Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsFaculteit WijsbegeerteOnderwijsSamenvattingen van scripties

Torn, R.K.

Auteur: Rik Torn
Afstudeerjaar: 2011
Vakgroep: Ethiek
Titel:
Tussen scherpe norm en billijkheid:
Over de grenzen van recht en rechtvaardigheid aan de hand van het leerstuk misbruik van eigendomsrecht
 

Samenvatting:

In mijn scriptie staat de rol van billijkheid in het civiele recht centraal. Dient billijkheid eigenlijk wel een rol te spelen in de civiele rechtspleging? Of kunnen we misschien uit met een stelsel van duidelijke scherpe regels? En als billijkheid een rol dient te spelen in de rechtspleging, wat moet dan haar plaats zijn? Het zijn deze vragen waarop in deze scriptie wordt ingegaan. Om op deze vragen een beargumenteerd antwoord te kunnen geven moet eerst een idee worden gekregen van wat we moeten verstaan onder billijkheid. Vandaar dat allereerst zal worden onderzocht hoe billijkheid zich manifesteert in het Nederlandse recht. Hierbij beperken wij ons tot het eigendomsrecht. Billijkheid manifesteert zich hier onder de noemer van het leerstuk van misbruik van eigendomsrecht. Dit leerstuk zal worden onderzocht in hoofdstuk 1 van mijn scriptie. Hierbij zal tevens worden ingegaan op de spanning die dit leerstuk kan opleveren met een klassiek juridisch begrip als eigendom.
In hoofdstuk 2 zal worden onderzocht hoe de opkomst van het leerstuk van rechtsmisbruik meer filosofisch moet worden begrepen. De opkomst van het leerstuk, en daarmee van billijkheid, lijkt te passen in de ontwikkeling van een toepassings- naar een belangenjurisdictie, welke ontwikkeling gepaard lijkt te gaan met een focusverschuiving van het concept van herstellende naar dat van verdelende rechtvaardigheid. Afgevraagd zal worden welk type rechtvaardigheid in het civiele recht zou moeten gelden. Dient het civiele recht zich te oriënteren op de regel of op de gevolgen?
Wanneer de oriëntatie op de regel dient te liggen zal echter wel duidelijk moeten zijn hoe deze regels eruit moeten zien. Aangezien we ons in deze scriptie beperken tot het eigendomsrecht wordt in hoofdstuk 3 onderzocht hoe eigendom kan worden gelegitimeerd. Dit zal worden gedaan aan de hand van de ‘entitlement’-theorie van Robert Nozick. Is Nozicks theorie inderdaad zo scherp als deze op het eerste oog lijkt of biedt ook deze plaats voor een uitzondering omwille van billijkheid?
In het laatste en vierde hoofdstuk zullen de lijnen uit de eerdere hoofdstukken worden samengebracht en zal een beargumenteerd antwoord worden gegeven op de vraag welke rol billijkheid dient te spelen in de civiele rechtspleging.
Laatst gewijzigd:01 november 2013 14:11