Skip to ContentSkip to Navigation
OnderwijsStudievoorlichtingMeer keuzeactiviteitenScholierenacademieProfielwerkstukAlfasteunpuntFilosofie

Deelonderwerp Lichaam, Brein en Geest: Thomas Nagel

Wat gaat er om in het brein van een vleesmuis?
Wat gaat er om in het brein van een vleesmuis?

Wat missen plastic en staal dat breinweefsel wel heeft?

Om deze vraag te beantwoorden kun je ingaan op welk materiaal nodig is voor bewustzijn. Als je ervan uitgaat dat alles - ook onze gevoelens en gedachtes - uiteindelijk fysische processen zijn, dan zou je er volgens de filosoof Thomas Nagel nog steeds niet in slagen om het probleem van bewustzijn te beantwoorden. Bewustzijn in namelijk iets waarvan we vanuit de eerste persoon een subjectieve ervaring hebben; ik heb gevoelens en gedachtes. De wetenschap wil juist alles vanuit een objectief derde persoon onderzoeken. Maar hoe het is om bewustzijn te hebben is een fundamenteel subjectieve ervaring. De wetenschap zal er daarom volgens Nagel nooit in slagen om vanuit het wetenschappelijke perspectief een beeld te geven van hoe het is om een bewustzijn te hebben. Ze zal kunnen verklaren door welke fysische processen we gevoelens en gedachtes hebben, maar nooit hoe het voelt of is om gedachtes en gevoelens te hebben.

Thomas Nagel
Thomas Nagel

Wat is het om een vleermuis te zijn? Moderne kritiek op het materialisme

Tegenwoordig zijn de meeste filosofen materialist. Het geloof in een onsterfelijke ziel is sinds het einde van de negentiende eeuw steeds meer uit de mode geraakt. Een belangrijke vorm van het materialisme is het zogenaamde reductionisme. In deze stroming worden de geest en allerhande begrippen die hiermee verband houden teruggebracht oftewel gereduceerd tot het lichaam, tot materie.

De moderne filosoof Thomas Nagel heeft kritiek op het reductionisme. In zijn beroemde artikel Wat is het om een vleermuis te zijn legt hij uit dat we alles van een vleermuis kunnen weten en onderzoeken behalve de ervaring om er één te zijn. Je kunt deze subjectieve ervaring niet tot iets puur materieels reduceren.

Een vraag die je als uitgangspunt voor een PWS kunt nemen is: wat zijn de consequenties van Nagels gedachten voor het mens-machine probleem? Ook kun je onderzoeken of Nagels kritiek op het materialisme gegrond is. Kun je een subjectieve ervaring inderdaad niet wetenschappelijk onderzoeken?

Terug naar Lichaam, Brein en Geest

Laatst gewijzigd:25 juli 2018 11:24