Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsFaculteit WijsbegeerteOnderwijsSamenvattingen van scripties

Deken, M.

Auteur: Mark Deken

Afstudeerjaar: 2012
Vakgroep: Theoretische Filosofie
Titel: Hoe lichamelijk zijn emoties?

Samenvatting:

Deze scriptie is gericht op de theorie van emoties van William James. James definieerde emotie als het voelen van een lichamelijke respons als oorzakelijke reactie op een stimulus. Cognitie speelde bij James nauwelijks een rol, maar sinds die tijd is het belang van cognitieve factoren voor emoties door veel onderzoekers benadrukt. De kernvraag van deze scriptie is: hoe lichamelijk zijn emoties?

Er wordt een koppeling gemaakt tussen de lichamelijke en cognitieve effecten zoals James die neerzette en hersenprocessen zoals die in de moderne theorievorming en onderzoekspraktijk worden geduid. Om aan te tonen dat emoties een lichamelijke basis hebben, worden hersengebieden die lichamelijke reactiepatronen laten plaatsvinden onderscheiden van hersengebieden die cognitieve processen coördineren. Lichamelijke reacties kunnen neurofysiologisch gezien plaatsvinden zonder cognitieve elementen. Hiermee lijkt de conclusie gerechtvaardigd dat lichamelijke reacties het essentiële onderdeel van emoties zijn.

De belangrijkste kritiek op de theorie van James is dat hij geen overkoepelende theorie levert waarin cognitieve elementen een plaats kennen. Daarnaast doet zijn theorie volgens bepaalde kritieken geen recht aan het onderscheid tussen de verschillende termen die worden gebruikt voor emoties. In navolging van Prinz maak ik daarom een onderscheid tussen toestandsemoties en houdingsemoties. Toestandsemoties zijn allesoverheersende bewustzijnstoestanden waarin lichamelijke effecten worden gevoeld en waar cognitie geen essentieel onderdeel van uitmaakt. Houdingsemoties zijn complexere emotionele toestanden waar zowel cognitieve als lichamelijke elementen een rol spelen. Op deze manier is er ruimte voor een procesbenadering van houdingen, waardoor disposities en cognitie een rol kunnen krijgen in het emotieproces.

De essentiële lichamelijkheid van emoties blijft geschikt als functioneel model voor toekomstige theorievorming en onderzoekspraktijk rondom emoties.

Laatst gewijzigd:01 november 2013 11:52