Skip to ContentSkip to Navigation
OnderwijsStudievoorlichtingMeer keuzeactiviteitenScholierenacademieStudieondersteuningProfielwerkstukAlfasteunpuntGodsdienst

Waar zie je religie?

De overheid is meestal degene die in een land bepaalt wat voor plek religie in de publieke ruimte mag hebben. In Nederland is er een vrijheid van godsdienst. Dit betekent in de praktijk dat iedereen vrij is om zijn eigen geloof te hebben en ook uit te dragen (zolang dit niet in strijd is met andere wetten!). In Nederland zijn er daarom veel aanwijsbare vormen van religie. Hieronder wordt een aantal genoemd.

Nederlandse kerk
Nederlandse kerk

Heilige plekken

In Nederland wemelt het van de heilige plekken. Je kunt niet om de kerken heen en er bestaan zeker 650 bedevaartsoorden. Sommige mensen hebben het gevoel dat als ze zelf niet gelovig zijn, ze eigenlijk niet in een kerk horen. Dit hoeft helemaal niet het geval te zijn, want ook voor niet gelovige mensen zijn de kerken in Nederland ontzettend interessant. Een kerk geeft de bezoeker een kijkje in de cultuurgeschiedenis van ons land, stelt Justin Kroesen, oud-universitair docent Kunstgeschiedenis van het Christendom aan de Rijksuniversiteit Groningen. Het analyseren van een kerkinterieur kan tot een verrassend avontuur leiden! In het interieur van een kerk ligt vaak veel interessante informatie verborgen. Voor je profielwerkstuk is het daarom een leuk idee om je eens te verdiepen in de geschiedenis en architectuur van een kerk. Tijdens je zoektocht kom je namelijk niet alleen veel te weten over het geestelijk leven, maar ook over bijvoorbeeld de economie en de maatschappij van een bepaalde tijd. Is je nieuwsgierigheid gewekt? Bij het onderwerp De kerk als 3D geschiedenisboek wordt uitgelegd waarom het zo interessant is om een kerkinterieur onder de loep te nemen!

Mag een kerk een werelds interieur?
Mag een kerk een werelds interieur?

Kerken met een werelds karakter: wat doe je met een leegstaande kerk?

Wekelijks sluiten twee kerken in Nederland hun deuren. Wat gebeurt er met dit religieuze erfgoed? Het onderhouden van een kerk is duur en daarom dreigen veel kerken te worden gesloopt. Een oplossing is om leegstaande kerken te verbouwen tot een gebouw met een hele andere functie. Een voorbeeld hiervan is de Bernadettekerk in Helmond die nu als supermarkt fungeert. Een ander voorbeeld is de Broerenkerk in Zwolle. In 2013 is deze kerk officieel heropend als boekhandel. Deze boekhandel is een groot succes en wordt wel de mooiste boekhandel van Nederland genoemd. Eerder werd de Dominicanenkerk in Maastricht al verbouwd tot boekhandel. In 2008 benoemde The Guardian deze kerk tot 'mooiste boekhandel ter wereld'. Het verbouwen van kerken roept bij sommige mensen afkeer op. Dit is met name het geval wanneer kerken worden verbouwd tot hotels of disco’s. Een dergelijke invulling van een kerk wordt door sommigen te 'werelds' gevonden. Er zijn zelfs mensen die liever hebben dat een kerk gesloopt wordt dan dat deze een te werelds interieur krijgt! Voor een profielwerkstuk is het een interessant idee om onderzoek te doen naar een kerk die een 'nieuwe invulling' heeft gekregen. Misschien is er wel een kerk bij jou in de buurt die onlangs verbouwd is. Voor je profielwerkstuk kun je proberen om een reconstructie te maken van dit 'verbouwings-proces'. Duik bijvoorbeeld eens het krantenarchief in en houd interviews met de mensen die begaan waren met deze verbouwing, maar ook met de mensen die in dat dorp/die stad wonen. Misschien gingen zij vroeger nog wel eens naar die kerk. Wat vinden ze van de nieuwe functie? Op deze manier kun je er achter komen wat er allemaal gepaard gaat bij het verbouwen van een kerk. Je kunt proberen om in kaart te brengen wat verscheidene partijen over de verbouwing denken. Wat zeggen voor- en tegenstanders? Waar baseren zij hun mening op? Vind je dat de kerk uiteindelijk zowel religieuze als niet-religieuze mensen aanspreekt?

Processies

Door het jaar heen worden op verschillende plekken in Nederland processies gehouden. Een processie is in feite een lange optocht van gelovige mensen. Deze plechtigheid vindt bijvoorbeeld plaats om een heilige te eren. Een voorbeeld van een processie die ieder jaar plaatsvindt in de binnenstad van Amsterdam is 'de Stille Omgang'. Deze katholieke processie vindt plaats in de nacht van zaterdag op zondag na 15 maart. Het leuke hieraan is dat je deze processie kunt bezoeken. Je kunt er zelfs aan mee doen. Dat een processie helemaal geen saaie optocht hoeft te zijn wordt bewezen door de The Passion die dit jaar voor de vierde keer heeft plaatsgevonden in Nederland. The Passion is de grootste processie van Nederland en wordt ook op tv uitgezonden! The Passion vertelt het verhaal van de laatste uren van Jezus en zijn wederopstanding. Wist je wel dat The Passion eigenlijk een moderne versie is van de Mattheüs Passie, gecomponeerd door Bach? De Mattheüs Passie wordt jaarlijks in Nederland opgevoerd. Nergens is deze zo populair als in Nederland! Hoe zou dit komen? Klik verder op The Passion .

In Frankrijk is het dragen van religieuze symbolen op school verboden
In Frankrijk is het dragen van religieuze symbolen op school verboden

Kleding

In Nederland mag iedereen in principe dragen wat hij of zij wil. Dit geldt dus ook voor religieuze kleding. Deze regelgeving is binnen Europa niet overal hetzelfde! Kijk bijvoorbeeld eens naar Frankrijk. In Frankrijk zijn kerk en staat volledig van elkaar gescheiden. Dit betekent onder andere dat het in Frankrijk verboden is om in openbare gebouwen religieuze kleding te dragen. Dit geldt zowel voor een hoofddoek als voor het dragen van een kruisje om de hals. De situatie waarbij religie compleet wordt verbannen uit de openbare ruimte wordt het laïcisme genoemd. In Nederland is de scheiding tussen kerk en staat niet zo streng als in Frankrijk. Een duidelijk voorbeeld hiervan is dat het in Nederland mogelijk is om religieuze partijen in de politiek te hebben. Hoewel Nederland op schrift alle vrijheid geeft voor religieuze kleding, bestaan er in de praktijk wel problemen. Vaak blijkt bijvoorbeeld dat men een minder soepele houding aanneemt wanneer het islamitische kleding betreft. Voor je profielwerkstuk is het interessant om eens een vergelijking te trekken tussen het godsdienstig beleid van Nederland en dat van Frankrijk! Hoe wordt in beide landen met religie omgegaan in de publieke ruimte? Je kunt als casus het beleid van beide landen voor scholen bestuderen. Waarom wil Frankrijk niet dat scholieren religieuze kleding dragen? Probeer uit te vogelen hoe beide landen tegen religie aankijken. Wordt het voorgesteld als iets positiefs, of juist negatiefs. Klopt deze interpretatie volgens jou? Vind je de relatie tussen politiek en godsdienst interessant? Lees dan eens het kopje Religie en politiek van het onderwerp Religie om ons heen.

Terug naar: Religie om ons heen

Verder naar: Hoe zit religie in ons?

Laatst gewijzigd:29 augustus 2016 22:00