Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsFaculteit WijsbegeerteOnderwijsSamenvattingen van scripties

Goossens, T.L.L.

Auteur: Thecla Goossens

Vakgroep: Ethiek

Afstudeerjaar: 2012

Titel: Zorg voor goede leiders, lessen uit de zorgethiek voor nieuw leiderschap

Samenvatting:

Leiderschap staat volop in de belangstelling. Niet alleen staan kranten vol voorbeelden van falend leiderschap, ook de wetenschap doet vanuit verschillende invalshoeken onderzoek naar wat leiders doen of zouden moeten doen. Vrij naar Heraclitus kunnen we zeggen dat één mens er duizend waard is als zij een goede leider is. Maar wanneer is een leider een goede leider?

Deze scriptie verbreedt het perspectief voor de ontwikkeling van morele competenties van leiders. Zorgethiek vormt een belangrijke aanvulling op de traditionele ethische opvattingen voor de nieuwe generatie leiders, omdat ze uitgaat van relaties tussen mensen. Mensen hebben zorg nodig, streven naar groei en ontwikkeling en zijn ten diepste gerelateerd. Zorgethiek beïnvloedt zowel de inhoud als het proces van leidinggeven; de inhoud, omdat het aan bestaande morele dilemma’s in organisaties een extra invalshoek toevoegt en nieuwe vraagstukken opwerpt, het proces, omdat het een collaboratieve aanpak biedt voor het oplossen van deze morele problemen.

De visie op leiderschap in deze scriptie is die van het transformationeel leiderschap (Bass 1984 en Bass & Avolio 1994, Burns 1978, Haslam, Reicher & Platow 2011, Stoker 1999, Stoker & Kolk 2003). De delen over zorgethiek zijn gebaseerd op het werk van Noddings (1984, 2002), Tronto (1993) en Walker (1998, 1999). Het mensbeeld uit de zorgethiek vormt de basis van een cultuur van op elkaar gericht zijn, een cultuur waarin mensen, zorg en relaties er toe doen. Aandacht voor elkaar voorkomt anonimiteit en vergroot de betrokkenheid. En dat is precies waar transformationele leiders effectiever zijn dan ‘oude’ managers.

Leiden en zorgen zijn processen die een aantal opvallende overeenkomsten laten zien. Iedereen kent fasen in zijn leven waarin je zorg ontvangt en waarin je zorg geeft. Net zo zijn er perioden waarin je leiding geeft of waarin je geleid wordt. Het zijn tweerichtingsprocessen waarbij de partijen verschillen in afhankelijkheid en macht. De voorwaarden voor goede zorg gelden daarom ook voor leiderschap. Die voorwaarden beginnen bij engrossment en motivational displacement, het tonen van diepe belangstelling en het je verplaatsen in de motivatie en belangen van de ander. Vervolgens worden de fasen van zorg gekoppeld aan de hoofdelementen van leiderschap. De fasen van zorg zijn care-about, care-for, care giving en care receiving ofwel, het rekening houden met, het zorgen voor, zorg geven en het verzorgd worden. In de gangbare opvattingen over leiderschap zijn de taken van leiders het richten, inrichten en verrichten. Bij het richten, het kiezen van je doelen, zou een leider rekening moeten houden met diegenen (mensen, groepen) die, of datgene (omgeving, milieu) dat door de organisatie wordt geraakt. Bij inrichten van de organisatie gaat de zorg een stap verder: het gaat om zorg voor medewerkers, klanten en andere stakeholders. Het verrichten van het werk moet met zorg kunnen gebeuren en dat geldt ook voor het direct aansturen van medewerkers door de leider zelf.

Een leider die vasthoudt aan haar morele waarden baseert haar beslissingen op de invloed die deze hebben op anderen. Dit leidt tot betere keuzen en handelingen. En zo wordt een effectieve leider ook een goede leider.

Laatst gewijzigd:01 november 2013 11:52