Skip to ContentSkip to Navigation
OnderwijsStudievoorlichtingMeer keuzeactiviteitenScholierenacademieStudieondersteuningProfielwerkstukAlfasteunpuntKlassieke talen

Latijn: vroeger en nu

Op de middelbare school leer je het Latijn kennen als de taal van de Romeinen. Maar daarmee hield de taal niet op te bestaan. Integendeel, de wereld van vandaag zit boordevol Latijn, als je goed zoekt! Niet alleen is onze Nederlandse taal ervan doordrenkt, maar ook worden nog altijd boeken in het Latijn vertaald, vooral kinderboeken.

Latijn een dode taal? Integendeel: Latijn leeft nog steeds!

Jippus et Jannica
Jippus et Jannica

Moderne boeken in klassieke taal

Populaire kinderboeken als Jip en Janneke, Harry Potter, Nijntje en Winnie de Poeh worden in het Latijn vertaald. Er is zelfs moderne poëzie in het Latijn te vinden. Waarom wordt dat gedaan? Vindt iedereen dat zomaar goed? En hoe ziet dat nieuwe Latijn er dan uit in vergelijking met het Romeinse Latijn?

Een bijzonder verhaal is Harry Potter. Je kunt er zelfs je profielwerkstuk over schrijven! Want het boek zit vol met Latijnse termen en namen. Denk maar aan Draco Malfidus wat zoiets als onbetrouwbare draak betekent, of 'Lumos', de spreuk voor licht! Ga hier maar eens naar op zoek in de Nederlandse en de Engelse versie van het boek: daar zitten namelijk ook nog weer verschillen in. Want het schoolhoofd heet in het Engels Dumbledore maar in het Nederlands heeft hij een Latijnse naam: Perkamentus! En is het eigenlijk allemaal wel echt Latijn of klinkt het alleen maar zo en kloppen de vervoegingen en samenstellingen van geen kant?

Latijn vroeger

Hoe is het het Latijn eigenlijk vergaan na de val van het Romeinse Rijk? Werd het Latijn nog gesproken? En door wie dan? En hoe heeft dat bepaald dat we nu nog zoveel Latijnse woorden in onze taal hebben? Vooral in de Middeleeuwen en de Renaissance was het Latijn van groot belang. Je zou bijvoorbeeld de Latijnse School kunnen onderzoeken. Welke vakken werden gegeven? Wie gingen er naar toe? Hoe zat het met het Latijn spreken? Waarom en wanneer kwam er een einde aan? Dit zijn allemaal interessante vragen voor een profielwerkstuk!

Handige, korte overzichten over dit onderwerp vind je bijvoorbeeld in  Tore Janson, Latijn. Cultuur, geschiedenis en taal (het hoofdstuk ‘Latijn en Europa’) en Wilfried Stroh, Latein ist tot, es lebe Latein! Kleine Geschichte einer großen Sprache.  

Latijn nu

Moet jij ook wel eens aan je vrienden of aan je familieleden uitleggen waarom je Latijn hebt gekozen op school? Veel mensen zien er het nut niet van in, maar dat is er wel degelijk. Veel talen, zoals het Frans en het Italiaans, lijken erg veel op het Latijn, dus met kennis van het Latijn kun je die talen gemakkelijker begrijpen. Maar ook het Nederlands zit boordevol Latijnse woorden en termen. Voorbeelden? Woorden als gymnasium, curriculum vitae en de officiële namen van planten en geneesmiddelen, die zijn vaak ook Latijn! Bovendien zijn veel woorden afkomstig uit het Latijn, zoals kaas, examen, decaan en brief.  

Ook Latijn: persona non grata
Ook Latijn: persona non grata

Ideeën voor je profielwerkstuk

Dit onderwerp kun je verder uitbouwen tot een profielwerkstuk. Probeer maar eens uit te vinden welke termen die wij gebruiken uit het Latijn afkomstig zijn en waarom juist deze termen zijn overgebleven. Vervolgens vind je het misschien interessant om te kijken hoe het zit met het idee dat mensen in je omgeving hebben van de Latijnse taal in onze taal. Je kunt een enquête opstellen met daarin vragen als: noem vijf woorden of termen die uit het Latijn afkomstig zijn. Uit welke taal hebben we de meeste leenwoorden, het Engels, Grieks, Duits, Frans of Latijn? Wordt Latijn nu nog gebruikt? Je kunt ook een hele lijst met woorden en termen geven en vragen of ze denken dat het wel of niet uit het Latijn afkomstig is. Op die manier kun je vast wel uitzoeken of het belang dat mensen aan het Latijn toekennen overeenkomt met de werkelijkheid.

Vragen of interesse?

Heb je vragen over dit onderwerp of een andere vraag? Mail dan gerust naar alfasteunpunt@rug.nl.
Als je dit onderwerp interessant vindt, kijk dan eens op de website van de studie Griekse en Latijnse Talen en Cultuur.
Volg bijvoorbeeld eens een webklas. Of bezoek een open dag van de RUG.

Laatst gewijzigd:05 juli 2017 11:29