Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsFaculteit WijsbegeerteOnderwijsSamenvattingen van scripties

Streumer, B.

Auteur: Bart Streumer
Afstudeerjaar: 1998
Vakgroep: Sociale filosofie, Sociale kennistheorie en Ethiek

Scriptie:
Egoisme en altruisme.

Samenvatting:
Mijn scriptie gaat over vier theorieën: het descriptief egoïsme, de theorie die zegt dat mensen uitsluitend gericht zijn op hun eigenbelang; het descriptief altruïsme, de theorie die zegt dat mensen uitsluitend gericht zijn op de belangen van anderen; het normatief egoïsme, de theorie die zegt dat mensen gericht moeten zijn op hun eigenbelang; en het normatief altruïsme, de theorie die zegt dat mensen gericht moeten zijn op de belangen van anderen. Zowel de twee descriptieve als de twee normatieve theo rieën lijken elkaar uit te sluiten. Er lijkt, kortom, een tegenstelling te bestaan tussen egoïsme en altruïsme. De twee descriptieve theorieën spelen een rol in de evolutie theorie en de rationele-keuzetheorie. De twee normatieve theorieën spelen een rol in de ethiek. De tegenstelling tussen egoïsme en altruïsme heeft in de evolutietheorie, de rationele-keuzetheorie en de ethiek tot problemen geleid.
De evolutietheorie en de ratio nele-keuzetheorie, waarin de nadruk ligt op het descriptief egoïsme, hebben problemen bij het verklaren van bepaalde vormen van altrustisch gedrag. De ethiek, waarin de nadruk ligt op het normatief altruïsme, is in veel gevallen te veeleisend. In mijn scriptie onderzoek ik of deze problemen kunnen worden opgelost door de tegenstelling tussen egoïsme en altruïsme weg te nemen.
Ik behandel twee pogingen om de tegenstelling tussen normatief egoïsme en altruïsme weg te nemen die, als ze succesvol zijn, ook zouden kunnen worden toegepast op de descriptieve theo rieën. Deze pogingen zijn afkomstig van Sidgwick en Parfit. Sidgwick onderscheidt twee strategieën om de tegenstelling weg te nemen: het weerleggen van het normatief egoïsme door te laten zien dat het normatief egoïsme een onverdedigbare theorie is en het verzoenen van het normatief egoïsme en altrusme door te laten zien dat egoïstische en altruïstische handelingen altijd dezelfde zijn. Hij constateert dat geen van beide strategieën succesvol is. Parfit probeert Sidgwicks eerste strategie te verbeteren door aan de hand van een reductionistische theorie over persoonlijke identi teit te laten zien dat het normatief egoïsme een onverdedigbare theorie is. Ik constateer dat hij daar niet in slaagt.
Vervolgens doe ik zelf een poging om Sidgwicks tweede stra tegie te verbeteren door gebruik te maken van recente inzichten van Gauthier en Frank. Ik begin met een behandeling van twee para doxen: de paradox van het egoïsme en de paradox van het altruïsme. Ik probeer deze paradoxen te ontrafelen door egoïsme en altruïsme toe te passen op twee verschillende niveaus: een niveau van handelingen en een niveau van disposities. Vervolgens constateer ik dat egoïsme en altrusme, gegeven een aantal plausibele aanna mes, kunnen worden verzoend op het niveau van disposities. Op het niveau van handelingen zijn egoïsme en altruïsme dan echter nog steeds verschillend. Ik verdedig deze gedeeltelijke verzoening van egoïsme en altrusme tegen een aantal tegenwerpingen en pas haar vervolgens in een descriptieve variant toe in de evolutietheorie en de rationele-keuzetheorie en in een normatieve variant in de ethiek.
Mijn conclusie is dat de problemen hiermee kunnen worden opgelost.

 

Laatst gewijzigd:01 november 2013 18:23