Skip to ContentSkip to Navigation
OnderwijsStudievoorlichtingMeer keuzeactiviteitenScholierenacademieProfielwerkstukAlfasteunpuntFrans

Franstalige strips

Veel strips die over de hele wereld gelezen worden zijn oorspronkelijk in het Frans verschenen. Asterix, Kuifje (Tintin), Lucky Luke, Guust Flater (Gaston), Olivier Blunder (Achille Talon) en ga zo maar door. In Franstalig België en Frankrijk is de strip al tientallen jaren een grote industrie.

Hou jij ook zo van strips? Dan is het goed om te weten dat er genoeg mogelijkheden zijn om op basis van strips een (profiel)werkstuk te maken. Je moet dan natuurlijk wel wat meer doen dan op de bank hangen, bladeren en lachen… Strips zijn zeker de moeite waard om serieus te nemen. Hieronder vind je mogelijkheden genoeg!

Standbeeld van Vercingetorix
Standbeeld van Vercingetorix

Strip en geschiedenis

Strips kunnen zich in het hier en nu afspelen of in een fantasiewereld, maar ook in het verleden. In hoeverre klopt de weergave van die historische periode in de strip? Kun jij ontdekken welke fouten Uderzo (de maker van Asterix) heeft gemaakt of hoe hij de werkelijkheid heeft geromantiseerd? Of heeft hij het tijdperk van Asterix juist heel goed gedocumenteerd en klopt alles?

Een andere interessante en toonaangevende striptekenaar is Tardi. Hij heeft veel boeken gemaakt die in het verleden spelen. Hij heeft zelfs meermalen gezegd dat hij er een hekel aan heeft om het heden te tekenen. Heel beroemd is zijn boek over de eerste wereldoorlog: C’était la guerre des tranchées (Loopgravenoorlog is de Nederlandse titel). Het boek is één grote aanklacht. In het voorwoord schrijft Tardi: “Ik ben alleen geïnteresseerd in de mens en zijn lijden en mijn verontwaardiging is groot…Het gaat immers om onze Geschiedenis, de geschiedenis van Europa – en de twintigste eeuw, de eeuw van de industrialisering van de dood, begint bij Sarajevo.” Hoe kun je die mening in het boek weerspiegeld zien? Andere bekende boeken van Tardi spelen in Parijs in de jaren ’20. Tardi geeft mooie straatbeelden en tekent karakteristieke gebouwen. Hoe is Parijs veranderd?

Natuurlijk kan je ook op zoek gaan naar de geschiedenis van de strip zelf. Hoe is het genre eigenlijk ontstaan? En welke plaats nemen Franse strips in de ontstaansgeschiedenis in? Let er wel op dat je bij dit onderwerp niet vervalt in een saaie beschrijving van het verleden. Ga op zoek naar verklaringen: waarom werden strips populair? Ook kan je kijken naar de rol die strips spelen in de maatschappij. Tegenwoordig worden strips redelijk serieus genomen, maar misschien dacht men daar vroeger heel anders over. Dat kan jij uitzoeken!

Het boek van Tardi over de verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog
Het boek van Tardi over de verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog

Strip en kunst

Ondanks het feit dat de strip een steeds betere reputatie krijgt, zijn er in Nederland ook aardig wat mensen die strips iets voor kinderen vinden. De strip is echter allang volwassen geworden en vele edities zijn ware kunstwerken. Bekijk eens werk van Enki Bilal, Tardi en Moebius! Hoewel de "bande dessinée" in Frankrijk veel meer status heeft, klaagt men dat de strip als kunstvorm niet serieus genomen wordt. Toch zijn er allerlei aanwijzingen dat we het hier hebben over kunstenaars en kunstenaarsbewegingen. Striptekenaars werken mee aan science fictionfilms, maken decors voor het theater enwerken aan de verbeelding van literaire werken. In Frankrijk hebben ze stripbladen opgericht die als een soort kunstenaarskring gingen fungeren. Misschien kun jij tegenstanders laten zien dat strips wel degelijk kunstuitingen zijn? Of kan jij verklaren waarom de film in de afgelopen eeuw wel en de strip niet die erkenning heeft gekregen?

Een tipje van de sluier: de afgelopen tijd zijn steeds meer strips verfilmd. Een heel erg oud voorbeeld zijn natuurlijk de Disneyfilms, die al bijna honderd jaar jonge en oude bezoekers weten te betoveren. De filmindustrie heeft echter ook oog voor Europese strips. Wat bijzonder is, is dat deze verfilmingen niet altijd tekenfilms zijn! Afgelopen decennium zijn in Frankrijk bijvoorbeeld de films Immortel (2004) naar een strip van Enki Bilal, en Blueberry (2004), vrij naar de strip van Jean Giraud, uitgebracht. Van deze films heb je misschien nog nooit gehoord, maar als het gaat om films die gebaseerd zijn op Engelstalige strips is dat wel anders: Batman, Spiderman, The Fantastic Four... Dat is nog maar het topje van de ijsberg!

Hoe zit de indianentaal van Hergé in elkaar?
Hoe zit de indianentaal van Hergé in elkaar?

Franstalige strips veroveren de wereld

"La bande dessinée" is een begrip in België en Frankrijk. Een mooi voorbeeld daarvan zie je in de Franse winkelketen FNAC. Daar staan namelijk heel vaak jongeren nieuwe strips te lezen, maar bij de kassa blijft het opvallend rustig. Strip uit, dan zet je hem gewoon weer op de plank. Het winkelpersoneel vindt het heel normaal.

Maar waarom komen er eigenlijk nou zoveel strips uit België en Frankrijk en waarom zijn ze zo populair in de hele wereld? Want Asterix is bijvoorbeeld in meer dan zeventig talen vertaald en ook Tintin (Kuifje) komt daar dichtbij in de buurt. Die vertalingen bieden een leuk uitgangspunt voor een taalkundig profielwerkstuk. Hergé (de maker van Kuifje) gebruikte bijvoorbeeld voor de indianen in zijn strips een heel speciaal taaltje. “Jij bleekgezicht spreken met dubbele tong. Mij heel boos zijn.” is het in het Nederlands. Maar hoe zitten die zinnen in elkaar en hoe klinkt het in het Frans, het Duits of het Engels?

Daarmee heb je meteen ook een ander interessant onderwerp te pakken. Vanwege de manier waarop Hergé andere volken neerzette, werd hij van racisme beschuldigd. Vooral Kuifje in Tibet, Sovjet-Unie en Congo deden nogal wat stof opwaaien. In 1999 vergaderde het Franse parlement zelfs over het politieke standpunt van Tintin. Is Kuifje inderdaad een racist en anti-communist als je het bekijkt naar de moderne maatstaven? En hoe zit dat als je Kuifje bestudeert in de context van toen? De strip is ondertussen immers al bijna tachtig jaar oud!

Pak je strippenkaart…

Genoeg dus te onderzoeken in de wereld van de strip. En een bezoekje aan Groningen kan je meer informatie opleveren. Het Institut Français van de Rijksuniversiteit Groningen heeft een grote verzameling strips in het Frans en boeken over de strip, waaronder bijvoorbeeld een bijzonder boek over de geschiedenis van de Franse strip. Ook de stripversie van Marcel Proust en de stripboeken Histoire de France zijn hier te vinden. Ook een bezoekje waard is het Stripmuseum te Groningen, zeker als je zelf graag strips tekent. Je kan meedoen aan een striptekenwedstrijd om je talenten aan een groot publiek te laten zien!

Heb je vragen over deze bronnen of dit onderwerp, dan kun je contact opnemen met Alfasteunpunt@rug.nl

Laatst gewijzigd:30 augustus 2016 13:50