Skip to ContentSkip to Navigation
OnderwijsStudievoorlichtingMeer keuzeactiviteitenScholierenacademieProfielwerkstukAlfasteunpuntGeschiedenis

Propaganda

Krachtige woorden van voormalig president George W. Bush. Niet alleen zou Saddam Hoessein zijn burgers onderdrukken, ook zou hij in het bezit zijn van massavernietigingswapens. Dit rechtvaardige volgens Bush en Tony Blair (voormalig premier van Groot-Brittannië) een inval in Irak. De veiligheid van de westerse wereld was in het geding: Hoessein zou van plan zijn geweest zijn wapens op korte termijn in te zetten tegen het westen. Later zou blijken dat er geen sprake was van massavernietigingswapens en dat zowel de Britse als de Amerikaanse inlichtingendiensten hier hoogstwaarschijnlijk al voor de Iraakse oorlog van op de hoogte waren. Door het bewust vergroten van de dreiging zette Bush de publieke opinie naar zijn hand: een typisch voorbeeld van propaganda.

Propaganda is een vorm van communicatie die erop gericht is om de publieke opinie te beïnvloeden. Het doel is om aanhangers te winnen voor een bepaalde stelling of visie en hiervoor kunnen onware argumenten gebruikt worden. Er zijn veel verschillende soorten propaganda denkbaar. Propaganda kan de vorm hebben van een toespraak zoals bij Khadaffi, maar kan ook voorkomen in de vorm van gebouwen, kunst, reclames of bijvoorbeeld affiches in verkiezingscampagnes. Een interessant onderwerp voor je PWS geschiedenis, maatschappijleer of CKV!

Propaganda en jouw profielwerkstuk

Propaganda heeft bijna altijd een politiek doel, is van alle tijden en komt komt dus voor in vele vormen. Dit zorgt er ook voor dat er vele mogelijkheden zijn om je profielwerkstuk te schrijven over propaganda. In het vervolg zullen verschillende mogelijkheden gegeven worden voor het schrijven van een profielwerkstuk over propaganda. De propaganda die de meeste aandacht heeft gekregen in de geschiedenis is die propaganda die duidelijke motieven had, zoals de meest bekende: De nazipropaganda. Deze propaganda gebruikte onvolledige waarheden en volledige onwaarheden om haar doel te bereiken. Dit doel is vaak het creeëren van een blik op de politiek en geschiedenis bij het volk die positief is voor de heersende machten, in dit geval de Nazi's. De verschillende soorten propaganda worden hieronder behandeld in vier tijdsperiodes: de Oudheid, de Tweede Wereldoorlog, de Koude Oorlog en het heden. Tot slot wordt er nog toegelicht hoe propaganda zich verhoudt tot geschiedenis en wordt er gekeken naar hoe propaganda misbruik maakt van de geschiedenis.

Propaganda in de Oudheid

Hoewel het woord propaganda pas in de laatste twee eeuwen wordt gebruikt, en pas sinds het begin van de 20e eeuw op de manier zoals wij het gebruiken, bestond het fenomeen langer geleden zeker ook al. Bekijk maar eens het onderwerp over propaganda en retorica in de oudheid.

Propaganda in de Tweede Wereldoorlog

De propaganda in de Tweede Wereldoorlog is waarschijlijk de meest beroemde en beruchte propaganda die er is. In Nazi-Duitsland hadden ze zelfs een minister van Propaganda, namelijk Joseph Goebbels. Maar ook in de Sovjet Unie speelde propaganda een vooraanstaande rol in de politiek. Meer informatie over dit onderwerp is te vinden bij het onderdeel Duitse- en Sovjetpropaganda in kunst, gebouwen en media.

Propaganda in de Koude Oorlog en ten tijde van het Kolonialisme

Ook in de periode na de Tweede Wereldoorlog speelde propaganda een belangrijke rol in de wereld. De wereld was namelijk verdeeld tussen de twee grote ideologiën van de afgelopen eeuw, het kapitalisme en het communisme. De strijd in deze tegenstelling werd uitgevochten in de Koude Oorlog, waarin propaganda een belangrijke rol speelde. Ook in het dekolonisatieproces was propaganda van groot belang. Bezoek de pagina propaganda en in de Koude oorlog en Kolonialisme voor meer informatie.

Obama staat bekend om zijn spreektalent...
Obama staat bekend om zijn spreektalent...
Propaganda in het heden

Propaganda is niet alleen iets van vroeger. Denk bijvoorbeeld aan de Amerikaanse presidentskandidaat Donald Trump of de Venzolaanse president Nicolás Maduro. En zo kun jij vast nog een aantal politieke leiders bedenken die zich ‘schuldig maken aan propaganda’. Bij de kop propaganda in het heden vind je meer info.

Perspectieven op de geschiedenis

Bij propaganda wordt altijd één visie op de werkelijkheid gegeven die als waar moet worden aangenomen door het publiek waarvoor het bedoeld is. Tegelijkertijd betekent dit dat er dus nooit één visie op de geschiedenis bestaat. Er bestaat niet één geschiedenis. Voor een meer theoretische achtergrond over hoe propaganda werkt en wat dit betekent voor de geschiedenis, klik op de hyperlink.

Interessant?

Als je gegrepen bent door dit onderwerp is een studie Geschiedenis of Media Studies iets voor jou. Maak kennis met deze opleidingen op een open dag of door het volgen van een webklas. Als je vragen hebt of meer wilt weten kan je mailen naar alfasteunpunt@rug.nl.

Laatst gewijzigd:25 juli 2018 12:06