Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsFaculteit WijsbegeerteOnderwijsSamenvattingen van scripties

Polak, E.

Auteur: Esther Polak

Afstudeerjaar: 2007

Vakgroep: Theoretische Filosofie

Scriptie:
Vrije Wil en Zelf. Verbanden tussen vrije wil ervaring en zelfervaring

Samenvatting:

In de literatuur worden onze vrije wil en ons zelf vaak grotendeels als afzonderlijke onderwerpen behandeld. Toch lijkt het aannemelijk dat er wel degelijk verbanden tussen beide bestaan en lijken ze van invloed op elkaar. Immers, ervaren we niet dat we zelf iets willen en zelf kunnen kiezen wat te doen? En wordt het beeld dat wij van ons zelf hebben niet mede bepaald door de keuzes die wij menen te maken en de mogelijkheden die we menen te hebben? De vraag of dergelijke verbanden bestaan, zo ja welke en eventueel hoe deze dan tot stand komen, is het onderwerp van deze scriptie.

Hiertoe bespreek ik eerst kort enkele aspecten van het onderwerp van onze vrije wil, onder meer de huidige ideeën van Wegner en Dennett. Vervolgens behandel ik de ideeën van Metzinger, Dennett, Damasio en Gallagher over ons zelf. Nadat vrije wil en zelf nu kort afzonderlijk aan de orde zijn geweest, kijk ik vervolgens naar de verbanden tussen beide. Bij alle hierboven genoemde auteurs wordt wel iets gesuggereerd over het bestaan van verbanden tussen vrije wil en zelf, maar het is wel opvallend hoe weinig hierover gezegd wordt, zeker gezien het essentiële karakter van sommige verbanden: onze vrije wil ervaring zou niet in zijn huidige vorm kunnen ontstaan zonder onze zelfervaring en andersom zou onze zelfervaring niet in zijn huidige vorm ontstaan zonder onze vrije wil ervaring. Literatuur die zich specifiek richt op dergelijke verbanden, heb ik helemaal niet kunnen vinden.

Hierna volgt een overzicht van de drie belangrijkste manieren waarop vrije wil ervaring en zelfervaring elkaar beïnvloeden. Om meer te zeggen over de precieze manier waarop deze verbanden tot stand komen, is verder onderzoek nodig, maar spiegelneuronen en ons gevoel van agency lijken een rol te spelen bij het verband tussen vrije wil en zelf. Tot slot heb ik nog onderzocht of er aandoeningen zijn die het bestaan van dergelijke verbanden ook onderschrijven; onder andere enkele symptomen van schizofrenie lijken het bestaan van verbanden tussen vrije wil ervaring en zelfervaring inderdaad verder te bevestigen.

Laatst gewijzigd:14 maart 2016 11:26