Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsFaculteit WijsbegeerteOnderwijsSamenvattingen van scripties

Breeksema, J.J.

Auteur: Joost Breeksema
Afstudeerjaar: 2007
Vakgroep: Praktische Filosofie
Scriptie:

Op zoek naar een 'Ongeziene Orde'

 

Samenvatting:

Een mystieke ervaring is voor de mysticus vaak erg betekenisvol, maar kenmerkt zich tegelijkertijd door haar onuitspreekbare karakter. Het is dan de vraag wat het nut is van kennis, als die ervaring waaruit zij voortkomt, op zichzelf hoogst subjectief, en niet adequaat in woorden uit te drukken is? Valt er überhaupt wel iets te zeggen over de waarde van mystieke ervaringen? Over dit soort vragen buigt de Amerikaanse psycholoog en filosoof William James zich in The Varieties of Religious Experience. In zijn hoofdwerk over religie karakteriseert James de mystieke ervaring als de meest individuele en overweldigende vorm van een religieuze ervaring.

In mijn scriptie heb ik willen onderzoeken of James’ notie van pragmatisme een bruikbaar kader biedt om de waarde van mystieke ervaringen te onderzoeken. William James interesseerde zich voor zowel het alledaagse leven als de sublieme mystieke ervaring; en de grote vraagstukken waarmee hij zich bezighield kwamen voort uit onderwerpen waarmee hij persoonlijk te maken had. Hij trachtte zijn onderwerpen op een zo wetenschappelijk mogelijke manier te benaderen, zonder het contact met het leven, met mensen en met de implicaties voor de werkelijkheid waarin wij leven, te verliezen. Hij was ervan overtuigd dat de traditioneel tegenover elkaar staande domeinen ‘religie’ en ‘wetenschap’ verenigd zouden moeten worden. Het was deze wens die aan de basis lag van zijn ‘pragmatische methode’ – een methode die inhield dat gedachten en theoretische problemen niet langer los gezien kunnen worden van de effecten die ze hebben in de werkelijkheid. In mijn scriptie ga ik in op de vraag hoe James’ pragmatisme zich verhoudt tot zijn ideeën over de mystieke ervaring, en in hoeverre deze componenten van zijn filosofie elkaar aanvullen.

 

Laatst gewijzigd:01 november 2013 14:53