Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsFaculteit WijsbegeerteOnderwijsSamenvattingen van scripties

Tamminga, J.W.

Auteur: Jan-Willem Tamminga
Afstudeerjaar: 2007
Vakgroep: Geschiedenis van de Filosofie
Scriptie:
Na het laatste oordeel. Arthur Danto over de relatie tussen geschiedschrijving en kunstfilosofie

Samenvatting:

Verschillende malen werd, door onder meer filosofen, (kunst)historici en schrijvers, van zowel de geschiedenis als van de kunst het einde afgekondigd. De bekendste die dit deed was Hegel, maar ook de 15e- eeuwse ‘kunsthistoricus’ Vasari deed al een dergelijke uitsprak over de kunst nadat Michelangelo zijn beroemde fresco’s had gemaakt. De Amerikaanse wetenschaps- en kunstfilosoof Arthur C. Danto (*1924) conceptualiseert dit idee en maakt het tot hoeksteen van zijn geschiedfilosofie. Het uitgangspunt is de narratieve zin, die een langere periode beschrijft vanuit de beginsituatie. Een voorbeeld van een narraatieve zin is ‘de 30-jarige oorlog begon in 1618’. Dit is een uitspraak over het begin van de oorlog, maar het kan pas gezegd worden na afloop van die dertig jaar die de oorlog besloeg. Een geschiedverhaal kan pas worden geschreven als de afloop bekend is. Danto onderscheidt op basis hiervan twee soorten kennis van geschiedenis die praktisch gelijk kunnen zijn, maar conceptueel verschillen, namelijk kennis van binnenuit en kennis achteraf of van buiten. Historische kennis is altijd achteraf, van binnenuit kunnen alleen gebeurtenissen geregistreerd worden, oftewel opgetekend in een kroniek.

Een achterafperspectief is ook de enige mogelijkheid om een narratief te kunnen schrijven of, vanuit een esthetische benadering, een representatie te maken. Alleen dan kan men zien wat voor het verhaal echt van belang is; vanuit het perspectief van de toekomst van de geschiedenis kunnen relevante feiten gescheiden worden van minder relevante. De historicus maakt een representatie van de geschiedenis, niet een kroniek waarin alles van even groot belang is. Het kunstfilosofische concept representatie ligt aan de basis van de geschiedschrijving.

Vervolgens maakt Danto een vergelijking met de beoordeling van kunst. De stijl van een kunstenaar kan, net als bij een historische periode, alleen van buiten worden beoordeeld. Het concept representatie blijkt behalve in de geschiedenis centraal te staan in de kunst, in de wetenschap en in het hele menselijk bestaan. Representatie onderscheidt de mens als zodanig van alle andere vormen van leven, en behoedt de mens voor een gedetermineerd bestaan.

  

Laatst gewijzigd:01 november 2013 14:53