Skip to ContentSkip to Navigation
OnderwijsStudievoorlichtingMeer keuzeactiviteitenScholierenacademieStudieondersteuningProfielwerkstukAlfasteunpuntFrans

Literatuur uit Algerije

Van alle voormalige koloniën lijkt Algerije nog het meest verwant met voormalig moederland Frankrijk. Zo scoort bijvoorbeeld de Algerijnse popcultuur (Raï muziek) goed in Zuid-Frankrijk waar veel Algerijnse immigranten wonen en heeft ook weer invloed op de Franse cultuur zelf. Invloeden op andere culturele vlakken tussen deze twee landen zijn ook goed in een profielwerkstuk CKV te verwerken.

In Nederland was Algerije de laatste jaren vooral op een negatieve manier in het nieuws. Veel niet-Algerijnen weten niet meer van het land dan het feit dat er al jaren een bloedige burgeroorlog woedt. Verbreed je blik door een of meer van de onderstaande schrijvers in je leeslijst op te nemen of te gebruiken als onderwerp voor een profielwerkstuk!

Maïssa Bey
Maïssa Bey

Maïssa Bey (1950- )

Maïssa Bey is een van de invloedrijkste Algerijnse schrijfsters van dit moment. Ze studeerde Frans in Algiers en is naast schrijfster ook lerares Frans. De relatie tussen Frankrijk en Algerije en de geschiedenis van haar land speelt een belangrijke rol in veel van haar boeken. Dat is ook niet zo vreemd, Maïssa's vader kwam namelijk in verzet tegen de Franse kolonisator en moest dat met de dood bekopen. "Frankrijk gaf mij de taal en cultuur waar ik van hou, maar nam mijn vader", zei de schrijfster in een interview.

Helaas zijn de Franstalige boeken van deze schrijfster in Nederland moeilijk te vinden. Maar via een Franse (internet)boekwinkel kun je er wel aan komen. Dan moet je wel goed Frans kunnen lezen! Sommige boeken zijn ook vertaald in het Duits en Engels en Puisque mon coeur est mort is nu ook vertaald in het Nederlands (als Mijn hart is immers versteend). Zo is ook Hizya (2015) naar het Nederlands vertaald en zijn beide boeken inmiddels te verkrijgen in de bibliotheek.

Hier een paar tips:

  • Cette fille-là (2001), over de vergeten stemmen van vrouwen in Algerije
  • Bleu, blanc, vert (2006), over de ontwikkeling van Algerije tussen 1962 en 1992
  • Pierre, sang, papier ou cendre (2008), de geschiedenis van Algerije onder Frans bewind wordt verteld door Madame LaFrance en het kind (zonder naam).
  • Puisque mon coeur est mort (2010), Aïda's, een gescheiden Algerijnse van 48 jaar probeert haar verstand bij elkaar te houden door te schrijven aan haar vermoorde zoon.
Mohammed Dib
Mohammed Dib

Mohammed Dib (1920-2002)

Mohammed Dib geldt als een van de beste in het Frans schrijvende auteurs van Noord-Afrika en als een van de grondlegers van de moderne Algerijnse literatuur. Zijn moedertaal was Arabisch, maar de eerste taal waarin hij leerde lezen en schrijven was het Frans.

Dib maakte deel uit van de "generatie van 52", een kleine groep Algerijnse schrijvers die hadden besloten dat een van de effecten van de kolonisatie was, dat de Franse taal net zo zeer van hun was als van de Fransen. Wie maakten er nog meer deel uit van die groep? En kun je uitvinden wat Dib in interviews zoal zei over zijn relatie met de Franse taal? Leuke vragen om je onderzoek mee te beginnen!

Al jong begon hij met het schrijven van gedichten, toen hij vijftien was. Op zijn 32e volgt zijn eerste roman La grande maison (Het grote huis). Het gaat over een huis in zijn geboortedorp. Naast de ondraaglijke hitte is honger een belangrijk thema in het boek. Deze eerste roman was tevens het eerste deel in een trilogie. Het twee erop volgende delen heten L’incendie (De brand, 1954) en Le Métier a Tisser (Het weversvak, 1957). Het schrijnende realisme in deze roman en zijn lidmaatschap van de Communistische Partij maakten hem niet bepaald populair bij de Franse "settlers", de Fransen die naar Algerije geëmigreerd waren. In 1959 hadden deze "kolonisten" de koloniale overheid zo ver dat ze Dib opdroegen naar elders te verhuizen. Tot grote verbazing van de Fransen ging hij niet naar Caïro of Marokko, maar naar Frankrijk.

Dib schreef niet alleen in de realistische stijl, zoals die van zijn eerste boeken. Hij experimenteerde ook met andere stijlen. Voorbeelden hiervan zijn de roman Qui se souvient de la mer (Wie herinnert zich de zee, 1962) of La danse du roi (Koningsdans, 1968). Dib bleef schrijven tot vlak voor zijn dood in 2002 en in totaal liet hij meer dan 30 romans, poëziebundels en korte verhalen na. Enkele recente titels zijn:

  • L'Arbre à dires (1998)
  • Comme un bruit d'abeilles (2001)
  • L.A. Trip (2003)
  • Simorgh (2003)
  • O vive (1987) (Gedichten)
Albert Camus
Albert Camus

Albert Camus (1913-1960)

De bekendste Algerijnse auteur is ongetwijfeld Albert Camus, al zullen velen niet weten dat hij een Algerijn was! In 1913 wordt Camus in Algerije geboren. Ondanks armoede en ziekte weet hij de universiteit te bereiken. Op zijn vijfentwintigste verhuist hij naar Frankrijk. Tijdens de Tweede Wereldoorlog gaat hij bij het verzet. Hij werkt onder andere voor verzetskrant Combat. Toch lag zijn hart niet bij de journalistiek en al gauw richt hij zich alleen nog maar op het schrijven van fictie. De boeken van Camus zijn nog steeds heel goed te lezen. Zijn Frans is niet moeilijk, maar hij roept wel prachtige beelden op van het leven in Algerije. De beklemming, dood en wanhoop spelen een belangrijke rol in zijn werk, maar zijn gevoel voor humor en lichte toon verliest hij niet. Camus vertelt meeslepend en van zijn hoofdpersonen ga je vanzelf een beetje houden, al doen ze soms vreselijke dingen.

Ben je na het lezen van zijn romans benieuwd naar Camus’ ideeën, lees dan het essay Le Mythe de Sisyphe (De mythe van Sisyphus) uit 1942. Camus onderzoekt hierin onder andere de notie van het absurde en "de acceptatie van de totale afwezigheid van hoop, dat niets van doen heeft met wanhoop". Dat begrijp je heel goed als je L’Étranger hebt gelezen. En is dit boek na meer dan 60 jaar niet nog steeds heel actueel als je kijkt naar buitenlanders in gevangenissen in tal van landen?

Voor zijn werk ontvangt hij in 1957 de Nobelprijs voor de Literatuur. Bekende werken van Camus zijn L’Étranger (de Vreemdeling), (1942) La Peste (De Pest, 1947), La Chute (De val, 1956) en L'Exile et le royaume (1957).

Camus kwam in 1960 om het leven bij een auto-ongeluk.

Laatst gewijzigd:09 oktober 2017 10:59