Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsFaculteit WijsbegeerteOnderwijsSamenvattingen van scripties

Vooren, J. van de

Auteur: Joost van de Vooren
Afstudeerjaar: 2008
Vakgroep: Geschiedenis van de Filosofie

Scriptie:
Thomas Hobbes, grondlegger van de Economie? Onderzoek naar de betekenis van Thomas Hobbes’ politiek- filosofische magnum opus (Leviathan) voor de economische wetenschap.

Samenvatting:

Thomas Hobbes (1588-1679) is van veel dingen een grondlegger genoemd. Hobbes is bekend als (i) de eerste sociale wetenschapper, (ii) de vader van de moderne politieke theorie en (iii) staat aan het begin van de Bijbelkritiek. In 1962 beweert Crawford Macpherson dat Hobbes in zijn politieke theorie uitgaat van een destijds nieuw economisch wereldbeeld, namelijk dat van een kapitalistische samenleving. Volgens hem is Hobbes’ theorie gebaseerd op de belangen van de opkomende middenklasse waarin de handel centraal staat. Macpherson beweert dat Hobbes’ theorie gebaseerd is op economische veronderstellingen. Keith Thomas plaatst kanttekeningen bij Macphersons interpretatie en onderzoekt in hoeverre Hobbes’ theorie gezien kan worden als een weerspiegeling van de economische ontwikkelingen die het Engeland uit de zeventiende eeuw kenmerken. In mijn scriptie breng ik beide visies in kaart en onderzoek ik aan de hand van Hobbes’ meesterwerk Leviathan in hoeverre economie een rol speelt in Hobbes’ theorie. Ik laat in mijn scriptie zien dat Hobbes van meerdere economische veronderstellingen uitgaat en dat hij tot meerdere conclusies en aanbevelingen met een economisch karakter komt, bijvoorbeeld op het gebied van belastingen en sociale zekerheid. Echter, het gaat te ver om Hobbes als eerste econoom aan te wijzen. Hoewel hij zich bedient van veronderstellingen en conclusies met een economische grondslag heeft Hobbes geen economische theorie, laat staan theorieën, uitgewerkt. Leviathan is primair een politieke theorie, gebaseerd op individueel zelfbehoud. Een verlangen naar een comfortabel leven komt daarin regelmatig terug. Daarmee legt Hobbes de basis voor de economie, die immers de mens bestudeert in zijn streven naar welvaart. Vooral door Hobbes’ economische mensbeeld van rationele, risico-averse individuen, maar ook door de onderwerpen die hij aansnijdt (zoals een verlangen naar een comfortabel leven, prijsvorming, marktwerking, sociale zekerheid en belasting), plaveit Hobbes de weg voor de economische wetenschap. Als voorloper op de eerste economen heeft Thomas Hobbes een belangrijke rol gespeeld in de totstandkoming van de economische wetenschap. In het bijzonder zijn mensbeeld heeft invloed gehad op het denken van de wetenschappers na hem, waaronder de eerste economen.

Laatst gewijzigd:01 november 2013 14:50