Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsFaculteit WijsbegeerteOnderwijsSamenvattingen van scripties

Krol, T.

Auteur: Tineke Krol
Afstudeerjaar: 1999
Vakgroep: Sociale filosofie, Sociale kennistheorie en Ethiek

Scriptie:
De angst voor de ander. Over terugtrekking en uitsluiting.

Samenvatting:
Veel mensen voelen zich niet thuis in onze Westerse samenleving. Door de voortdurende veranderingen voelen ze zich onveilig en angstig. Dit gevoel van onveiligheid en angst manifesteert zich in veel gevallen als angst voor het onbekende en personifiëert zich dan als angst voor de ander.
Heeft die angst altijd al bestaan of is hij nieuw? Om hiervan een beeld te krijgen bleek het noodzakelijk terug te gaan in het verleden. Het werd mij duidelijk dat angst voor de ander altijd al heeft bestaan, maar dat er duidelijke oorzaken zijn aan te wijzen, waardoor die angst zich heeft geïntensiveerd: ten eerste de secularisatie waardoor een ander wereld - en mensbeeld ontstond; ten tweede de industrialisatie die kleine, stabiele gemeenschappen ontwortelde en die, ten derde, o.a. de urbanisatie tot gevolg had, waardoor men dagelijks geconfronteerd werd met anders-zijn.
Individueel én maatschappelijk werd gereageerd op de angst voor de ander. In mijn scriptie geef ik van beide een extreem voorbeeld. In de Verenigde Staten van Amerika leidde de angst voor de ander tot sterk individualisme en terugtrekking in de privé-sfeer, waardoor 'stilte in de publieke sfeer' ontstond. En in het fascistisch Italië van de eerste helft van de twintigste eeuw leidde de angst voor de ander tot collectivisme en tot uitsluiting van andersdenkenden, met het tegenovergestelde effect: 'stilte in de privé-sfeer'.
Met de argumentaties van de filosoof Derrida tegen essentialistisch denken, dat uit angst voor het 'Niets' 'het differente' probeert uit te sluiten, toon ik aan, dat het andere niet weg te redeneren is en dus ook de angst voor de ander niet. Want angst en daarmee de angst voor de ander hoort bij ons bestaan. De enige manier om te leven met de angst voor de ander, en als democratische samenleving te overleven, is de erkenning van de onmogelijkheid de angst voor de ander weg te werken of uit te bannen. En de enige manier om aan deze angst een constructieve inhoud te geven is de toepassing van verschillende en wisselende vormen van tolerantie.

 

Laatst gewijzigd:01 november 2013 18:23