Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsFaculteit WijsbegeerteOnderwijsSamenvattingen van scripties

Meijer, P.

Auteur: Paulien Meijer
Afstudeerjaar: 1997
Vakgroep: Geschiedenis van de filosofie en Metafysica

Scriptie:
Diepenbrock als denker. Een onderzoek naar de houding van Diepenbrock ten opzichte van Nietzsche in relatie tot hun beider visie op Wagner.

Samenvatting:

De geschriften van Alphonsus Joannes Maria Diepenbrock (1862-1921) staan in deze scriptie centraal. Diepenbrock heeft in de cultuurgeschiedenis van zijn tijd een belangrijke plaats ingenomen. Aangezien zijn geschriften als interpretatief moeilijk worden ervaren, is er over Diepenbrock als denker tot dusverre weinig geschreven.

In deze 'dubbelscriptie' tracht ik de houding van Diepenbrock ten opzichte van Nietzsche te reconstrueren in relatie tot hun beider visie op Wagner. Diepenbrock verhield zich ten opzichte van Wagner op het eerste gezicht uiterst positief:
Wagner was in zijn ogen 'de groote alkunstenaar, die de melodie der dingen ontdekte'. Diepenbrocks bewondering voor Wagner was echter niet grenzeloos en behelsde geen klakkeloze adoratie van al Wagners opvattingen en ideeën. De visie van Diepenbrock op Wagner beschrijf ik in hoofdstuk 3. Hoofdstuk 4 gaat op de verhouding tussen Nietzsche en Wagner nader in. Nietzsches houding ten opzichte van Wagner heeft in de loop van zijn leven nogal wat veranderingen ondergaan. Eerst vereerde Nietzsche hem als een god, maar later beschouwde Nietzsche hem als een ziekte. Het vijfde hoofdstuk beschrijft vervolgens de visie van Diepenbrock op Nietzsche. De waardering van Diepenbrock voor Nietzsche blijkt met name op Nietzsches kritiek op de moderne cultuur te berusten. In hoofdstuk 6 bespreek ik dan de vraag of de gewijzigde houding van Nietzsche ten opzichte van Wagner een rol heeft gespeeld in Diepenbrocks receptie van Nietzsche. Voor Diepenbrocks standpuntbepaling inzake de breuk tussen Nietzsche en Wagner is het van wezenlijk belang om in te zien dat Diepenbrock van het begin af aan een ambivalente houding ten aanzien van Nietzsche heeft ingenomen. Aangezien het verhelderend is om Diepenbrocks denken in een breder kader te kunnen plaatsen, schets ik in hoofdstuk 2 de cultuurhistorische en de filosofische context waarbinnen Diepenbrocks denken ontstond. De hoofdstukken worden tenslotte gevolgd door een korte slotbeschouwing.

Laatst gewijzigd:01 november 2013 18:23