Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsFaculteit WijsbegeerteOnderwijsSamenvattingen van scripties

Lammers, H.G.W.

Vakgroep Ethiek, Sociale en Politieke Filosofie

Morele verantwoordelijkheid in TBS

Een filosofisch onderzoek naar de opvattingen van TBS-patiënten

Als iemand die een ernstige psychische stoornis heeft in Nederland een delict heeft gepleegd waar minstens vier jaar gevangenisstraf op staat en er een hoog risico op gevaar of recidive is, kan de rechter deze persoon (gedeeltelijk) ontoerekeningsvatbaar verklaren. In dat geval is hij volgens de rechter niet (geheel) verantwoordelijk voor zijn daden en kan hem Ter Beschikkingstelling (TBS) opgelegd worden. In de TBS behandeling is het echter van belang dat patiënten verantwoordelijkheid nemen voor hun delict. Daar lijkt een tegenstrijdigheid in te zitten.

Ook in de filosofie zijn verschillende opvattingen over wat verantwoordelijkheid is en wanneer iemand wel of niet verantwoordelijk is. Zo stelt het Principle of Alternative Possibilities dat je een mogelijkheid moet hebben om anders te handelen terwijl Harry Frankfurt zegt dat dit niet nodig is maar dat het vooral gaat om handelen in overeenstemming met wat je écht wil. Susan Wolf voegt hier aan toe dat je naast handelen zoals je écht wil ook ‘psychisch gezond’ moet zijn om verantwoordelijk te zijn voor je handelen. Kortom, er is niet één definitie van verantwoordelijkheid.

Het is voor bovenstaande tegenstelling rondom TBS niet nodig om één definitie van verantwoordelijkheid te hebben maar het is wel belangrijk om te weten wie welke definitie gebruikt. In deze scriptie wordt daarom onderzocht hoe TBS-patiënten zelf over verantwoordelijkheid denken zodat behandelaren hier rekening mee kunnen houden. Aan de hand van drie casussen die aansluiten bij de zojuist genoemde filosofische visies is de patiënten gevraagd wie er volgens hen verantwoordelijk is in de betreffende casus. Hieruit bleek dat de patiënten vrijwel unaniem aansluiten bij de ideeën van Harry Frankfurt en gaven de meesten aan zelf wél verantwoordelijk te zijn voor hun handelen.

Laatst gewijzigd:24 mei 2016 14:08