Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsFaculteit WijsbegeerteOnderwijsSamenvattingen van scripties

Kranenborg, A.

Auteur: A. Kranenborg
Afstudeerjaar: 2007
Vakgroep: Praktische Filosofie
Scriptie:

Voorbij elitisme en relativisme: universele intellectuelen en de roep om een esthetisch reveil

 

Samenvatting:

In december 2005 opperde de toenmalige staatssecretaris van cultuur Medy van der Laan dat de Nederlandse musea publieksvriendelijker zouden moeten worden, en er een eind gemaakt moest worden aan het “saaie” en “stoffige” imago van de musea. De culturele elite kwam massaal in opstand tegen de woorden van de staatssecretaris. Van der Laan zou niet hebben begrepen dat kunst per definitie slechts een kleine, geschoolde bovenlaag van de bevolking aanspreekt. De furieuze reactie op Van der Laans opmerkingen is tekenend voor de angst onder de elite dat de “hoge cultuur” te grabbel wordt gegooid. Ze maakt zich zorgen over de teloorgang van het smaakoordeel - de pulp van de commerciële massacultuur viert hoogtij en er mag niet meer worden gezegd dat Bach meer waard is dan de liedjes van Frans Bauer.

De teloorgang van het smaakoordeel is volgens de elite onderdeel van een veel bredere culturele crisis, die onder meer tot uiting komt in het overdadige consumentisme, het doorgeschoten individualisme en de verruwing van omgangsvormen. Filosoof Ad Verbrugge spreekt in dit verband van cultuurverlies en bekijkt met argusogen hoe de hedendaagse mens de beschaving langzaam ten gronde richt. In mijn scriptie laat ik zien datdeze crisisgedachte niet nieuw is, en onder andere terug te vinden is in het werk van de filosofen José Ortega y Gasset en Theodor W. Adorno.

De culturele elite onderscheidt zich echter van deze filosofen in hun kritiek op het postmodernisme en de cultural studies, die als belangrijkste veroorzakers worden aangewezen van het vandaag de dag zo populaire cultuurrelativisme. In deze scriptie komen zowel de elitaire als de relativistische positie ten aanzien van kunst en cultuur aan bod. Er wordt betoogd dat beide posities onhoudbaar zijn. De vraag is echter wat er dan overblijft. Is er een bevredigende houding ten aanzien van kunst en cultuur denkbaar, die zowel elitisme als relativisme vermijdt?

 

 

Laatst gewijzigd:01 november 2013 14:53