Skip to ContentSkip to Navigation
About usFaculty of PhilosophyEducationThesis summaries

Jong, H. de

Vakgroep: Ethiek

Lijfsdwang, vrijheid en rechtsregels. Een onmogelijke combinatie?

 

Als een schuldenaar zich niet houdt aan een veroordelend vonnis en telkenmale in overtreding blijft, dan kan de schuldenaar, als alle andere executiemiddelen falen, via lijfsdwang (gijzeling) bewogen worden om aan zijn verplichtingen te voldoen. In deze scriptie beperk ik me tot vonnissen met de verplichting van een schuldenaar die bestaat uit een contact- en straatverbod. Dit zijn verplichtingen om niet te doen. De onderzoeksvraag is van deze concrete situatie geabstraheerd en enigszins veralgemeniseerd: kan er nog wel sprake zijn van een rechtsregel, als het fysiek onmogelijk is die regel te overtreden? Fysieke onmogelijkheid duidt in casu op een beperking van vrijheid. Bij de beantwoording van de onderzoeksvraag heb ik de vrijheidstheorie van één moderne filosoof, Ian Carter (1967), nader bestudeerd. De keuze voor deze filosoof ligt in zijn visie betreffende de verschillende soorten vrijheden in combinatie met zijn opvatting over beperkings¬variabelen. In A Measure of Freedom is Carter behulpzaam bij de vraag wat nu fysieke onmogelijkheid betekent in combinatie met vrijheid. Hij gaat in op de problemen die zich voordoen bij de evaluatie en het meten van vrijheid. Alleen de variabele fysieke onmogelijkheid blijkt particuliere vrijheid te beperken. Vervolgens wordt gezocht naar vrijheid als constituerende voorwaarde voor een rechtsregel. Er blijken allerlei soorten vrijheid op verschillende niveaus (het materiële niveau, het funda¬mentele niveau en het transcendentale niveau) te zijn. Uiteindelijk volgt er een argumentatie dat vrijheid op het transcendentale niveau constituerend is voor een rechtsregel. Zonder deze vrijheid kan er geen sprake zijn van een rechtssysteem, en dus ook niet van een rechtsregel. De beperking van vrijheid veroorzaakt door de toepassing van lijfsdwang komt niet voor op dit transcendentale niveau.

Laatst gewijzigd:01 november 2013 14:20