis is ‘aangepakt’ - banken zijn overeind gehouden, de welvaart is op een lager pitje gezet, en de sociale discipline is aangescherpt.

Vattimo stelt dat de crisis mede het gevolg is van de wetenschap – vooral economen zijn ‘technici’ geworden die niet politiek verantwoordelijk zijn, maar slechts verondersteld worden het functioneren van de globale machinerie te garanderen. De Verlichting, de wetenschappelijke rede als werktuig van menselijke emancipatie, is daarmee volgens hem volledig omgeslagen tot een instrument van machtsuitoefening.

In zijn lezing plaatst Vattimo tegenover de geneutraliseerde politiek het zogenaamde ‘hermeneutisch communisme’. Het gaat hierbij om een politieke filosofie die niet uitgaat van algemene ethische of kentheoretische uitgangspunten, maar zich laat leiden door een interpretatie van de specifieke context waarin een politiek besluit moet worden genomen. Bovendien is het een filosofie die zich richt op conflicten en verschillen. Politieke legitimiteit kan volgens Vattimo immers alleen resulteren uit de sociale strijd tussen historisch gesitueerde subjecten – of misschien zelfs klassen.

Gianni Vattimo

Gianni Vattimo (1936, Turijn) is een van de meest invloedrijke hedendaagse Europese filosofen. Hij werd alom bekend met zijn bijdrage aan de ontwikkeling van het postmoderne denken, La fine della modernità (1985), vertaald als The End of Modernity (1991). In dit boek reconstrueert Vattimo, met behulp van het werk van Nietzsche en Heidegger, het postmodernisme als de ‘verzwakking’ van de absolute waarheidsclaims van de traditionele metafysica en de moderne filosofie. Sinds 1991 werden zestien van zijn boeken in het Engels vertaald. In het Nederlands verschenen De transparante samenleving en Ik geloof dat ik geloof bij uitgeverij Boom. In 2011 publiceerde Vattimo, samen met de Sopaanse filosoof Santiago Zabala Hermeneutic Communism, een pleidooi voor een terugkeer naar en herinterpretatie van een communistische politiek. Naast de politiek is de hoofdmoot van zijn filosofische werk gewijd aan esthetica, ethiek en filosofie van de religie.

Vattimo is een actieve publieke figuur in Italië, als krantencolumnist, homoseksueel activist, katholiek en politicus. Van 1999 tot 2004 was hij lid van het Europese parlement voor de Democraten van Links.

Reserveren en meer info

Via Studium Generale Groningen

Laatst gewijzigd:29 januari 2018 10:00
printView this page in: English